Skąd się bierze zazdrość? Czy jest ona lustrzanym odbiciem naszej własnej uczciwości? Czy sami postępujemy uczciwie tylko z obawy przed karą, a może uciekamy się do kłamstwa, by uniknąć kłopotów?
Zaufanie uważane jest za fundament udanego związku. Gwarantuje nam ono poczucie bezpieczeństwa, szczęście i trwałość relacji. Osoby niepotrafiące zaufać, nieufne, podejrzliwe i zazdrosne, nie są w stanie stworzyć trwałej relacji. Nic więc dziwnego, że każdy z nas marzy o związku opartym na uczciwości i ufności w dobre intencje partnera. Będąc szczerym, takiego zachowania oczekujemy również od partnera - dzięki temu nasz związek jest pełen miłości i ufności. Uczucie zazdrości i podejrzliwość mogą wynikać z naszych wcześniejszych doświadczeń, życiowych zawodów, a czasem po prostu z tego, że samych siebie nie uważamy za wiarygodnych i godnych zaufania. Portal matrymonialny MyDwoje przebadał ponad 80 000 odpowiedzi udzielonych w Teście Doboru Partnerskiego na skali zaufanie – podejrzliwość/zazdrość. Co im wyszło w badaniach? Źródłem zazdrości jest nieufność. Single z Serwisu deklarują, że raczej nie są zazdrośni. Wolą wierzyć, że partner nie ma nic do ukrycia, a związek budować na otwartości, wystrzegając się uczuć takich, jak podejrzliwość i niedowierzanie. Jednak aż 46% panów i 36% pań przyznaje się, że sami są zazdrośni. Pełną wolność od tego typu uczuć i reakcji deklaruje jedynie 9% użytkowniczek i 7% użytkowników. Jakie są więc przyczyny i źródła zazdrości? Użytkownicy MyDwoje zapytani o to, czy sądzą, że większość ludzi jest uczciwa wyłącznie z obawy przed karą, np. gniewem lub utratą partnera czy poczucia komfortu, odpowiadają zgodnym chórem, że raczej nie - 55% panów i 68% pań. Panie mają o sobie lepsze zdanie niż panowie i nie tylko obawa przed karą powstrzymuje je od złych uczynków. Zdecydowana większość pań zgadza się jednak z mężczyznami, że każdy gotów jest czasami skłamać, aby uniknąć kłopotów. 60% pań i 57% panów uważa, że raczej jest to możliwe w skrajnej sytuacji, natomiast co czwarta osoba, niezależnie od płci, jest tego zdecydowanie pewna - co daje razem zaskakujące wyniki ponad 80% kłamiących w przypadku nagłej potrzeby. Damskie i męskie oblicze zazdrości Wyjaśnia to psycholog Jowita Wójcik: Istnieje kilka obszarów, na gruncie których można zaobserwować różnice pomiędzy zazdrością kobiecą i męską. W przypadku sytuacji wywołujących zazdrość, mężczyźni są bardziej zazdrośni o sferę seksualną, natomiast kobiety o poświęcany im czas i uwagę. Ponadto jeśli rozważyć uczucia zazdrości, okazuje się, że kobiety są bardziej skłonne analizować powody, dla których mogłoby dojść do ewentualnej zdrady, przypisując je jego potrzebom seksualnym lub atrakcyjności rywalki. Mężczyźni zaś zwracają uwagę na zaangażowanie uczuciowe partnerki i możliwość obdarzenia nim kogoś, kto jest bardziej atrakcyjny. Istnieją również różnice płciowe w przeżywaniu zazdrości. U kobiet uczuciom zazdrości towarzyszy smutek i depresja, u mężczyzn występuje gniew i agresja. W kwestii radzenia sobie z zazdrością kobiety wydają się być bardziej zorientowane na rozwiązanie problemów nękających związek i wyrażanie własnych uczuć. Mężczyźni natomiast mają tendencję do zaprzeczania uczuciom własnej zazdrości i poszukiwania innych sposobów wyrażenia własnej wartości jako partnera. PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ O ZAPLANOWANY SEKS CZY TO MA SENS 5 SPOSOBÓW JAK O NIM ZAPOMNIEĆ Z badań przeprowadzonych przez MyDwoje.pl wynika, że niezależnie od płci chcemy ufać i wzbudzać zaufanie. Postrzegamy siebie, jako osoby szczere, niemające nic ukrycia. Większość z nas stara się nie dopuszczać uczucia zazdrości, a bliskim ofiarować kredyt zaufania. Nie przeszkadza nam to jednak w byciu czujnymi. Jesteśmy świadomi, że kłamstwo jest najprostszym środkiem, po który sięga się w kłopotliwej sytuacji, dlatego jesteśmy ostrożni w sytuacjach, kiedy coś wydaje nam się „zbyt piękne, żeby było prawdziwe”. View oEmbed on the source website
Wychodzisz z kawiarni i za szybą swojego samochodu znajdujesz miłosny liścik. On tu był, znalazł czas, choć jest zapracowany. Napisał, że cię kocha. Marzysz o takim mężczyźnie? A teraz wyobraź sobie, że takie karteczki znajdujesz codziennie, chociaż rano nie mówisz mu, dokąd się wybierasz. I nagle zdajesz sobie sprawę, że on zwyczajnie cię śledzi.
Potwór o zielonych oczach – tak zazdrość nazywał sam William Szekspir. Człowiek, który ją odczuwa, bardzo cierpi. Z badań naukowców wynika nawet, że cierpi wręcz fizyczny ból. A jak ta zazdrość wygląda z innej perspektywy: co czuje kobieta, która żyje ze skrajnie zazdrosnym mężczyzną? Jej codzienność bywa upiorna. Przekonują o tym nasze bohaterki: Agata i Alicja. Momentami można mieć wrażenie, że ich historie brzmią niczym scenariusz przerażającego filmu. I to naprawdę bardzo wątpliwa przyjemność grać w nim jedną z dwóch głównych ról. Agata: Najpierw ta zazdrość bardzo mi się podobała. „To oznaka, że jestem dla niego ważna” – myślałam. Ale myślałam tak tylko na samym początku… Zaczęło się od romantycznego – tak to widziałam przez chwilę – zostawiania karteczek za wycieraczką mojego samochodu. To były kwitki z parkometru: po jednej stronie wydrukowana godzina, po drugiej miłosna wiadomość. Dokładnie pamiętam pierwszy raz. Pojechałam na manikiur, a kiedy wyszłam z salonu kosmetycznego, znalazłam liścik: „Agatko, kocham cię”. To było urocze. Wzruszyłam się, łza zakręciła mi się w oku. Zachowałam sobie ten liścik, włożyłam go do książki. Ale potem była druga karteczka, trzecia, piąta… Zaczęło mnie to zastanawiać, aż w końcu złościć. Wiadomości za szybą znajdowałam, będąc w różnych częściach miasta. Zapytałam wreszcie Marcina, jak to możliwe, że tak na siebie trafiamy, że on wie, gdzie jestem. Twierdził, że to przypadek. Trudno było mi uwierzyć. Poczułam niepokój, osaczenie. Możesz na kogoś wpaść raz, dwa, ale nie 22 razy. To były bardzo różne sytuacje – umawiałam się z koleżanką w centrum handlowym, robiłam gdzieś zakupy i ciągle znajdowałam te wiadomości. Pamiętam, że powiedziałam w końcu: „Jeśli już jesteś blisko, wejdź i mnie pocałuj, a nie zostawiaj mi tych kartek z narysowanym całusem, bo czuję się z tym dziwnie”. To była pierwsza kłótnia o zazdrość. Jestem osobą otwartą, gadułą. Od lat mam grupę przyjaciółek. Z jedną z nich rozmową telefoniczną zaczynam i kończę dzień. To nasz rytuał. Iza ma stany lękowe, więc się zdarza, że potrzebuje mnie nawet w nocy, bo chce się wypłakać. Marcin tego nie rozumie i nie akceptuje. Wprowadził zasadę: gdy wracam do domu, telefon komórkowy mam kłaść na blacie w kuchni, bo to „nasz czas” i nic nie powinno mnie rozpraszać. „To jest patologia, że odbierasz telefon wieczorami, teraz masz być tylko ze mną” – tak usłyszałam. Sama się dziwię, że ja, osoba dorosła, zgodziłam się na takie zasady… Ale wynegocjowałam: Iza może do mnie zadzwonić, jeśli będzie w bardzo złej formie. Naprawdę cieszą mnie te ustępstwa, takie „drobiazgi”. Najtrudniejsza do zniesienia jest jednak zazdrość o dzieci z mojego poprzedniego związku. Ciągle słyszę, że jestem z nimi za