Jak działają nawyki?

Nowe nawyki to istotna część każdej zmiany, którą wdrażasz do swojego życia. Większość działań, jakie podejmujemy w życiu aby przynosić efekty musi być wykonywana regularnie. Tutaj ważna jest siła nawyku, czyli przyzwyczajenie do cyklicznego lub codziennego wykonywania określonej czynności.

Nawyk to inaczej czynność, wykonywana w sposób półautomatyczny, na skraju podświadomości. Twój mózg świadomie nabiera ochoty na wypicie kubka kawy. Cały dalszy proces, związany z przygotowaniem i spożyciem napoju toczy się na poziomie podświadomości. Napędzany jest on tak zwaną siłą przyzwyczajenia lub nawyku.

Wprowadzenie nowego nawyku, czyli regularnie wykonywanej czynności do twojego życia stanowi o twoim samorozwoju. Jeśli chcesz uczyć się języka, uprawiać sport lub odżywiać się zdrowo, musisz wyrobić w sobie przyzwyczajenie do pewnych działań i zachowań. 

Zobacz też: Straciłaś pracę przez koronawirusa? Oto sposoby, jak „nie zwariować” i znaleźć nową, lepszą pracę w czasie pandemii

Ile trwa wprowadzenie nowego nawyku?

Nowe nawyki niełatwo jest wdrożyć do codziennego życia. Potrzeba do tego dużo samozaparcia i siły woli, a także odpowiedniego rodzaju motywacji. Czynność jest napędzana siłą nawyku, gdy zaczynasz wykonywać ją bardziej podświadomie, w wyuczony sposób, nie koncentrując się na niej.

Szacuje się, że wprowadzenie do życia codziennego nowego nawyku może trwać od 20 do nawet 60 dni. Najczęściej plany treningowe, diety oraz rozmaite wyzwania, mające zachęcić do zmiany trybu życia trwają 30 dni, czyli miesiąc. Dla większości populacji jest to wystarczający czas, by po zakończeniu wyzwania czy diety wykonywać pewne czynności siłą przyzwyczajenia. Są jednak osoby, dla których miesiąc jest zbyt krótkim okresem na wprowadzenie istotnych życiowych zmian.

Nowe nawyki - lista złych i dobrych przyzwyczajeń

Wprowadzanie nowych nawyków najlepiej rozpocząć od spisania na kartce wszystkich swoich dobrych oraz złych przyzwyczajeń. Wyszczególnij, które z nich chciałabyś kontynuować, a których wolisz się pozbyć.

Mając wszystko na papierze, łatwiej będzie ci poukładać swoje myśli oraz rozstrzygnąć, które ze złych czynności wykonujesz siłą przyzwyczajenia. Następnie dla każdego ze złych nawyków wymyśl zastępstwo, czyli czynność, którą zamierzasz wprowadzić w czyn zamiast nich.

Przy wymyślaniu nowych nawyków weź jednak pod uwagę to, by odpowiadały one mniej więcej tej samej sferze, co poprzednie złe przyzwyczajenia. Przykładowo, jeśli postanowisz jeść więcej owoców i warzyw, zastąp tą czynnością jedzenie słodyczy.

Zamiast ucinać sobie drzemki w ciągu dnia, wybierz się na półgodzinny spacer lub krótki bieg. Ważne jest, by nowy nawyk wymagał podobnego poziomu zaangażowania co stary, jednak miał dodatkowo pozytywny wydźwięk.

Nowe nawyki - przygotuj plan działania

Nowe nawyki najłatwiej wprowadzać, gdy dokładnie zaplanujesz, w jaki sposób chcesz to zrobić. Stworzenie planu działania pomoże ci w określeniu, jak często i o jakich porach chcesz wykonywać dane czynności. W ten sposób wyraźnie zarysujesz ramy czasowe i nadasz im realny wymiar.

Ważne jest również to, w jakiej formie rozpisujesz swoje plany i zadania. Jeśli zanotujesz na kartce "chciałabym zdrowiej się odżywiać", jest to forma ogólna, która nie wymusza podjęcia żadnych działań. Z kolei notatka "będę jeść pomarańcze i jabłka codziennie o 10 i 16" jest zdecydowanie bardziej konkretna, wyraźnie określa ramy czasowe i rodzaj działania.

Budowanie siły nawyku to długi i żmudny proces, warto więc zadbać o odpowiednią motywację. Najlepiej etapy realizacji planu notować na dużej tablicy lub kartce. Możesz też posłużyć się metodą kalendarza, czyli wykreślać dni, w których zrealizowałeś wszystkie zaplanowane założenia. Dzięki temu od razu widzisz efekty swoich działań, a to z kolei napędza cię do dalszej aktywności.

