Ks. Adam Boniecki, Wojciech Młynarski, Beata Tyszkiewicz, Elżbieta Dzikowska -dekalog wartości

Jak żyć, by odnaleźć w sobie drogę do szczęścia? Czy istnieją wartości ponadczasowe? Które z nich są najważniejsze? – Jeżeli pytać, to tylko tych, którzy już nie muszą niczego udowadniać. Patrzą na świat z właściwym dystansem, nieodłącznym składnikiem mądrości – mówi Agnieszka Pietruszka, pomysłodawczyni projektu i wystawy „Dekalog wartości”. Jej bohaterami są osobistości naszych czasów. Warto ich posłuchać. Oni już wiedzą to, czego my, być może, jeszcze nie wiemy.

W moim życiu wartością najwyższą, punktem odniesienia jest Jezus Chrystus. Mogę wszystko stracić, mogę być poniżany, wiem jednak, że to nie wszystko. ks. Adam Boniecki Hierarchia Ludzie mają zasady, od których, kiedy przychodzi co do czego, nieraz odstępują. Nie jesteśmy konsekwentni. Ważne, by o tym wiedzieć. Wartości są po to, żeby było do czego wrócić. Bez przemyślanego porządku łatwo się kompletnie zgubić, działając pod naciskiem doraźnych sytuacji ad hoc. Konsekwencja
To branie odpowiedzialności za to, co mówię i robię. Przeciwieństwo uciekania, uników, zamykania oczu. Przyjaźń
Wartością wpisaną w miłość jest przyjaźń. Rozumiem ją jako więź bezinteresowną. Więź zrozumienia. Bez pieczną, gdzie żadne maski nie są potrzebne, bo wzajemna akceptacja nie podlega wątpliwości, gdzie można na siebie liczyć. Przyjaźń nie wymaga nieustannego podtrzymywania, bo wytrzymuje i odległość, i czas nieobecności. Trwa jako niezawodny punkt spotkania. Nie marnować możliwości
W trudnych sytuacjach dowiadujemy się o sobie prawdy. Własny, wyidealizowany autoportret zostaje skorygowany. Jak zaskakujące sytuacje, które nas sprawdzają, np. okazje do bezkarnego popełnienia świństwa, o którym nikt się nie dowie. Ważne, by każdą sytuację traktować jako zadanie. To jest pusta kartka papieru, glina, w której trzeba wyrzeźbić. Można przecież ze swojego życia zrobić dzieło sztuki. Jest mnóstwo wspaniałych możliwości, które, niestety, marnujemy.

Takie jest to życie: szybkie i byle jakie. Już nikt nie pamięta o tym, żeby położyć się latem na trawie, popatrzeć na obłoki płynące na niebie. Odmagnetyzować się, odelektryzować. Przylgnąć do ziemi, do drzewa. . . Beata Tyszkiewicz Cisza
Często wstaję w nocy na półtorej godziny, między 3 a 4.30. Atmosfera sprzyja wyciszeniu. Mam swój porządek, swoje sprawy do przemyślenia, potrzebuję czasu dla siebie. Myślę, że ludziom brakuje właśnie czasu. Miotają się pod przymusem uczestnictwa. Poszanowanie
Jestem przeciwna tzw. rozmowom rodzinnym. Uważam, że mowa jest źródłem nieporozumień. Jeśli ludzie się szanują i kochają, wystarczy spojrzenie. Słowa są strasznym ograniczeniem. Ludzie się śmieją, kiedy mówię, że dzieci wychowałam… spojrzeniem. A przecież one doskonale wiedzą, co mam im do zarzucenia, jak na nie patrzę. Miłość
Słowo „kocham” jest kompletnie zdewaluowane. Dziewczyny proszą: „Powiedz, czy mnie kochasz”. A dowody miłości są różne. Moje córki mówią: „Mamo, ty zgadujesz nasze myśli, realizujesz marzenia, zanim my w ogóle mamy świadomość, że możemy takie marzenie mieć”. Pożyteczność
Lenistwo jest najwspanialszą cechą. Nikomu człowiek nie sprawi nim przykrości, nikomu się nie narazi. Tymczasem mamy wpojone, że wciąż powinniśmy coś robić. Pomaganie
Trzeba być czułym na ludzkie potrzeby, dostrzegać je. Nie czekać, aż ktoś nas poprosi o tę pomoc, tylko wybiec naprzeciw. Wybór
Całe życie jest sprawą wyborów. Czy chcemy się zaharować, mieć piękny samochód, modną bluzkę? Czy raczej budować siebie, rozwijać się?