bardzo związana i poświęcam im zbyt dużo czasu. Tego nie potrafię zrozumieć ani zaakceptować. Moje córki to dla mnie świętość – wiedzą o tym wszyscy znajomi. Z wyjątkiem mojego mężczyzny. Mieszkamy pod jednym dachem, a on potrafi dziewczynki przez kilka dni omijać łukiem. Traktuje je jak wrogów, którzy zabierają mu partnerkę. Ale dzieci to temat, w którym nie ma negocjacji: przede wszystkim jestem mamą i to dla mnie bardzo ważna rola. Dlatego tu piekło jest najgorsze. Najbardziej ekstremalne polecenie, jakie usłyszałam od Marcina, dotyczyło kontaktowania się z młodszą córką, kiedy wyjechała na dwa tygodnie na obóz. Marcin poprosił, żebym do niej nie dzwoniła przez cały ten czas. „To dobry pomysł, abyście trochę przystopowały. Tę pępowinę trzeba odciąć”. Nie spełniłam tej prośby. Skutek? Kilka cichych dni. I jego złość. Kolejnym koszmarem są wyjazdy służbowe, które w mojej pracy zdarzają się dość często. Muszę minimalizować ich liczbę, jak tylko się da. Marcin uważa, że aż przebieram nogami, by wyrwać się z domu i zaszaleć. To kompletna bzdura! Nie szukam przygód. Jednak on ma swoją wersję. Najchętniej pojechałby ze mną. Wielokrotnie proponował, że wykupi bilet lotniczy i zarezerwuje pokój w tym samym hotelu – koszty nie mają żadnego znaczenia. Na szczęście jeszcze do tego nie doszło. Byłoby mi wstyd, że jadę z opiekunem. Muszę przyznać, że Marcin tym, co robi przed moim wyjazdem, w trakcie i po nim, dość skutecznie obrzydza mi służbowe podróżowanie. Wiem, że rezygnując z wyjazdu, bardzo często atrakcyjnego, tracę, wolę go jednak oddać komuś innemu. Dla świętego spokoju "Nie prowokuj. Nie widzisz, że faceci ślinią się na twój widok? Nie ubieraj się jak… "– nie użył tego słowa, ale wiem, że miał na myśli dziwkę. Wakacje w Egipcie. Jesteśmy na dwutygodniowym urlopie całą rodziną: ja, Marcin, moje dwie córki i jego Julka. Idziemy plażą – taki miły spacer po śniadaniu. Miły tylko w założeniu. Nagle Marcin zaczyna niemal biec. Nie wiemy, o co chodzi, ale wszystkie automatycznie przyspieszamy, aby dorównać mu kroku. Kiedy języki wiszą nam do pasa, widzę, że dzieci nie dają już rady. Pytam, o co chodzi. A on wściekły warczy: „Zobacz, jak ty w tym wyglądasz!”. Okazało się, że chodzi o moją letnią sukienkę na ramiączkach. Mam ją od lat. Ciężko w trzydziestostopniowym upale paradować w swetrze. Jak się okazuje, ja powinnam. Usłyszałam, że wyglądam wyzywająco i on już nie może znieść tych spojrzeń. Bo każdy facet, którego mijamy na plaży, wgapia się we mnie. Podobno też zawsze gapią się na mnie wszyscy faceci, kiedy idziemy na jakąś imprezę. Jeśli rozmawiam z kimś chwilę dłużej, w głowie Marcina powstaje scenariusz mojego romansu. Dlatego prawie nigdzie nie wychodzimy. Mój facet nie lubi także przyjmowania gości, bo dla niego dom to twierdza. Sam nie ma przyjaciół, moich widzi bardzo niechętnie. Przez tę miłość ucierpiała jeszcze jedna sprawa ważna w moim życiu. Jestem buddystką. Spotkania w Stupa House (buddyjskim ośrodku) są dla mnie bardzo istotne. Marcin nie chce, bym na nie chodziła. Kiedy powiedziałam, że chętnie zabiorę go ze sobą i pokażę kawałek swojego świata, odpowiedział, że nie chce tam nawet zajrzeć, ani na moment. Myślałby tylko, z którym z obecnych tam facetów kiedyś spałam... Alicja: Podobno nie ma miłości bez zazdrości, bo ona jest jak przyprawa dla potrawy. Być może. Ale zazdrość, którą ja znam, nie dodaje uczuciu smaku. Raczej mu go odbiera. Ile razy widziałam przez okna biura, w którym pracuję, jak on wysiaduje w kawiarni naprzeciwko? Wiele razy. Na co tam czeka? Aż wyjdę na lunch w objęciach jakiegoś faceta? I wtedy przyłapie mnie na gorącym uczynku? Nie mam pojęcia. Ale bycie śledzoną nie jest przyjemne. No bo co to znaczy, że najbliższa osoba nie ma do ciebie za grosz zaufania? Kiedy go o to pytam, zawsze wymyśla idiotyczną historyjkę, dlaczego był pod moją pracą. Wtedy oboje jesteśmy zażenowani: on – gdy to mówi, ja – słuchając takiej opowieści. Znamy się jedenaście lat. Janek był zazdrosny od samego początku. Gdyby nie to, że jest dobrym człowiekiem, już dawno zakończyłabym nasz związek. Do pewnych rzeczy zwyczajnie musiałam się przyzwyczaić. Gdy moje koleżanki słuchają, do czego przywykłam, łapią się za głowy. Kiedy jestem z Jankiem na jakiejś imprezie, tańczę wyłącznie z nim. Staram się też nie rozmawiać z nikim dłużej niż dwie, trzy minuty. Wiem, że każda moja towarzyska rozmowa strasznie Janka wkurza, nie chcę więc potem słuchać przez pół nocy, że prowokowałam swoim zachowaniem wszystkich mężczyzn, którzy byli na przyjęciu. Nigdzie nie wychodzę sama. „Solo” mogę się wybrać jedynie do pracy. Choć to też nie jest precyzyjne wyrażenie. Janek prawie codziennie stara się zawozić mnie rano do biura, a potem po mnie „przypadkiem wpadać po drodze”. Niezależnie, jakie ma plany, i tak pod koniec mojego dnia pracy dziwnym trafem znajduje się w pobliżu. Zakupy też robimy wspólnie. I potem razem jedziemy do domu. To tam Janek czuje się najlepiej. Ja jestem blisko – on czuje się bezpiecznie. Ale moje bycie obok mu nie wystarcza. Nie lubi, gdy rozmawiam długo przez telefon, chociaż zawsze wie, kto dzwoni. „O czym można tyle gadać!”, „Przecież widziałyście się w pracy!” – wciąż słyszę takie komentarze. Wiem, że Janek regularnie sprawdza mój telefon. Przyłapałam go na tym już kilka razy. Przez moment jest mu wstyd, ale za chwilę potrzeba kontroli staje się silniejsza od niego. Pytam go wtedy wprost: „Czego szukasz w tym telefonie, człowieku?”. Cisza. Więc zostawiam temat. Wiem, że Janek już taki będzie. Zazdrość jest jak choroba i potrafi zmienić go nie do poznania. Pamiętam sytuację, która do dzisiaj wywołuje u mnie dreszcze. To było wiele lat temu, święta Wielkiej Nocy. Tak się złożyło, że świąteczna niedziela przypadła pierwszego kwietnia. Pojechaliśmy z Jankiem do moich rodziców. Razem z mamą przygotowywałam w kuchni śniadanie, a Janek był z moim tatą w salonie, w każdym razie tak mi się wydawało. Zwierzyłam się mamie, że w Dzień Kobiet dostałam bukiet od jakiegoś faceta, którego nigdy wcześniej i nigdy później nie widziałam. Opowiedziałam to jako ciekawostkę, śmieszną i niezrozumiałą sytuację, która mi się przytrafiła. Nagle do kuchni wpadł wściekły Janek i niemal z obłędem w oczach krzyczał: „Co ty powiedziałaś?!”. Okazało się, że stał na tarasie, palił papierosa i przez uchylone okno wszystko słyszał. Byłam przerażona jego widokiem, nie wiedziałam, co mam zrobić. Jedyne, co przyszło mi do głowy, to: „Prima aprilis! Wiedziałam, że tam stoisz, i specjalnie zrobiłam ci taki żart”. Pamiętam: trzęsły mi się nogi, bo mój kochany facet wyglądał, jakby miał dostać zawału. Nie wiem, czy mi uwierzył. Niby tak. Jednak do dzisiaj co jakiś czas tamta sytuacja odbija się echem. Ostatnio Janek zadzwonił do mnie o 16.05, z pytaniem, gdzie jestem, bo miałam być w domu o 16.00. Odpowiedziałam, że, niestety, jeszcze w pracy. Usłyszałam: „Ciekawe, czy to prawda, czy może prima aprilis?”. I co dodał na koniec rozmowy? „Zaraz po ciebie przyjadę”. Czasami chce mi się wyć… Wtedy powtarzam sobie jak mantrę, że zazdrość to jego jedyna wada.
