Co to są cechy charakteru?

Każdy człowiek jest niepowtarzalną, wyjątkową jednostką, obdarzoną specyficznymi cechami charakteru. Psychologia określa charakter jako zbiór cech, które mają decydujący wpływ na nasze zachowanie w różnych sytuacjach.

 Pamiętajmy, że czym innym jest osobowość, a czym innym są cechy charakteru. Osobowość obejmuje właściwości fizyczne, temperament, intelekt – i jest przy tym względnie stała. Są to po prostu zestawy naszych cech charakterystycznych.

 Charakter zaś (i składające się na niego cechy charakteru) jest rozwijany i kształtowany przez całe ludzkie życie.

Z upływem czasu, zmianami w naszym życiu, podejmowanymi przez nas decyzjami – dochodzi do zmian naszych cech charakteru. Zmiany te są spowodowane procesami zachodzącymi w naszych organizmach, rozmaitymi sytuacjami, powtarzalnymi zdarzeniami.

Charakter jak najbardziej może się więc zmieniać.

Cechy charakteru kształtują nasze doznania, przeżycia, wydarzenia, środowisko, a także geny. Nie da się ukryć, że mają one duży wpływ na nasze życie i jego jakość.

Część z nas, z powodu doświadczeń z najmłodszych lat życia, w dorosłości będzie potrzebowała harmonii i spokoju, podczas gdy inni będą pragnęli nieustannego poczucia wolności.

    Cechy osobowości, które dotyczą każdego z nas, choć na różnych biegunach, to przede wszystkim:

  • introwersja (skierowanie do wewnątrz, bogata wyobraźnia, chęć do przebywania w samotności) oraz ekstrawersja (skierowanie na zewnątrz, łatwość w nawiązywaniu kontaktów, otwartość na innych, lepsze samopoczucie w grupie niż w samotności),
  • potrzeba bliskości (ciepło, serdeczność, wchodzenie w emocjonalne relacje) oraz potrzeba dystansu (rzeczowość, świadomość swoich potrzeb, obiektywizm, powściągliwość),
  • myślenie abstrakcyjne (zainteresowanie ideami, a nie rzeczami, poszukiwanie głębi, uniwersalnych reguł) oraz myślenie konkretne (zajmowanie się rzeczami, a nie ideami, prostota myślenia, zwracanie uwagi na pierwszoplanowość),
  • potrzeba stałości (uporządkowanie, pedantyzm, planowanie, poprawność) oraz potrzeba zmiany (kreatywność, niekonwencjonalność, otwartość na nowości),
  • stabilna emocjonalność (odporność na stres, nieuleganie emocjom i wpływom, trzeźwość) oraz silna emocjonalność (wrażliwość, brak powściągliwości, częste wahania nastrojów, intensywność przeżywanych uczuć i emocji).

Cechy charakteru: pozytywne

    Dobre cechy charakteru (inaczej pozytywne) poprawiają jakość naszego życia oraz naszych relacji z innymi ludźmi. Mogą być pomocne w osiągnięciu sukcesu, a oprócz tego są przydatne na wielu płaszczyznach życia.

    Jakie są pozytywne cechy charakteru?

