Etykieta wakacyjnego luzu

Wreszcie zmienisz kostium biurowy na plażowy. Baw się dobrze – wypoczywaj i śmiej z absurdalnych zakazów. Ale przestrzegaj tych, które mają sens. I pamiętaj o miejscowych zwyczajach. W Portugalii nie krzycz na ulicy, z Francuzami nie rozmawiaj po angielsku, a w Rosji nie odmawiaj wypicia... setki wódki.

Podobnie jak kopanie dołków i rozkładanie koca zbyt blisko zejścia na plażę. Za takie wykroczenia grozi grzywna na plażach w okolicy Wenecji. Z kolei w purytańskich stanach USA rodzice mogą mieć nieprzyjemności, jeśli ich pociecha nago tapla się w morzu, nawet gdy ma ledwie rok czy dwa. Ale czy to mniej dziwaczne niż groźba kary za przyklejenie do góry nogami znaczka z podobizną królowej angielskiej?

Takie zestawienie na Półwyspie Apenińskim świadczy o kompletnym braku obycia. Podobnie jak zamówienie cappuccino po obiedzie. Podróżując po świecie, nie mamy wyjścia – musimy zapomnieć o swoich gustach i przyzwyczajeniach. Nie zmuszać Francuza, by mówił po angielsku, nie odmawiać Rosjaninowi, który częstuje wódką, nie dzwonić do Hiszpana podczas sjesty. Bo takie zachowanie może zostać potraktowane jako gruby nietakt.

Dymek na świeżym powietrzu? Tak, ale nie tam, gdzie bawią się dzieci i nie w miejscach publicznych, czyli m.in. na plaży. Od czasu gdy obowiązują w Polsce nowe przepisy antynikotynowe (czyli od listopada ubiegłego roku), palenie na plaży jest nie tylko niekulturalne, ale też sporo kosztuje. Mandat 500 zł może wręczyć policjant lub strażnik miejski. W regulaminach miejskich kąpielisk można znaleźć też inne zakazy, niektóre dość dziwne – takie jak zakaz gubienia dzieci. Za to przewinienie grozi kara taka sama jak za złamanie zakazu palenia.

Ręcznik na podłodze w łazience to sygnał, że jest używany, i prośba do obsługi o jego wymianę. Zwyczaj zostawiania tak ręczników upowszechnił się we wszystkich turystycznych regionach świata. Ale dlaczego zapanowało przeświadczenie, że ręczniki w hotelu są jednorazowe? Nic nam się przecież nie stanie, jeśli podczas dłuższego pobytu w hotelu użyjemy ich po raz drugi. Podobnie jak wtedy, kiedy zrezygnujemy ze sprzątania pokoju i wymiany pościeli na nową. A nasze środowisko może na tym sporo zyskać.

Tak radzą zachodnie podręczniki dobrych manier. Polskie bywają nawet bardziej liberalne. Maciej Brzozowski w „Sztuce bycia i obycia” pisze, że na publicznych plażach młode (i ładne!) dziewczyny mogą nosić się topless. Tego zdania nie podzielił jednak polski sąd grodzki. W głośnej sprawie dwóch szczecinianek, które opalały się na publicznym basenie bez biustonoszy, orzekł, że kobiety dopuściły się „nieobyczajnego wybryku”. Jedna z nich odwołała się do sądu apelacyjnego, który postanowił wyrok uchylić. Całą sprawą nie przejęli się mieszkańcy Ustki, którzy postanowili promować swoje miasto jako bałtycką stolicę topless.

Wakacyjne podróże to okazja, by próbować egzotycznych potraw i… popełniać gafy przy ich jedzeniu. Jest jeden prosty i niezawodny sposób, by nie skompromitować się przy stole: naśladować zachowanie gospodarzy. Warto pamiętać, że większość dań można jeść na wiele sposobów, w zależności od tego, jak zostaną przyrządzone i w jaki sposób podane. Na przykład krewetki. Można je jeść palcami, specjalnymi sztućcami do skorupiaków, a nawet widelcem. Te, które są bardzo małe i mają cienkie muszelki, których nie można oddzielić od miąższu, można jeść też łyżką.

W hotelach, które mają co najmniej cztery gwiazdki, nie musisz troszczyć się o bagaż. Zostaw go przy wejściu albo w samochodzie. I nawet nie próbuj protestować, gdy boy będzie niósł twoje walizki. Jeżeli hotel jest niższej klasy, trzeba pofatygować się samemu. Gdy ktoś z obsługi zaproponuje ci pomoc, będzie to wyłącznie oznaką uprzejmości. Wypada w takim wypadku odmówić. A jeśli zgodzisz się na zaniesie toreb, należy wręczyć napiwek. W hotelach przyjęte są także napiwki dla pokojówek. Niekiedy można nawet spotkać specjalne koperty z imieniem osoby, która zajmuje się danym pokojem. Jeśli zniknie bilon, który zostawiłaś w widocznym miejscu, nie dziw się i absolutnie nie żądaj zwrotu pieniędzy – zapewne pokojówka potraktowała je jako podziękowanie.

Wspaniały relaks i odpoczynek dla kręgosłupa może skończyć się katastrofą. Pływając na plecach, nie wiesz, co dzieje się wokół i czy za chwilę na kogoś nie wpadniesz. Aby zapobiec takim wypadkom, w niektórych ośrodkach sportowych i hotelowych basenach montowane są lustra na sufitach. Jeśli ich nie ma, lepiej nie ryzykować. Na basenie, kąpielisku czy na plaży warto pamiętać o podstawowej zasadzie savoir-vivre’u: można robić wszystko, byle swoim zachowaniem nie przeszkadzać innym.