Słyszysz, że powinnaś być zazdrosna, ale... nie za bardzo. Szukasz złotego środka. Znajdziesz go, jeśli poznasz mechanizmy rządzące tym uczuciem.
Znowu na nią spojrzał ! W ciągu ostanich pięciu minut popatrzył na nią kolejny raz. Ona na pewno mu się podoba – ta myśl nie daje ci spokoju. A co dzieje się w takim momencie w twojej głowie? Białko Rin1, czyli substancja czyniąca z nas zazdrośników, swoją „drogę zazdrości” rozpoczyna w wyspie skroniowej, następnie wiedzie przez ciało migdałowate, aż w końcu trafia do płatów czołowych w postaci fali lęku, gniewu i wręcz… fizycznego bólu. Oto biologiczne wytłumaczenie uczucia, które w różnej formie i w różnym natężeniu zna prawie każdy z nas. Psychologowie podsumowali, że człowiekowi, który odczuwa zazdrość o partnera, towarzyszy kilkadziesiąt emocji: m.in. zranienie, rozpacz, zagrożenie, odrzucenie. Jednak to obraz zazdrości, z którą sobie nie radzimy. Nie musi tak być. O zazdrości krążą legendy. Jak niszczy albo jak potrafi zdziałać cuda. We wszystkich jest tylko trochę prawdy. Uczucie zazdrości warto zrozumieć, bo podlegamy mu jak każdemu psychologicznemu mechanizmowi . A ten, poznany, oswojony, nie musi nam w życiu przeszkadzać. Zazdrość zagnieżdża się w naszej głowie i stopniowo daje o sobie znać w codziennych działaniach, np. znacząco osłabia naszą percepcję. Potwierdzili to badacze z Uniwersytetu Stanu Delaware – Steven Most i Jean-Philippe Laurenceau – przeprowadzając eksperyment wśród par heteroseksualnych. Partnerzy podczas badania sadzani byli przy biurkach, bardzo blisko siebie, ale przy osobnych komputerach. Kobiety miały za zadanie wychwytywać przeróżne pejzaże pojawiające się pośród szybko zmieniających się na monitorze obrazów. Jednocześnie oczekiwano od nich ignorowania sporadycznie ukazujących się nieprzyjemnych (wręcz makabrycznych) scen lub rysunków. W tym samym momencie ich partnerów poproszono o ocenę pejzaży, które pojawiały się na ich komputerach. Następnie, po kilku minutach doświadczenia, eksperymentator informował głośno, że od teraz mężczyzna ma zacząć oceniać atrakcyjność innych kobiet, które będą pojawiać się na jego monitorze. Pod koniec badania wszystkie uczestniczki zostały poproszone o opisanie, jak się czuły, gdy ich partner przyglądał się innym kobietom. Okazało się, że im większe zainteresowanie przejawiała kobieta tym, co pokazuje się na monitorze u jej mężczyzny, tym bardziej rozpraszały ją nieprzyjemne widoki i nie była w stanie dostrzec pejzaży na ekranie komputera. Takie „zaślepienie” pojawiało się właśnie dopiero wtedy, gdy partner oceniał atrakcyjność kobiet, a ona odczuwała zazdrość. – To uczucie oddala nas od zadania, od celu, jaki przed sobą stawiamy. Sprawia, że koncentrujemy się na sobie i zwyczajnie nie dostrzegamy tego, co dzieje się wokół – wyjaśnia Adriana Klos, psycholog. Badanie w sposób bardzo obrazowy pokazuje, jak nasze urojenia, historie, które piszemy sobie same w głowie (np. on na pewno porównuje mnie teraz z tymi kobietami, na które patrzy), wyłączają nas z bieżących działań, zadań. Nasze myśli skupiają się już tylko wokół jednego. Warto wyobrazić sobie, co może dziać się z nami, jeśli w takim nastroju, w takim „nakręceniu” udajemy się na ważny egzamin, rozmowę z szefem czy choćby kierujemy samochodem. Wprowadzone w ciemny tunel jednej natrętnej myśli, tracimy jasność widzenia. Nasza percepcja jest osłabiona, a nasz obiektywizm w zasadzie nie istnieje. On nie jest o ciebie zadrosny? Możesz być pewna, że już cię nie kocha! – słyszysz. Nic podobnego. Uczucie zazdrości nie jest koniecznym elementem składowym miłości. – Wielokrotnie musiałam odpowiadać na pytania, dlaczego Maciek nie jest o mnie zazdrosny i czy nie uważam, że coś niepokojącego się za tym kryje – opowiada Justyna. – Jest o wiele gorzej, bo ja też nie odczuwam zazdrości o niego. Koleżanki mówią, że jestem nieroztropna, powinnam go kontrolować. Wysłuchuję tego i zastanawiam się, o co chodzi. Nie ma we mnie tych uczuć: ani zazdrości, ani lęku, że on odejdzie – dodaje Justyna. – Oczywiście w stopniu umiarkowanym zazdrość jest uczuciem naturalnym – mówi Adriana Klos. – Ale to nie znaczy: koniecznym warunkiem decydującym o sile czy jakości uczucia. Sentencja: „Nie ma miłości bez zazdrości”, to jedynie słowa piosenki, a nie psychologiczna zależność. Justyna się nie boi, że Maciek ją zostawi, bo nie ma kłopotów z poczuciem własnej wartości . Wtedy, kiedy żadnej ze stron nie nurtują tego rodzaju problemy, związek ma większe szanse być układem partnerskim. W odczuwaniu zazdrości dużą rolę odgrywa sposób wychowania, a konkretnie wyniesiona z domu baza dotycząca naszej pewności siebie. Jeśli nie wierzymy we własną wartość, atrakcyjność, mamy poczucie nieadekwatności, stale próbujemy porównywać się do innych i na ogół z takich naszych zestawień wynika, że wypadamy od nich gorzej, stajemy się właśnie zazdrośni i kontrolujący – dodaje psycholog. Kiedy czujemy, że nie jesteśmy wystarczająco dobrzy, aby zadowolić naszego partnera, zastanawiamy się, którego dnia odejdzie. Nie sądzimy, że możemy związek utrzymać, i wtedy zaczynamy dostrzegać zagrożenie, które w rzeczywistości nie istnieje. Tę całą „zazdrosną grę” bardzo często prowadzimy sami ze sobą we własnej głowie. I dość szybko tracimy nad nią panowanie. Wtedy wyczekujemy już tylko, aż nasze przekonanie zaistnieje w rzeczywistości, a jeśli tak się nie dzieje, czasami swoim zachowaniem takie sytuacje potrafimy wręcz prowokować. W jaki sposób? – Posądzając bliską osobę o intencje, których nie ma, osaczamy ją i wzbudzamy reakcję obronną. Bardzo często jest nią agresja, a zaraz po niej pokusa, aby spełnić „oczekiwanie” i przestać tłumaczyć się z czegoś, czego się nie zrobiło – wyjaśnia Adriana Klos. – Stąd mówi się o niszczącej sile zazdrości. Tyle że często dotyczy ona właśnie przypadków, kiedy z rzeczywistymi powodami do zazdrości wcale nie mamy do czynienia – tłumaczy terapeutka. Wniosek jest dość prosty: im lepiej czujemy się sami ze sobą, tym mniej jesteśmy zazdrośni. Uczucie zazdrości dotyczy obu płci. Boimy się tak samo, ale niedokładnie o to samo. Różne jest bowiem podłoże tej emocji u kobiet i mężczyzn. Podobnie jak inne są rodzaje reakcji na zazdrość oraz sposoby radzenia sobie z nią. Mężczyźni są przede wszystkim zazdrośni o potencjalne kontakty seksualne swoich