  • uczciwość. Uczciwość sprawia, że jesteśmy bardzo dobrze odbierani przez spotykanych na naszej drodze ludzi. Cecha ta jest w sposób szczególny doceniana przez pracodawców, nauczycieli, kolegów, partnerów życiowych – w zasadzie wszystkich. Składa się na nią przestrzeganie ogólnie przyjętych norm, wywiązywanie się z wcześniej złożonych obietnic czy dotrzymywanie słowa,
  • zaradność. Ciężko byłoby poradzić sobie w dorosłym życiu bez bycia osobą zaradną. Z zaradnością ściśle wiąże się inna cecha pozytywna – samodzielność. Dzięki niej jesteśmy w stanie sprostać wielu życiowym wyzwaniom, wykazujemy się większą odpornością na sytuacje stresowe, potrafimy pracować pod presją czasu. Zaradność i samodzielność to cechy, które w sposób szczególny cenimy u wszelkich autorytetów (naszych rodziców, dziadków, nauczycieli, przewodników duchowych) oraz partnerów życiowych,
  • komunikatywność. Dzięki komunikatywności bez trudu nawiązujemy relacje z innymi ludźmi, nie mamy trudności w kontaktach z klientami w pracy, nauczycielami w szkole itp. Komunikatywność obejmuje nie tylko zdolność do budowania relacji, ale także umiejętność aktywnego słuchania drugiej strony oraz umiejętność precyzyjnego i rzeczowego wyrażania swojego zdania,
  • sumienność. Ta cecha wiąże się ściśle z obowiązkowością. Jest szczególnie ceniona w życiu szkolnym oraz zawodowym. Dzięki niej jesteśmy odbierani jako osoby dokładne, rzetelne, przykładające się do swoich obowiązków, a także do pracy,
  • uprzejmość, grzeczność. Na te cechy składają się takie elementy jak: właściwe zachowanie w danych sytuacjach, traktowanie innych z szacunkiem, gotowość do niesienia pomocy, serdeczność w kontaktach z ludźmi. Gwarantuje nam to przyjazne relacje międzyludzkie,
  • asertywność. Dzięki asertywności potrafimy z szacunkiem dla siebie i innych odmawiać w rozmaitych sytuacjach, nie raniąc przy tym uczuć drugiej strony. Można się jej wyuczyć,
  • empatia. Jest połączona z wrażliwość. Dzięki niej rozumiemy uczucia i emocje innych ludzi, potrafimy się wczuć emocjonalnie w ich stany.

Pozytywnych cech charakteru można wymienić znacznie więcej; skupiliśmy się na najważniejszych z nich.

Cechy charakteru: negatywne

    Negatywne cechy charakteru (przez niektórych określane jako złe cechy charakteru) mają pejoratywny wpływ na nasze codziennie funkcjonowanie. Z ich powodu jesteśmy źle odbierani przez innych, możemy mieć problemy w pracy oraz życiu osobistym. Warto zatem nad nimi pracować.

    Oto część z nich:

  • lenistwo. Ta cecha nie pomaga nam w osiąganiu sukcesów czy pozyskaniu dobrej pracy. Niepotrzebne unikanie obowiązków lub odwlekanie ich w czasie sprawia, że drażnimy nasze otoczenie i możemy być przez to mniej lubiani,
  • nieuczciwość. Jest to postawa związana z nieumiejętnością lub niechęcią do przestrzegania ogólnie przyjętych norm i zasad. Składa się na nią również nieumiejętność dotrzymywania danego słowa czy obłuda – dwulicowość, fałszywość,
  • lekkomyślność, naiwność. Są to cechy osób łatwowiernych, uległych, działających bez przewidywania konsekwencji swoich poczynań,
  • próżność. Związane z tą cechą są również zachłanność i pazerność. Osoby takie wyróżnia skąpstwo oraz chciwość. Nie lubią się też dzielić z innymi,
  • egoizm, egocentryzm. Nadmierna koncentracja na sobie i spełnianiu wyłącznie swoich zachcianek jest odbierany negatywnie przez otoczenie – osoby takie bowiem stawiają siebie ponad innych i nierzadko nie potrafią dbać o uczucia innych,
  • arogancja. Z arogancją wiąże się także zuchwałość. Osoby aroganckie zazwyczaj nie szanują zdania innych, lekceważą ich uczucia, są nieżyczliwe i wykazują nadmierną pewność siebie,
  • wścibskość. Wyjątkowo pejoratywnie odbierana cecha; nikt bowiem nie lubi, gdy inni nadmiernie wtrącają się w jego sprawy. Osoby wścibskie są utożsamiane z plotkarzami pozbawionymi tupetu.

Jakie cechy charakteru lubią mężczyźni?

    Mężczyźni cenią w kobietach to, czego sami nie mają lub z różnych powodów nie okazują.

