Międzynarodowy Dzień Teatru 2017

I jak INSPICJENT. Dowodzi zza kulis całym spektaklem. Musi mieć wrażliwość poety i podzielność uwagi jak dobry manager. W spektaklach operowych nieodzowna jest znajomość nut.

Jedna z najpiękniejszych kurtyn teatralnych w Polsce, z obrazem olejnym namalowanym przez Henryka Siemiradzkiego, znajduje się w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie. Ma już ponad 110 lat, nigdy nie jest zwijana jak inne kurtyny, liny wynoszą sztywną konstrukcję ponad scenę.

Owiane legendą miejsce w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. Miało służyć samemu Stalinowi, ale zmarł dwa lata przed zakończeniem budowy. Kiedyś do Loży Stalina nie wpuszczono generała Jaruzelskiego, bo wcześniej zajął ją radziecki ambasador. Teraz jest tu pokój gościnny (nieduży) wynajmowany dla pracujących w Dramatycznym aktorów i reżyserów. Mieszkali w nim m.in. Krystian Lupa, Grzegorz Jarzyna i Maciej Stuhr, który w książce „Stuhrmówka” zwierza się, że Loża Stalina, plac Defilad 1, to był jego pierwszy warszawski adres.

Scena obrotowa – część podłogi sceny mogąca obracać się wokół własnej osi. Kiedyś wykorzystywana głównie do zmiany dekoracji, w ostatnich latach używana coraz rzadziej albo w sposób eksperymentalny. Np. w „Aktorach prowincjonalnych” Agnieszki Holland i Anny Smolar – spektaklu Teatru im. Kochanowskiego w Opolu – na obrotowej scenie usadzono widzów.

Kiedyś bez suflera, który w razie potrzeby podpowiada aktorom zapomniane słowa, nie wyobrażano sobie przedstawienia. Dziś jego obowiązki przejmuje inspicjent. A i aktorzy mają dziś inne sposoby na radzenie sobie z tekstem. Np. w „Wyzwoleniu” w reżyserii Krzysztofa Garbaczewskiego w warszawskim Teatrze Studio aktorka mówi 40-minutowy monolog ze słuchawkami na uszach. Podobno słucha archiwalnego nagrania Jerzego Treli.

Nadstawka nad widownią – konstrukcja z krzesłami ustawiona pod odpowiednim kątem i na takiej wysokości, żeby publiczność mogła zobaczyć całą przestrzeń, głębię sceny. Taką widownię zaproponował Krystian Lupa, wystawiając swoje spektakle w warszawskim Teatrze Dramatycznym, ale stosują ją też inni twórcy.

Jego dźwięk możemy usłyszeć w Teatrze Starym w Lublinie. Patronką tego odchodzącego w zapomnienie, teatralnego eksponatu została Danuta Szaflarska. Na inauguracji lubelskiego teatru kilka lat temu aktorka opowiadała, że „gong to magia teatru” i że „brzmi lepiej niż terkotanie komórek”.