partnerek. Mimo że często mają świadomość, iż kobieta będzie poszukiwać raczej uwagi niż szybkiego seksu. Kobiety dostrzegają zaś, że mężczyźni gotowi są do realizowania poza związkiem właśnie swoich potrzeb erotycznych. A że zazdrosne są bardziej o tak zwane zdrady emocjonalne, czyli zaangażowanie czasu i zasobów mężczyzny na rzecz innej kobiety, z wybaczaniem tej fizycznej zdrady mają mniejszy problem. I o tego rodzaju kontakty są z reguły zdecydowanie mniej zazdrosne. Ten rodzaj prawidłowości ma podłoże biologiczne, jest ponadkulturowy. To wręcz atawizmy. Mężczyźnie zależy bowiem na stuprocentowej seksualnej wierności partnerki, bo nigdy nie może mieć pewności, czy jest ojcem poczętego dziecka. Jego zazdrość o partnerkę jest więc wyrazem dbałości o przekazywanie swoich genów oraz o to, aby przypadkiem nie zajmować się cudzym potomstwem (szacuje się, że ok. 10 proc. mężczyzn wychowuje nie swoje biologicznie dziecko). Kobieta jest bardziej zazdrosna o zaangażowanie emocjonalne partnera, bo to ono jest dla niej gwarancją jego troski o ich potomstwo i ognisko domowe. Na zazdrość obie płcie reagują inaczej. Kobiety mają większą łatwość w rozmawianiu o niej. Dopytują, upewniają się. Widzą w tym rzeczywistą bądź jedynie wyimaginowaną szansę na poprawę związku, poza tym z natury są bardziej emocjonalnie otwarte. Mężczyźni o wiele częściej swoją zazdrość skrywają, próbują jej zaprzeczać, uciekają w różne formy zapomnienia, na przykład w uzależnienia: alkohol, pracoholizm. – Oczywiście zaprzeczanie tym uczuciom jest jednym z gorszych rozwiązań – tłumaczy psycholog. Do niczego nie prowadzi, problem narasta. Jednak sposób radzenia sobie z zazdrością przez kobiety też często się nie sprawdza. Lista pytań, siłą rzeczy o zabarwieniu „na pewno masz coś na sumieniu”, nie działa naprawczo. Podobnie jak „sceny zazdrości”, na które czasami decyduje się kobieta. Mężczyzna źle radzi sobie z taką formą komunikacji. Jego emocje funkcjonują na zupełnie innym zakresie. Taka reakcja rozdrażnia go i zaognia konflikt – mówi terapeutka. W zasadzie jest tylko jeden konstruktywny sposób radzenia sobie z uczuciem zazdrości: to skupienie się na sobie. – Mając w pamięci, że zazdrość, ta bezpodstawna, jest wynikiem naszych wewnętrznych braków, należy podjąć działania, które podniosą naszą war tość we własnych oczach – radzi Adriana Klos. – Jeśli czuję się nieatrakcyjna, w każdym razie mniej wyjątkowa od potencjalnej rywalki, to wszelkie działania podbudowujące własne ego sprawdzą się najlepiej. Zawężenie świata wyłącznie do partnera sprawi, że staniemy się eszcze bardziej zazdrosne i jeszcze mniej pewne siebie. Przestrzegałabym także przed zemstą, myśleniem: zrobię tak, żeby on poczuł to samo. Takie otwieranie oczu partnerowi przyniesie pozytywny efekt raz na kilkanaście przypadków, ale w pozostałych rozpocznie toksyczną „zabawę”, która nakręca spiralę złych emocji. Nawet jeśli William Szekspir nazwał zazdrość potworem o zielonych oczach, ten potwór łagodnieje, jeśli go oswoimy, zrozumiemy. Pomyśl o tym, kiedy twój mężczyzna znowu rzuci okiem w kierunku przechodzącej ulicą kobiety. Najczęściej za takim odruchem nic nie stoi, jest bezwarunkowy.
Plotkujemy, robimy sobie nawzajem świństwa w pracy i podkradamy koleżankom mężczyzn – lista naszych przewinień jest długa. Czy prawdą jest więc, że najgorszym wrogiem kobiety jest druga kobieta?
Polki są najbardziej agresywnymi kobietami na świecie – ogłosiły media, powołując się na badania dr Phyllis Chesler, emerytowanej psycholożki i jednej z pierwszych na świecie feministek. Dr Chesler, zbierając materiały do książki „Woman’s Inhumanity to Woman”, przez dwadzieścia lat badała, w jaki sposób traktują się nawzajem kobiety w różnych krajach świata. Oczywiście nie jest tak, że Polki walczą ze sobą, a mieszkanki innych krajów – nie, ale prawda boli: w statystykach poziomu agresji względem tej samej płci zajmujemy niechlubne pierwsze miejsce. Lojalność to żart Z badań wynika jasno: plotkujemy, jesteśmy złośliwe, zazdrosne, czasem okrutne. Zwłaszcza dla innych kobiet. Cieszy nas ich nieszczęście, i co gorsza, potrafimy „aktywnie” się do niego przyczynić. Najchętniej wbiłybyśmy rywalce nóż w plecy. Krytykujemy co się da: fryzurę, ubranie, zachowanie, cechy charakteru. Mężczyźni, dla odmiany, albo nie zwracają na to uwagi, albo ich to najzwyczajniej nie obchodzi. Wygląda więc na to, że my, kobiety, stałyśmy się swoimi największymi wrogami. Ale czy naprawdę jesteśmy aż takie złe? – Wspólnota kobiet w ogóle nie istnieje – twierdzi stanowczo dr Chesler. Pocieszające, że dotyczy to nie tylko Polek. Rywalizują ze sobą siostry. Matki walczą z córkami, a teściowe z synowymi. Najbliższe koleżanki po kłótni stają się w jednej chwili śmiertelnymi rywalkami. Nie potrafimy przyznać, że nowa dziewczyna naszego ekschłopaka jest fajna. Wolimy wytknąć, że ma za grube nogi, beznadziejną sukienkę i podły charakter. A podkradanie koleżankom partnerów to, zdaniem socjologów, prawdziwa plaga naszych czasów. W pracy też nie odpuszczamy: starsze stażem kobiety zwalczają młodsze, a młode – siebie nawzajem. Według dr Chesler jesteśmy bardziej lojalne względem mężczyzn niż innych kobiet. Przyjmujemy jeden front tylko w obliczu wspólnego wroga... najczęściej innej kobiety, i to głównie po to, by zyskać szacunek szefa. Najlepiej mężczyzny, bo w Polsce tylko 12 proc. kobiet nie ma nic przeciwko temu, żeby ich przełożonym była kobieta. Lepiej porzucić stare przekonania, bo z badań wynika też, że agresywna postawa w pracy się nie opłaca. Panie, które zachowują się jak macho, pięć razy rzadziej awansują, niż te, które są kobiece. Na śmierć i życie – Kiedy kobiety walczą, robią to tak zajadle, jakby chodziło o zdobycie jedzenia dla ich dzieci w czasach wielkiego głodu – tłumaczy dr Phyllis Chesler. – Nasz styl rywalizacji jest niestety prymitywny, bo zachowujemy się tak, jakbyśmy walczyły na śmierć i życie – dodaje. Skąd w nas ta agresja? – Dla kobiet szalenie ważne jest, co myślą o sobie nawzajem. Potrzebujemy akceptacji tak bardzo, jak potrzebujemy wierzyć, że spotkamy księcia z bajki – tłumaczy dr Chesler. Dlatego na przykład mniej atrakcyjne kobiety automatycznie nie lubią tych, które są piękne, zanim jeszcze zdążą je bliżej poznać. Psychologów to nie dziwi, bo już od lat wiadomo, że cheerleaderki, królowe