Czym są wolne rodniki?

Wolne rodniki, to jony cząsteczkowego tlenu, które zostały pozbawione elektronów. Najprościej: to atomy, które nie mają pary i koniecznie chcą ten brak uzupełnić. Cząsteczki tlenu występują w parzystej formie, ale na skutek przemian chemicznych i fizycznych, zdarza się "zagubienie" elektronu. Atomy te, tracąc swoją równowagę poszukują brakujących elektronów, odbierając je innym atomom tlenowym, lub białkowym, w swoim otoczeniu. Za wszelką cenę chcą przyłączyć się do innych cząsteczek, niszcząc przy tym błony komórkowe. Tak powstaje coraz więcej wolnych rodników, szukających uzupełnienia brakujących elektronów w swojej strukturze.

Takie procesy zachodzą w naszym organizmie naturalnie. Za neutralizowanie rodników odpowiadają m.in. aminokwasy i enzymy antyoksydacyjne, np. koenzymy Q. Problem pojawia się wtedy, kiedy organizm nie nadąża z ich neutralizowaniem. Mówimy wtedy o tzw. stresie oksydacyjnym, który powoduje zniszczenia w tkankach, nie oszczędzając przy tym naszej skóry. Wolne rodniki zabierają również jony ze struktur białkowych, powodując zmniejszoną ilość kolagenu w skórze właściwej, a także osłabiając barierę hydrolipidową naskórka. Zarówno ubytek kolagenu, jak i naruszony płaszcz ochronny naskórka, przyczyniają się do powstawania zmarszczek, bruzd, a także zwiotczenia skóry.

Jak powstają wolne rodniki?

Wolne rodniki w organizmie powstają głównie w procesie oddychania w mitochondriach. Zachwianie równowagi pomiędzy wolnymi rodnikami, a ich neutralizacją, czyli stres oksydacyjny, powstaje najczęściej w wyniku nieprawidłowego trybu życia. Palenie papierosów, picie alkoholu, czy spożywanie dużej ilości smażonych potraw, sprzyja temu procesowi. Do powstawania wolnych rodników przyczynia się również promieniowanie UV i zanieczyszczenie środowiska. Długotrwałe "szabrowanie" przez wolne rodniki białek w organizmie, uszkadza strukturę DNA, co skutkuje przedwczesnym starzeniem się, oraz zwiększonym ryzykiem zachorowania między innymi na nowotwory, miażdżycę, czy chorobę Alzheimera.

Zmiatacze wolnych rodników: jak się chronić

Jak się wobec tego uchronić przed nadmiarem wolnych rodników w organizmie? Słowo klucz to antyoksydanty, lub jak kto woli: zmiatacze wolnych rodników. Są to stabilne cząsteczki, które z powodzeniem mogą "podzielić się" częścią swoich elektronów po to, aby zneutralizować wolny rodnik. Naturalnym sposobem na ochronę przed wolnymi rodnikami jest dostarczanie organizmowi witamin C i E. Witamina C, czyli kwas askorbinowy, jest bardzo silnym antyoksydantem, który neutralizuje nadmiar wolnych rodników. Witamina E natomiast, stanowi barierę zapobiegającą działaniu wolnych rodników na komórki. Naturalnymi przeciwutleniaczami są też karotenoidy, cynk, mangan, selen. Dieta bogata w te witaminy to jedno, ale przy tak dużym zanieczyszczeniu powietrza, jakie obserwujemy na przestrzeni lat, obowiązkowa jest aplikacja produktów z antyoksydantami. W parze z filtrem UV (najlepiej SPF50) stworzą najlepszą ochronę dla naszej skóry.