Las często funkcjonuje w naszym życiu jako miejsce odpoczynku czy rekreacji. Czy zastanawialiście się kiedyś jakie inne funkcje pełnią lasy i co jeszcze zawdzięczamy ich obecności?
Lasy obejmują niemal 30 procent całej powierzchni Polski. Są domem dla dwóch trzecich gatunków organizmów występujących w naszym kraju, a jednocześnie jednym z najbardziej zróżnicowanych zbiorowisk gatunków żyjących na świecie. Nie jest więc niczym dziwnym, że to od terenów leśnych, w dużej mierze, zależne są zarówno lokalne środowiska, jak i cała biosfera.
Polskie lasy, poza parkami narodowymi, są lasami wielofunkcyjnymi, pełniącymi jednocześnie funkcje przyrodnicze, społeczne oraz gospodarcze. Przyrodnicze funkcje lasu to przede wszystkim zachowanie bioróżnorodności, ale także redukcja dwutlenku węgla, przeciwdziałanie powodziom, ochrona zasobów wody czy zabezpieczanie gleb przed erozją, a krajobrazu przed stepowieniem. Te obszary leśne, które w dużej mierze pełnią funkcję przyrodniczą, są w Polsce objęte różnymi formami ochrony, m.in. jako rezerwaty przyrody (jest ich 1286), strefy ochrony poszczególnych gatunków (3390 stref), czy pomniki przyrody (mamy ich Polsce aż 11 tysięcy).
Dla wielu osób las to jednak przede wszystkim miejsce rekreacji i relaksu. Funkcja społeczna pozwala ludziom m.in. na bezpośrednie obcowanie z naturą, podejmowanie ulubionych aktywności takich jak zbieranie grzybów czy jagód. Obejmuje też aktywności związane z amatorskim i zawodowym uprawianiem sportu – wielu miłośników biegania czy kolarstwa podkreśla, że trening na świeżym powietrzu jest korzystniejszy dla zdrowia i samopoczucia niż ta sama aktywność wykonywana w czterech ścianach.
Ci, którzy mają okazję czerpać korzyści z regularnego przebywania w lesie, z pewnością widzą dobroczynny wpływ obcowania z naturą na zdrowie psychiczne i fizyczne – badania dowodzą, że las niweluje stres, zmęczenie, łagodzi bezsenność czy bóle głowy. Wykorzystanie lasu jako miejsca turystyki czy rekreacji ułatwia też coraz bogatsza i bardziej rozbudowana infrastruktura, obejmująca m.in. altany, wiaty, stoły czy pola biwakowe.
Mówiąc o lesie jako o miejscu odpoczynku i rekreacji, nie sposób zapomnieć o walorach edukacyjnych, które niesie ze sobą przebywanie wśród drzew. Lasy Państwowe dbają o to, aby oferta edukacyjna dla różnych grup wiekowych była atrakcyjna – amatorzy leśnych wędrówek mogą skorzystać z ponad 1000 dostępnych ścieżek edukacyjnych, a także izb edukacyjnych i ośrodków edukacji leśnej. Wszystkie te opcje stanowią doskonałą okazję do pogłębienia wiedzy przyrodniczej i ogólnej.
Ostatnią, choć nie najmniej ważną funkcją lasu jest ta związana z gospodarką – lasy to przecież źródło drewna. Ten naturalny, ekologiczny i w pełni odnawialny surowiec stanowi podstawę dla wielu dziedzin gospodarki – przemysłu celulozowego, budowlanego czy meblarskiego. Warto podkreślić, że gospodarcze zapotrzebowanie na drewno zapewnia także pracę wielu ludziom – szacuje się, że w Polsce w sektorze leśno-drzewnym zatrudnionych jest ponad 460 tysięcy osób!
Choć każda z trzech funkcji lasu jest inna, wszystkie przenikają się wzajemnie i stanowią spójną całość. Nie oznacza to oczywiście, że w tym samym czasie każdy fragment lasu pełni wszystkie funkcje jednocześnie. O zachowanie wielofunkcyjności lasu dbają leśnicy. To dzięki ich pracy równowaga między trzema funkcjami lasu jest utrzymywana. Wdrożona w Polsce sieć Natura 2000, która objęła 38% powierzchni leśnych, potwierdza, że model wielofunkcyjnej gospodarki leśnej się sprawdza.
Las dla każdego ma inne, wyjątkowe znaczenie – warto jednak mieć świadomość wszystkich funkcji tego zielonego obszaru, chłonąć go, szanować i troszczyć się o jego – i nasze wspólne – dobro.
Więcej o kampanii Lasów Państwowych na stronie dlalasudlaludzi.pl