Mam 70 lat i teraz mogę powiedzieć, że wielką wartością jest rodzina. Niezależnie od tego, czy nam się lepiej, czy gorzej ułożyło, trzeba zabiegać o pewną ciągłość stosunków rodzinnych. To jest niesłychanie ważne. Wojciech Młynarski Myślenie
W dawnym Studenckim Teatrze Satyryków jeszcze za mojej młodości był taki program „Myślenie ma kolosalną przyszłość”. Bardzo mi się podobał. Uważałem i uważam, że skoro nikt nie jest wolny od mówienia bredni, tak z drugiej strony każdy jest zobowiązany do tego, żeby kształcić swoje myślenie, rozwijać je. Tylko z tego wynikają jakieś dalsze wartości w życiu. Pokora
Osobiście zawsze poszukiwałem kogoś, od kogo mogę się czegoś nauczyć. Wnioski z tego takie, aby podchodzić do życia z pokorą. Nie mieć świadomości, że się zjadło wszystkie rozumy i że jest się niesłychanie mądrym, tylko cały czas szukać kogoś, od kogo można jeszcze czegoś się nauczyć, dowiedzieć. Z kim można się pospierać, podyskutować. Nieraz jako anegdotę opowiadam, że miałem przyjaciela, znakomitego reżysera, aktora, specjalistę od kabaretu i satyry – Jerzego Dobrowolskiego. Jak się go radziłem, on zawsze mówił: „Skróć o połowę”, i było w tym coś bardzo ważnego. Uczył mnie lapidarności wypowiedzi, tego, żeby nie popadać w wielosłowie. Szukać najkrótszej drogi do puenty. Czas
Najwspanialszą rzeczą, jaką można ofiarować dzieciom, wnukom, jest czas. Bo tego czasu nie ma. Niezależnie od tego, co uczy szkoła, podręczniki, są prawdy, których nie umiem inaczej nazwać, jak tylko prawdy wygłaszane w atmosferze rodzinnej, przy wspólnym stole. Potem to się pamięta. Na początku, jak się jest małym, można się z tym nie zgadzać. Potem, jak się trochę dorośnie i znajduje się między ludźmi, to pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy, brzmi: „Co na ten temat mówiono w domu?”. Dobra robota
Moja polonistka, która mnie ukierunkowała, zawsze mówiła: „Pamiętaj, cokolwiek robisz, próbuj to robić dobrze”. Stąd potem wynikło moje sformułowanie „róbmy swoje”. Profesor Kotarbiński nazwał to „dobrą robotą”. Szczęście
Dla mnie szczęście to pewna droga, na której się znajdujemy, zmierzając ku celowi, którego być może nie osiągnie się od razu. Ważne, że jest się w drodze, czyli codziennie stawia się choć jeden krok w kierunku, który uznało się za właściwy.

Miałam mało, ale zawsze umiałam cieszyć się z rzeczy na pozór błahych. Gdy spaceruję, sprawia mi radość, że maki i chabry pachną tak cudownie, że brzozy chwieją się, szeleszcząc listkami... Jak będziemy doceniać rzeczy małe, stać nas też będzie na większe radości. Elżbieta Dzikowska Optymizm
Nie narzekajmy, uśmiechajmy się. Ja kocham uśmiech, wydałam nawet album „Uśmiech świata”. Zauważyłam, że najczęściej pogodni są ludzie w biednych krajach, w południowo-wschodniej Azji. Są radośni i życzliwi, to się z sobą łączy. Uśmiech to przecież najprostsza droga do serca. Podróże
To najlepszy uniwersytet. Uczą poznawać i rozumieć świat. Gdy jesteśmy w Angkor Wat, w Egipcie, Peru czy w Meksyku i widzimy, jak wspaniałe są powstałe tam starożytne cywilizacje, dociera do nas, że przecież w tym czasie nasi przodkowie siedzieli jeszcze w puszczy. Gdzież nam się więc wywyższać! Gdy zrozumiemy świat, lepiej zrozumiemy też to, co znajduje się bliżej nas i w nas samych. Dobro
Spotkałam samych dobrych ludzi, złych unikam. Źli ludzie ode mnie się oddalają. Jeśli dajesz dobro, to dobro otrzymujesz. Gdy siejesz zło, ono też cię dopadnie. Myślę, że w nas wszystkich jest dążenie do miłości, niezależnie od miejsca, w którym mieszkamy. Do miłości, przyjaźni, do lojalności. I to jest ważne. Determinacja
Nie wolno rezygnować. Jak jest problem, trzeba starać się go rozwiązać. Miałam mnóstwo wyzwań w życiu i nie poddawałam się. Na przykład wzniesienie pomnika inżyniera Ernesta Malinowskiego w Peru, który stanął bez grosza z publicznych pieniędzy. A dzisiaj każdy wie, że właśnie ten Polak jest twórcą arcydzieła inżynierii XIX wieku – Kolei Transandyjskiej. Trzeba takie zadania stale mieć w sobie i nie wątpić, że uda się je zrealizować. Skupienie
Trzeba uważać w życiu, aby się nie rozpraszać. Nie zajmować się byle czym, nie tracić czasu na mierności. Oczywiście przyjemność nie jest byle czym. Jest ważna. Mój mąż zawsze mówił: „Nie żałuję pieniędzy na zdrowie, jedzenie i przyjemności”. Oczekiwania
Od życia trzeba stale czegoś oczekiwać. I stale dawać. Pasja
Jest najważniejsza. Zawsze mówię, że życie bez pasji jest jak potrawa bez soli. Bez pasji nic się nie zrobi. Pasja jest motorem, który nas napędza. Jej realizacja daje szczęście.