Niezwykła akcja Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce

Aż 41% dzieci w wieku szkolnym doświadczyło przemocy ze strony bliskiej osoby, a ponad milion wychowuje się w rodzinach dotkniętych problemem alkoholowym. To pokazuje skalę problemu. Wiele dzieci musi nieść na swoich barkach dramatyczne doświadczenia, takie jak skrajne zaniedbanie i odrzucenie, rozpad rodziny, choroba lub śmierć rodzica.

Niełatwo jest zrozumieć świat dziecka zranionego. Jego zachowania mogą być dla otoczenia nieczytelne, niezrozumiałe, zaskakujące. W procesie wychowania i edukacji zranionego dziecka trzeba pamiętać o pewnym kontekście, o historii dziecka i jego trudnych doświadczeniach, których było świadkiem albo których bezpośrednio doświadczyło. Te trudne, a czasem bolesne i urazowe doświadczenia znacząco wpływają na rozwój dziecka, jego emocje i zachowanie. 

Jak zrozumieć świat dziecka zranionego i jak pomóc mu w szkolnej codzienności? Odpowiedzi na te i podobne pytania podejmie debata „Szkoła wrażliwa”, zorganizowana z inicjatywy Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce”, w ramach kampanii „Problemy dorosłych obciążają codzienność dzieci”. Celem spotkania jest zwrócenie uwagi na fakt, jak ogromną rolę odgrywają pedagodzy i nauczyciele w pracy z dziećmi. Oprócz ekspertów SOS i przedstawicieli środowiska szkolnego, głos zabiorą ambasadorki Stowarzyszenia: Anna Dereszowska i Natalia Kukulska, które podzielą się swoimi osobistymi doświadczeniami i wspomnieniami.

Dobrze rozumiem, z jakimi emocjami mierzy się dziecko, którego dotychczasowa rzeczywistość, poczucie bezpieczeństwa, przynależności burzą się jak domek z kart. Odbudowanie tego dziecięcego świata jest niezwykle trudne. Wiem jak ogromne znaczenie w tak dramatycznych dla dziecka sytuacjach ma zewnętrzne wsparcie, zrozumienie, empatia – nie tylko ze strony najbliższych, ale także nauczycieli i wychowawców. – mówi Natalia Kukulska, wieloletnia Ambasadorka SOS.

Jak pracować z dzieckiem, które doświadczyło traumy?

Nauczyciele, pedagodzy i psychologowie powinni być odpowiednio przygotowani do pracy i wspierania zranionych dzieci. Dlatego też Stowarzyszenie przygotowało przewodnik dla nauczycieli „Szkoła wrażliwa na traumę. Jak wspierać dziecko z doświadczeniem traumy w procesie edukacji”, w którym znajdują się kluczowe zasady pracy nauczyciela z dzieckiem po doświadczeniach traumatycznych oraz informacje pomagające nauczycielom zrozumieć zachowania dzieci i odpowiedzieć na ich potrzeby.

W procesie wychowania i edukacji zranionego dziecka trzeba pamiętać o pewnym kontekście, jego historii, przeżyciach. Te trudne, a czasem bolesne  doświadczenia znacząco wpływają na rozwój dziecka, jego emocje, a także zachowanie, które dla otoczenia może być niezrozumiałe i zaskakujące. Wiemy, że w polskich szkołach pracuje wielu fantastycznych pedagogów, pragnących nie tylko przekazywać dzieciom wiedzę, ale także pomóc im dorastać i wspierać je w trudnych sytuacjach. To z myślą o nich Stowarzyszenie przygotowało przewodnik, który pomoże im lepiej zrozumieć świat dziecka z doświadczeniem traumy, a tym samym będzie cennym wsparciem w ich codziennej pracy – mówi Tomasz Saj, trener, psychoprofilaktyk i pedagog Stowarzyszenia SOS Wioski Dziecięce, współautor przewodnika.

Oprócz publikacji dla nauczycieli, w szkołach, do których uczęszczają podopieczni SOS, Stowarzyszenie prowadzi m.in. specjalistyczne szkolenia poświęcone pracy z dzieckiem, które doświadczyło traumy. Już od 2016 roku Stowarzyszenie edukuje również rówieśników swoich podopiecznych w ramach akcji #jestemzSOS. Projekt obejmuje lekcje empatii i tolerancji w szkołach podstawowych, których celem jest zmiana postawy młodych ludzi wobec dzieci z opieki zastępczej i rodzin zagrożonych rozpadem.

Polska szkoła się zmienia?

Chociaż większość z nas co chwila narzeka na polskie szkoły i edukację, to warto zauważyć, że niektóre zmiany idą ku lepszemu. Na pytanie, które wiele z nas sobie zadaje, czyli "Czy polska szkoła się zmienia?" odpowiedzi udzielił Tomasz Saj, Doradca ds. Rodzinnej Opieki Zastępczej w Stowarzyszeniu SOS Wioski Dziecięce w Polsce.

Na pewno tak. Te zmiany dotyczą wielu aspektów. Można także polemizować nad tempem w jakim one przebiegają, ponieważ w tym względzie zawsze chciałoby się przyspieszenia. Niemniej jednak polska szkoła się zmienia. Z mojej perspektywy ważne jest to, że te zmiany idą z jednej strony w kierunku holistycznego spojrzenia na proces edukacji, z drugiej zaś zakładają coraz większą indywidualizację w podejściu do ucznia i jego potrzeb. Ważna podkreślenia jest pozytywna tendencja jeśli chodzi o wzrost świadomości nauczycieli odnośnie tego, co może być pomocne i wspierające zarówno dla uczniów, jak również ich samych, w kontekście omawianych powyżej zagadnień. - podkreśla Tomasz Saj

Debata „Szkoła wrażliwa” była elementem trwającej obecnie kampanii Stowarzyszenia „Problemy dorosłych obciążają codzienność dzieci”, której celem jest zebranie środków na zapewnienie opieki, specjalistycznego wsparcia i wyrównanie szans edukacyjnych podopiecznych SOS – dzieci opuszczonych i osieroconych, wychowujących się w SOS Wioskach Dziecięcych, a także maluchów z rodzin w trudnej sytuacji, objętych opieką programu „SOS Rodzinie”. Kampania i towarzysząca jej zbiórka darowizn potrwają do końca października.

Do wspólnej pomocy można przyłączyć się przekazując darowiznę  na rzecz podopiecznych Stowarzyszenia na nr konta 07 1240 6247 1111 0000 4975 0683 lub na stronie www.dziecisos.org.