balu i zwyciężczynie konkursów piękności zazwyczaj tracą grono przyjaciół, gdy tylko zyskują nowy, wyższy status społeczny. Dlaczego tak się dzieje? Kobietom bardziej niż mężczyznom zależy na tym, by były równe sobie. Nie zawsze chodzi więc o to, że jesteśmy zazdrosne i zawistne, tylko o to, że ta atrakcyjna koleżanka nie będzie już taka jak my i stanie się dla nas mniej „dostępna”. Krucjata zła Psycholodzy podkreślają, że najlepiej wychodzi nam zacieśnianie intymnych więzi. Gdy spotykamy mężczyznę, często od razu wyobrażamy go sobie jako potencjalnego partnera. Gdy z kolei poznajemy kobietę, od razu widzimy w niej przyszłą przyjaciółkę, dobrą wróżkę lub siostrę, której nigdy nie miałyśmy. To dlatego, kiedy nagle ktoś, z kim byłyśmy blisko związane, kradnie nam pracę lub chłopaka, albo przestaje z nami rozmawiać – jesteśmy zdruzgotane. Boli utrata pokładów zaufania, ulokowanych w tej osobie. Względem każdej relacji mamy tak wysokie oczekiwania, że gdy najmniejsza rzecz pójdzie nie po naszej myśli, rozpoczynamy przeciwko „wrogowi” krucjatę, która trwa bez końca. Poza tym nie lubimy czuć się wykluczone, w szczególności z grupy kobiet, na których nam zależy. Więc gdy wchodzimy w konflikt właśnie z kobietą, jesteśmy tym tak przerażone, że przeważnie nie mówimy, co myślimy i nie pokazujemy, co czujemy. Za to zaczynamy narzekać, rozsiewać plotki, szukać sojuszników, a wreszcie mścić się na tej drugiej, bo – w naszym mniemaniu – nie możemy już na niej polegać. Mężczyźni są od dziecka uczeni otwartej rywalizacji, zasad walki, tego, że jest zwycięzca i przegrany. Gdy kończy się gra, wszyscy idą razem na piwo. My tego nie potrafimy. Zaklęty krąg A może to wszystko wina społeczeństwa, które wywiera na nas większą presję niż na mężczyzn? Mamy nie tylko mieć udane życie rodzinne, ale jednocześnie robić karierę. Prawda jest taka, że nie dość, że w pracy rywalizujemy z mężczyznami, to w życiu prywatnym musimy pokonać tłum konkurentek, żeby znaleźć partnera. Przykład? W Warszawie statystycznie na dwie singielki przypada jeden wolny mężczyzna, ale już w Nowym Jorku o jednego faceta do wzięcia rywalizuje aż dwanaście kobiet! Zmień zasady gry Gdy pół roku temu zapytaliśmy czytelniczki Glamour o to, co by zmieniło życie kobiet na lepsze, połowa odpowiedziała, że solidarność między nimi. Ta potrzeba wynika z tęsknoty. – Kobiety dostrzegają, że panowie, choć mają naturę wojownika, to mimo wszystko się wspierają – tłumaczy Robert Zydel, antropolog kultury i dodaje: – Wśród mężczyzn obowiązuje kodeks honorowy, np. zasadą jest, że nie podrywa się dziewczyny kolegi (choć, jak od każdej zasady, tak i od tej bywają odstępstwa). Kobiety są większymi indywidualistkami, a ich walka między sobą zaczyna się już od rywalizacji o samca z lepszym genotypem – mówi Zydel. Koniec z walką Czy w takim razie inteligentne, wykszałcone kobiety XXI wieku potrafią współpracować bez wbijania sobie noża w plecy? – Oczywiście, że tak – przekonuje dr Phyllis Chesler. – Ale dopóki nie przyznamy przed sobą, że do tej pory grałyśmy nie fair, nie ma nadziei na poprawę. Jak więc przerwać ten zaklęty krąg? Bądźmy dla siebie życzliwsze i przestańmy stosować podwójne standardy. Koniec z fałszem. Pomyśl też o tym, że o ile bez faceta da się żyć, o tyle bez grupy wsparcia w postaci przyjaciółek – trudno przetrwać. To one zaopiekują się twoim psem, gdy wyjedziesz na wakacje. Przyniosą ci zakupy, gdy zachorujesz. Albo przyjadą wieczorem na wino, gdy rozstaniesz się z facetem, żebyś mogła się wypłakać. Dlatego podczas konfliktu postępujcie jak mężczyźni: wyjaśnijcie sobie wszystko, a jeśli potrzeba – nawet wykrzyczcie. A po wszystkim idźcie razem na piwo. Albo lepiej na kolację.
Mówi się o niej, że jest potworem o zielonych oczach. Potrafi zniszczyć najbardziej udany związek, a nawet stać się przyczyną przemocy. Czy zazdrość można wykorzystać też w służbie miłości?Tak – i wiele z nas tak właśnie robi!
Czy każdy z nas jest zazdrośnikiem? Po trosze – każdy. Bo jeśli kochasz, to chcesz, by była to miłość odwzajemniona i trwała wiecznie. Podejrzewając partnera o zdradę, czujesz ukłucie koło serca – to właśnie zazdrość. Niektórzy z nas są urodzonymi zazdrośnikami: to najczęściej osoby o niskiej samoocenie, przekonane, że partner zakochał się w nich zupełnie przypadkiem, że ta miłość może minąć w każdej chwili. Z zazdrością łączy się też brak zaufania do partnera, a także pragnienie „zlania się z nim w jedno”, stworzenia związku symbiotycznego. „Chodzimy wszędzie razem, mówimy i myślimy tak samo, jesteśmy jednością”. Co ciekawe, kobiety i mężczyźni przeżywają zazdrość inaczej. Kiedy w badaniach pytano o nią mężczyzn, ci jednoznacznie wiązali ją ze zdradą seksualną, z wyobrażeniem partnerki uprawiającej seks z innym mężczyzną. Kobiety częściej podkreślały aspekty emocjonalne: fakt, że niewierny mężczyzna poświęca swój czas i uwagę innej, to z nią rozmawia, śmieje się, pomaga jej robić zakupy i załatwiać urzędowe sprawy. [adsense] Wykorzystaj zazdrość dla własnych celów Odrobina zazdrości może być jednak dla związku korzystna. Jest jak szczypta chili, dodana do neutralnego, być może mdłego nawet w smaku codziennego życia pary (oczywiście, gdyby wrzucić w to „danie” kilogram ostrej papryki, małżeńska potrawa stałaby się niejadalna). Z biegiem lat zaczynamy bowiem traktować obecność partnera przy naszym boku jak oczywistość. Nie przychodzi nam do głowy, że mogłoby być inaczej. Takie myślenie prowadzi do zaniedbywania relacji i często do zaniedbywania siebie. A o miłość trzeba dbać: o ciało, twarz, atrakcyjność seksualną, uczucia partnera. Jeśli kobieta poczuje się zazdrosna o partnera, może obmyślać sposoby zemsty na domniemanej kochance czy po prostu znajomej, z którą mąż spędza czas. Ale może też iść do fryzjera, sprawić sobie seksowną bieliznę i spowodować, że ogień namiętności i miłości na nowo wybuchnie w jego sercu. Według amerykańskich psychologów 31 proc. kobiet i 17 proc. mężczyzn celowo wzbudza w partnerach uczucie zazdrości: opowiadając im o zainteresowaniu innych osób, nawet umawiając się na randki! Wykorzystaj więc moc potwora o zielonych oczach dla własnych celów. Pamiętaj, że nic nie jest nam dane na zawsze, o wszystko trzeba się starać, a zwłaszcza o tak rzadką i piękną sprawę, jak miłość. Właśnie takie jest przesłanie zazdrości.