Są to przede wszystkim takie cechy jak:

  • ciepło,
  • życzliwość,
  • łagodność,
  • pogoda ducha,
  • wrażliwość,
  • emocjonalność,
  • zdrowa pewność siebie,
  • samodzielność.

Ta ostatnia bywa mylnie interpretowana. Często poleca się kobietom, by udawały nieco nieporadne w niektórych sytuacjach, aby mężczyźni mogli się przed nimi wykazać.

Rzeczywiście tak jest i o ile nie jest to stosowane w nadmiarze, to może im się podobać. Jednak panowie nie szukają kobiet całkowicie nieporadnych życiowo, którymi będą się musieli opiekować niemal jak dziećmi.

Jakie cechy charakteru lubią kobiety?

    Kobiety są różne i także ich oczekiwania względem partnerów bywają odmienne.

Najczęściej jednak doceniają u mężczyzn takie cechy jak:

  • zaradność życiowa, samodzielność,
  • odwaga,
  • siła (psychiczna oraz fizyczna),
  • umiejętność okazywania czułości,
  • umiejętność mówienia o swoich uczuciach i emocjach,
  • pewność siebie,
  • szczerość, prawdomówność,
  • pracowitość.

Większość pań nadal ceni u mężczyzn takie cechy charakteru, jakie są im przypisywane kulturowo.

W związku z tym, że według tych norm to mężczyzna utrzymuje rodzinę i opiekuje się wszystkimi jak członkami, pożądane są u niego takie cechy jak zaradność, pracowitość, siła i odwaga.

Czy można zmienić cechy charakteru?

    Cech charakteru nie trzeba zmieniać, bo to dzieje się przez całe nasze życie. O ile temperament jest stały i jedni reagują bardziej emocjonalnie od innych, to jednak żaden człowiek nie jest statycznym, ustalonym bytem.

    Praca nad cechami charakteru powinna polegać głównie na pracy nad samoakceptacją i samoświadomością.

Warto pamiętać o tym, że jako ludzie jesteśmy bardzo zmienni, dynamiczni, a to oznacza, że zawsze w danej sytuacji jesteśmy sobą – niezależnie od tego, czy się złościmy, przeżywamy radość, pochłonęła nas rozpacz itd.

    Jeśli zależy nam np. na tym, aby walczyć z naszymi wadami, warto rozpocząć od rozmowy z ludźmi. Bardzo cenne będą dla nas informacje zwrotne otoczenia na nasz temat.

    Natomiast jeżeli czujemy, że jakiekolwiek próby walki nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, warto rozważyć rozmowę z psychologiem.

Jakie cechy charakteru kształtuje sport?

    Sport jest bardzo ciekawym wyzwaniem dla kształtowania w nas pozytywnych cech charakteru. Uczy nas systematyczności, swego rodzaju pracowitości, dbałości o nasze zdrowie.

Oprócz tego dzięki niemu stajemy się mniej zestresowani i rzadziej reagujemy zbyt impulsywnie - o ile uprawiamy go w ramach hobby, a nie zawodowo.

W przypadku sportów zespołowych uczy współpracy z innymi, komunikatywności, przestrzegania ustalonych reguł.

Dodatkowo dzięki niemu stajemy się odpowiedzialni, sumienni, konsekwentni w działaniu.

    Wadą może się okazać wywoływanie stresu, zwłaszcza w sytuacji, gdy uprawiamy sport czynnie, zawodowo (a nie tylko rekreacyjnie albo dla przyjemności).

Jeśli ktoś ma niską samoocenę i nie jest odporny na krytykę, to porażki związane z nieumiejętnością osiągania sukcesów sportowych mogą mu dodatkowo obniżać poczucie własnej wartości.

    Warto uprawiać sport, aby kształtować w sobie cenne, pozytywne cechy charakteru i wyrabiać właściwe nawyki, ale róbmy to ze zdrowym dystansem i nie oczekujmy od siebie zbyt dużo.