Zobacz też: Czym jest eustres? I czy wpływa na nas pozytywnie?

Nowe nawyki - nie za dużo na raz

Nowe nawyki to zmiany, które mają prowadzić do samorozwoju oraz poprawienia jakości twojego życia. Ich wdrożenie i sprawienie, że będziesz wykonywać daną czynność siłą przyzwyczajenia nie jest łatwe. Wprowadzenie nowego nawyku wymaga często wielu wyrzeczeń, jest męczące i pochłania mnóstwo energii.

Warto wprowadzać do życia nowe przyzwyczajenia, dbając jednocześnie o odpowiednią ich ilość. Jeśli z dnia na dzień postanowisz rzucić papierosy, przestać jeść słodycze i rozpocząc trening na siłowni, prawdopodobnie żadnej z tych czynności nie będziesz wykonywać siłą nawyku. Bardzo możliwe również, że po tygodniu każde z tych działań porzucisz lub odłożysz na "inny czas".

Jeśli jednak każdy z tych procesów przeprowadzisz osobno, masz o wiele większe szanse na wyrobienie w sobie siły przyzwyczajenia do nich. Sztuką nawyku jest to, by nie starać się zmienić całego swojego życia za jednym zamachem. Zamiast wielkiej, hucznej zmiany lepiej działać powoli, ale konsekwentnie.

Nowe nawyki - siła przyzwyczajenia do przyjemności

Nowe nawyki najciężej wprowadzić do swojego życia, gdy wymagają one dużego wysiłku lub wielu wyrzeczeń. Forsowne ćwiczenia, zdrowa dieta, rozwój duchowy? Pojęcia te nie brzmią szczególnie zachęcająco i kojarzą się one raczej negatywnie. Jak więc podejść do zmiany przyzwyzwyczajeń i wypracować siłę dobrego nawyku?

Potęga nawyku jest jego pochodzenie. Istotne jest to, skąd się wziął oraz to, dlaczego wykonujesz daną czynność. W 90% przypadków odpowiedzią jest "sprawia mi to przyjemność". To właśnie odczuwanie doznań, płynących z nowych nawyków umożliwi ci wdrożenie ich do swojego życia na stałe. W jaki sposób powiązać siłę nawyku z przyjemnością?

Wszystko zależy od twojego podejścia do danej czynności. Przykładowo, jeśli nowa dieta oznacza dla ciebie masę wyrzeczeń, głodowanie, narzekanie na jedzenie sałaty i brak doznań smakowych, nie będziesz w stanie przetrwać na niej zbyt długo. Jeśli natomiast podejdziesz do swojej diety jak do środka do celu, będzie ci o wiele łatwiej.

Do wypracowania siły przyzwyczajenia wystarczy ci wizualizacja efektu, jaki osiągniesz dzięki jego wprowadzeniu w życie. Może to być lepsza figura, poprawa życia towarzyskiego, zaoszczędzony czas, lepsze zdrowie. Wybierz to, co jest dla ciebie istotne i postaraj się mieć to cały czas przed oczami w trakcie wykonywania nowej czynności.

Nowe nawyki - wyeliminuj to, co cię rozprasza

Wprowadzanie nowych nawyków do twojego życia może być szczególnie trudne w obecnych czasach. Z każdej strony zalewana jesteś informacjami, powiadomieniami i mailami? Postaw jasne granice i wyeliminuj wszystko, co cię rozprasza i zakłóca budowanie siły nawyku.

Chcesz, by twoim nowym przyzwyczajeniem była codzienna lektura? Wyrobienie siły tego nawyku za pomocą czytania książki nie wymaga dużego wysiłku. Jedynym, co powstrzymuje cię i rozprasza twoją uwagę jest nieustannie brzęczący telefon? Wyłącz go.

Nowoczesna technologia to jedna z głównych przeszkód na twojej drodze budowania nowych nawyków. Warto wyznaczyć sobie określone pory, w których następuje tzw. wyciszenie. W tych godzinach nie korzystasz z komputera, telefonu, tableta czy telewizji, zamiast tego poświęcając czas rodzinie czy rozwojowi osobistemu. Po jakimś czasie sama zauważysz, o ile łatwiej jest ci się skupić oraz ile cennego czasu zyskałaś, wyłączając technologię ze swojego życia.