Syndrom pustego gniazda - jak mu zapobiec
Na samą myśl o tym, że któregoś dnia twoje dzieci wyfruną z rodzinnego domu, ogarnia cię przygnębienie. Czym zapełnisz pustkę, gdy potomstwo wybije się na niezależność? Nie martw się: rozstanie nie musi być bolesne.
Nie ma co się łudzić: łzy, które ronimy na ślubie np. ukochanego syna albo podczas uroczystości z okazji ukończenia szkoły przez córkę, to nie tylko łzy radości. Spontanicznie opłakujemy wtedy zakończenie jakiegoś etapu życia: i potomstwa, i... naszego. To naturalne, że mamy poczucie straty: młoda osoba, która do pewnego momentu była całkiem „nasza”, rusza własną drogą i wcale nie ogląda się na stojących w miejscu mamę czy tatę. Przed nią – wszystko co najlepsze. Tymczasem rodzice powoli oswajają się z myślą, że wiele swoich szans już wykorzystali. Szczególnie trudno bywa kobietom, które hołubiły jedynaków i nie pracowały zawodowo. Albo tym, które żyją bez partnera. Jeśli boisz się tego momentu, zawczasu zadbaj, by poczucie pustki po dziecku, co ruszyło w świat, nie było zbyt dojmujące. Niepokoją nas zmiany To zmian w życiu boimy się najbardziej. Wyobrażamy sobie mimowolnie, że będzie źle albo przynajmniej gorzej niż było. Tymczasem prawie nigdy nie umiemy przewidzieć tego, co będziemy myśleć i czuć. Poza tym, do nowości, nawet i niemiłych, w końcu się przyzwyczajamy. Nie będzie tak źle – to powinno być twoje wstępne założenie. Zaraz zajmiemy się wyszukiwaniem plusów nowej sytuacji. Przez jakiś czas będzie ci smutno. To normalne. W przyszłości, gdy twój Pawełek czy Adaś będzie wspominał dzieciństwo i on może westchnie melancholijnie. Tak już jest, każdej radości z nowego towarzyszy smutek i tęsknota za starym. Ale jego „nowe” to także i twoje „nowe”, a więc bardzo wiele przed tobą. Bądź dla siebie dobra Wiesz, kto dobrze znosi syndrom opuszczonego gniazda? Osoba, która potrafi spędzać czas sama ze sobą, bo ma zainteresowania, zajęcia. Jeśli twoje dziecko jeszcze nie wyfrunęło z domu, ba, może jest całkiem malutkie, zastanów się, czy w codziennej krzątaninie zostawiłaś miejsce (choćby odrobinę) na rzeczy, które lubisz i chcesz robić dla siebie. Spacer? Gimnastyka? Nauka robienia frywolitek? Czy o siebie dbasz? O urodę ciała i ducha? Czy jesteś dla siebie dobra? Jeśli tak – nie masz się czego obawiać. Inwestuj w związki Moment, w którym dzieci opuszczają dom, jest także sprawdzianem naszych związków. Bywa, że z biegiem lat poddają się one rutynie: opiekujemy się dziećmi, spłacamy kredyty, mamy wspólne obowiązki. Zapominamy o swoich potrzebach i o potrzebach partnera. Nie chodzi tylko o obiad i wyprane ubrania. Raczej o bliskość psychiczną, intymność, przyjaźń, zaufanie. Gdy dzieci wyjdą z domu, niejedna para zdaje sobie sprawę, że mało ją łączy poza wspólnym mieszkaniem. W swoich kalkulacjach życiowych lepiej wziąć to pod uwagę: dziecko będzie z tobą przez 18–20 lat, a mąż znacznie dłużej. Dlatego nawet gdy dzieci są jeszcze małe, dobrze jest, by dorośli spędzali nieco czasu bez nich. Warto mieć wspólne przyjemności, hobby i sprawy, które dotyczą tylko was. Nawet jeśli wychowujesz dziecko samotnie, z pewnością masz przyjaciół. Poświęcaj czas i energię na pielęgnowanie więzi: to przyjaciele staną się częścią twojej codzienności, gdy dzieci się usamodzielnia. Niczego nie tracisz Z pewnością byłaś dobrą matką, dawałaś dorastającej dziewczynie lub młodzieńcowi coraz więcej wolności, pozwalałaś mu się usamodzielnić. Dlatego jego wyjście z domu to nie ucieczka, tylko logiczna konsekwencja rozwoju. Osiągnęłaś sukces: wychowałaś fajnego człowieka, który teraz śmiało stanął na własnych nogach. Wyprowadził się, ożenił. Możesz być dumna i z niego, i z siebie. Wiele przed tobą Pomyśl: nic cię już nie ogranicza! Możesz iść dokąd chcesz o dowolnej porze i nie zastanawiasz się, co się dzieje z dziećmi. Nie gotujesz, bo akurat nie masz ochoty i nikt z tego powodu nie jest niezadowolony. Nie musisz się martwic o późne powroty dziecka do domu ani o to, czy włożyło ciepłe majtki. Czy to nie wspaniałe? Tyle wolnego czasu, który można twórczo wykorzystać! To nie wszystko. Jeśli bardzo lubiłaś swoje dzieci i opiekę nad nimi – i tu wiele może cię jeszcze czekać. Będą przecież wnuki! A jeśli i to za mało, jest mnóstwo organizacji charytatywnych, które czekają na twój zapał i twoje dobre serce. Zawsze znajdzie się ktoś, komu będziesz potrzebna.
Czy grzebiesz w rzeczach swojego partnera?
To jest artykuł dla każdej kobiety, która chociaż raz w życiu przejrzała kieszenie, szuflady, komórkę, notes czy pliki w komputerze swojego partnera i pomyślała: „Aha! Znalazłam. Tylko co teraz?”.
Jak zdecydowana większość kobiet, mogę się przyznać: grzebałam w rzeczach mojego mężczyzny. Przykład: kilka lat temu straciłam głowę dla cudzoziemca, który był po rozwodzie. Kiedyś, gdy zostałam sama w jego domu, zerknęłam tu i tam w poszukiwaniu śladów jego życia z czasów, kiedy się jeszcze nie znaliśmy. Byłam ciekawa, jak wyglądało, a najbardziej, jak wygląda jego eksżona. Czy jest szczuplejsza i ładniejsza ode mnie? Jakie ma włosy? I jak się ubiera? Nie znalazłam zdjęć, za to trafiłam na jakieś sądowe dokumenty po francusku (ona jest Francuzką), z których absolutnie nic nie zrozumiałam. Efekt był taki, że zamiast się uspokoić, stałam się nerwowa i podejrzliwa. Dziś grzebanie jest już chyba rzeczą powszednią (też zdarza ci się szukać informacji o kimś nowo poznanym w Googlach albo na naszej-klasie?). Często robimy to pod pretekstem własnego bezpieczeństwa. Lepiej się dowiedzieć wcześniej niż zostać skrzywdzoną, prawda? Uważaj, bo możesz coś znaleźć Niedawno moja przyjaciółka Karolina zapytała, czy mogłabym ją skontaktować z moim kolegą, który jest prywatnym detektywem. Podejrzewała, że jej partner ją zdradza i chciała mieć dowody. Zanim zdążyłam odszukać numer telefonu do biura detektywistycznego, zadzwoniła po raz drugi, oznajmiając: „Krzysiek zostawił w domu swoją komórkę. Przejrzałam ją i znalazłam w niej zdjęcia dziewczyny i mnóstwo SMS-ów od jakiejś Magdy. Kiedy wrócił do domu, zapytałam, kim ona jest, a on się do wszystkiego przyznał. Powiedział, że się zakochał i że odchodzi ode mnie. A ja, głupia, myślałam, że w tym roku weźmiemy ślub!”. Gdy zaczynasz bawić się w szperanie w jego rzeczach, musisz liczyć się z tym, że dowiesz się o czymś, o czym wolałabyś nie wiedzieć lub że znajdziesz coś, czego wolałabyś nigdy nie znaleźć. Z drugiej strony nie ma chyba niczego gorszego niż życie z kimś, kto nas okłamuje. „Wolę wiedzieć niż żyć w nieświadomości” – napisała Justyna z Klubu Glamour. Lepiej jest się dowiedzieć, odejść i zacząć nowy związek z mężczyzną, który nie będzie chciał cię zdradzać. Na początku znajomości odkrycie takiej „niewygodnej” prawdy może okazać się czymś bardzo dobrym. Uchroni cię to przed popełnieniem błędu. Będziesz się mogła wycofać, zanim za bardzo się zaangażujesz emocjonalnie. Jedna z moich znajomych tuż po romantycznej kolacji u boskiego faceta otworzyła szafkę pod telewizorem w poszukiwaniu fajnego filmu na resztę wieczoru i odkryła kolekcję... gejowskich filmów porno. „Właśnie tej nocy planowaliśmy po raz pierwszy pójść do łóżka – wspomina. – Kiedy zobaczyłam te filmy, poczułam się dziwnie. W pośpiechu zabrałam swoje rzeczy i uciekłam.” Szukanie (nie) bez powodu Ponad 60 proc. czytelniczek z www. glamour.pl/klub/ przyznało, że grzebały w rzeczach chłopaka, bo miały powody do podejrzeń. Jedna z nich napisała: „Gdy ktoś do niego dzwonił, zawsze wychodził do innego pomieszczenia, żeby porozmawiać. SMS-y kasował na bieżąco. Okazało się, że jednak z kimś romansuje i nie zamierza przestać.” Co nas pcha do tego, żeby naruszyć jego prywatność? Brak poczucia bezpieczeństwa? A może kobieca intuicja? „Kiedyś tkwiłam w związku na odległość – napisała „Edie”. – Dzieliło nas 500 km i widywaliśmy się dość rzadko. W jakiś weekend Paweł przyjechał do mnie i było jakoś inaczej. Ciągle powtarzał, że na mnie nie zasługuje, że jestem wspaniała, a on jest dupkiem. Raz nawet się rozpłakał. Pytałam go, o co chodzi. Po co ciągle to powtarza? Kiedy poszedł pod prysznic, wzięłam do ręki jego komórkę. Było mi strasznie głupio, ale nie mogłam się oprzeć. Nie wiedziałam nawet, czego szukam. SMS o treści: »Ostatnie tygodnie były cudowne... Mam nadzieję, że powiesz jej o nas. Kocham Cię nad życie, Pawełku.« wiele wyjaśnił. Powiedziałam Pawłowi wprost, że przeczytałam tego SMS-a, że mam wyrzuty, ale chcę wyjaśnień. Usłyszałam, że to był błąd i że kocha tylko mnie. Rozstaliśmy się. Nie wybaczyłam mu, że nie miał odwagi mi o tym powiedzieć.” Z kolei Faridzie odkrycie, że jej chłopak jest „podłym kłamcą”, otworzyło oczy. „Zakończyłam ten związek, a po miesiącu wpadłam po uszy.” Zakochała się w chłopaku, który dopiero od drugiego wejrzenia okazał się interesujący. „Gdybym nie grzebała w mailach tego niewiernego, nie byłabym teraz z tym jedynym” – mówi Farida. Co zrobić, gdy po przeszukaniu jego rzeczy sumienie nie daje ci spokoju? Czasem warto się po prostu przyznać. Annie zdarzyło się przejrzeć archiwum wiadomości gadu-gadu swojego chłopaka. „W jednej napisał, że w końcu odnalazł miłość swojego życia. Oczywiście chodziło o mnie. Kiedy to przeczytałam, zrobiło mi się głupio. Do wszystkiego się przyznałam. Na szczęście on zaczął się z tego śmiać i nazwał mnie »głupiutką złośnicą«.” On też może grzebać! Aż 70 proc. czytelniczek Glamour jest zdania, że przeglądanie rzeczy osobistych partnera daje kobiecie poczucie, że ma wszystko pod kontrolą. Tak czy inaczej musisz pamiętać o jednym: że on też może lubić pogrzebać w twoich rzeczach. Beata z Klubu Glamour napisała do mnie: „Mój (były już) chłopak powiedział mi kiedyś, że rozmawiał z moją przyjaciółką, która podejrzewa mnie o zdradę (co było absurdem). Gdy wyszedł do sklepu, przejrzałam jego archiwum w komputerze. Okazało się, że to on podejrzewał mnie o zdradę i nawet założył konto w Klubie Glamour, żeby sprawdzać, czy chwalę się romansem!”. Pamiętaj, że mocny związek powinien opierać się na zaufaniu. Jeśli macie powody do podejrzeń, rozmawiajcie. Także o tym, że lubicie grzebać w swoich rzeczach. Grzebanie: co jest OK, a co nie? Całkowicie OK Przeglądanie jego zdjęć. Jeśli coś zostało włożone do albumu, to po to, żeby to oglądać. Czasem OK Otwieranie zamkniętej szuflady. Powtarzamy: to nie jest jakaś wielka sprawa. Przecież szukałaś tylko... gumki do włosów? Zaraz, zaraz... Czyj jest ten blond włos? Niezbyt fair Czytanie jego e-maili. „To nie jest w porządku, ale jest to nielegalne tylko wtedy, gdy włamujesz się do czyjejś skrzynki pocztowej, gdy upublicznisz lub wykorzystasz informacje znalezione w jego mailach, żeby komuś zaszkodzić” – wyjaśnia prawnik Paul Rosen. Jest z tobą źle! Jeśli jeździsz za nim. Chodzisz za nim po supermarkecie i patrzysz, co kupuje. Zakładasz perukę i z ukrycia obserwujesz go, gdy pije piwo z kumplami – to już jest nienormalne. Jeśli tak robisz, zdecyduj się na szczerą rozmowę z nim (albo wizytę u lekarza).
Ciągle odnosisz wrażenie, że koleżanki mają ciekawsze życie, grzeczniejsze dzieci, lepiej wyglądają, a w pracy osiągają same sukcesy. Łapiesz się na tym, że cieszy cię ich każde, choćby małe potknięcie. Czy to znaczy, że jesteś zła? Nie! Takie myśli miewa każdy z nas. Lepiej jednak się ich pozbyć, bo... podcinają nam skrzydła.
Gazety i telewizja nieustannie bombardują nas informacjami o ludziach bogatych, pięknych, takich, którym się powiodło. Nic dziwnego, że wobec takiego natłoku obrazów czujemy się czasem jak szare myszki i myślimy sobie: „A żeby ci się, spryciaro, choć raz powinęła noga”. To właśnie jest zazdrość. Działa dwutorowo. Po pierwsze, sprawia, że źródłem satysfakcji stają się dla nas porażki innych, a nie własne sukcesy. Po drugie, staje się wygodnym wytłumaczeniem własnej życiowej bierności. Bo przecież innym powodzi się lepiej, gdy są źli (bogaci to złodzieje, piękne aktorki to lafiryndy, a wszyscy, którzy odnoszą sukcesy w pracy, to karierowicze, itp.). Oczywiście, lekkie ukłucie zazdrości może się zdarzyć każdej z nas. To naturalna reakcja, ludzie już po prostu tacy są. Gorzej gdy zazdrość jest główną siłą napędzającą nasze życie emocjonalne. Dlaczego? Bo hamuje w nas wszelką inicjatywę. Nie chcesz zazdrościć? Polub siebie! No dobrze, ale jak pozbyć się zazdrości? Przede wszystkim trzeba zdać sobie sprawę, że wynika ona zazwyczaj z niskiej samooceny. Ktoś, kto sam ze sobą nie czuje się dobrze, nie jest pewny własnej wartości i wciąż (zwykle nieświadomie) porównuje się z innymi (za każdym razem wypadając w swoich oczach gorzej), zaczyna odczuwać zazdrość. Rada na to jest tylko jedna. Przestań porównywać się z innymi, bo przecież zawsze znajdziesz w swoim otoczeniu osoby, którym coś udało się lepiej niż tobie. Zamiast tego – doceniaj to, co masz! Bo jeśli wciąż myślisz o tym, czego ci brakuje, przestajesz dostrzegać, jak wiele już posiadasz. Skupiając się na negatywnych stronach życia, tracisz jego radość. A to cię przygnębia. Rozejrzyj się więc wokoło. Czy naprawdę nie masz powodów, żeby się uśmiechnąć? Możesz nawet wziąć kartkę i wypisać rzeczy, z których jesteś dumna. Jeśli przychodzi ci to z trudem, poproś o pomoc kogoś, kto cię lubi. Na pewno pomoże ci znaleźć twoje życiowe mocne strony. Zrozumiesz wtedy, że dla wielu osób i ty możesz być obiektem zazdrości, to pewne. Być może koleżanka, która wygląda jak spod igły, nie ma swojej rodziny, czuje się bardzo samotna i wolałaby – zamiast spędzać czas przed lustrem i na zakupach – jak ty budować z synkiem domek z klocków albo czytać mu bajki na dobranoc. Być może chciałaby upiec dla kogoś tort urodzinowy. Zamiast kupować sobie dziesiątą parę butów, troszczyć się o zimowe kurtki dla dzieci. Na pewno są też tacy, którzy nazywają cię szczęściarą, bo masz od lat tę samą pracę, może nie najlepiej płatną, ale za to nie siedzisz po godzinach. W gronie znajomych znalazłby się też pewnie ktoś, kto natychmiast oddałby wiele za ten domowy obiad, który pichcisz dla swojej rodziny. On zamawia sobie pizzę: drogą, niesmaczną i niezdrową. W dodatku przygotowaną przez anonimowego kucharza, a nie osobę, która go kocha. Następnym więc razem, kiedy tylko pomyślisz na widok jakiejś szczęściary: „Ona to ma fantastycznie!”, czym prędzej dodaj w myślach: „Ja też!”. Uwierz w siebie i swoje możliwości. To działa!
On pierwszy przekazywał ci prawdy o mężczyznach. Częściej był bardziej wyrozumiały niż mama. Dziś twoja córka lubi tulić się do ojca, a ty bywasz o to zazdrosna, jak kiedyś mama o ciebie.
Dla każdej z nas tata to ktoś jedyny. To pierwszy mężczyzna, który nas kochał, i to bezwarunkowo. Teraz, gdy jesteśmy dorosłe, tata najczęściej jest tym jedynym facetem, który postrzega nas bezkrytycznie. I to jest niezwykle ważne. Pamiętając o tym, dbaj o dobre relacje swojej córki z jej tatą. Mała księżniczka Więź między ojcem a córką jest najczęściej wyjątkowa – podkreślają psychologowie. Mężczyźni traktują córki inaczej niż synów – mniej od nich wymagają, więcej wybaczają, rozpieszczają. Okazuje się, że to najlepszy sposób, by z małej księżniczki wyrosła pewna siebie, dojrzała kobieta. Jeśli pamiętasz takie relacje ze swoim tatą, możesz uważać się za szczęściarę. Pewnie do dziś świetnie dogadujesz się z ojcem, możesz zawsze na niego liczyć i poprosić o pomoc. Może nawet rozmawia ci się z nim lepiej niż z mamą, która bywała krytyczna, wymagająca i pewnie czasem zazdrościła wam tej bliskości i porozumienia. Czy nie tak samo czujesz się teraz, gdy widzisz, jaką wspaniałą więź ma twój partner z waszą córką? Tata ważny jak mama Dla dziecka obydwoje rodzice są niezwykle ważni. Stanowią cały jego świat. Ale relacja dziecka z rodzicem innej płci jest wyjątkowa. Nie bez powodu mówi się o córeczce tatusia i syneczku mamusi. Dzieje się tak dlatego, że dorosłej osobie zawsze łatwiej jest znaleźć porozumienie z dzieckiem płci przeciwnej niż tej samej. Ma to zresztą potem ogromny wpływ na nasze wybory partnera życiowego – kobiety często wychodzą za mąż za kogoś podobnego do ojca, a jeśli wybiorą kogoś innego, nieuchronnie go do niego porównują. Pamiętając o tym wszystkim, dbaj, by twoja córeczka miała jak najlepszy kontakt z ojcem, by spędzali ze sobą dużo czasu i robili wspólnie wiele rzeczy. Dziadek ważny jak tata Jeśli masz dobre relacje ze swoim ojcem, staraj się, by twoja córeczka to widziała. Dzieci najlepiej i najskuteczniej uczą się, naśladując dorosłych. Dlatego jak najczęściej odwiedzaj tatę właśnie z nią – widok was rozprawiających z pasją na każdy temat będzie dla niej najlepszą szkołą życia – to wzór, jak powinny wyglądać relacje z jej tatą, a potem z jej mężem, czyli z ważnymi mężczyznami w jej życiu. Bo mieć koło siebie dwóch wpatrzonych mężczyzn to dobry początek wejścia w świat dorosłych kobiet. WAŻNE 1. Opowiadaj o swoim tacie. Im córka wie o nim więcej, tym większą czuje z nim więź. 2. Staraj się nie krytykować przy dziecku zarówno swojego, jak i jej ojca. Jeśli chcesz powiedzieć mu coś ważnego, a jednocześnie krytycznego, zrób to na osobności. 3. Jeśli to możliwe, pozwól, by dziecko mogło jak najczęściej przebywać z dziadkami. Ten rodzaj kontaktu jest dla niego bezcenny. 4. Dbaj o jak najczęśtsze kontakty twojej córki z ojcem. Jeśli jesteście razem, niech czasem robią coś sami, bez ciebie. Jeśli nie jesteście już razem, warto zadbać, by te kontakty były jak najczęstsze.
Jak radzić sobie z zazdrością wśród rodzeństwa
Chociaż wydaje ci się, że traktujesz swoje dzieci tak samo, czasem słyszysz od jednego z nich zarzut: "Mamo, kochasz mnie dużo mniej niż Anię!". Zazdrość w rodzeństwie jest nieunikniona. Można jednak sprawić, by nie była problemem.
Psychologowie mówią, że jeśli chcesz zrozumieć uczucia, które towarzyszą dziecku w momencie, gdy na świat przychodzi jego pierwszy brat lub siostra, wyobraź sobie abstrakcyjną sytuację. Pewnego dnia mąż wraca do domu i mówi do swojej żony: "Moja droga, tak bardzo cię kocham, że zdecydowałem się na drugą żonę. Myślę, że się ucieszysz i dobrze ją przyjmiesz". Trudno więc się dziwić, że dziecko ma poczucie żalu, zazdrości, lęku. Nie da się opracować takiej strategii, która pozwoli je zupełnie wyeliminować - także później, gdy rodzeństwo podrośnie. Jednak można tak postępować, aby żadne dziecko nie czuło się odrzucone, pomijane, lekceważone czy mniej kochane. Gdy pojawiają się problemy z zazdrością, mama, tata, dziadkowie powinni odpowiedzieć sobie na pytania: "Czy tak samo traktujemy wszystkie dzieci? Czy żywimy do każdego z nich takie same uczucia? A może jest tak, że któreś z nich przypadło nam bardziej do serca i nie ukrywamy tego?". Urodziło się nam drugie dziecko Kiedy Julka miała 3 lata, na świat przyszła Pola. Obawialiśmy się reakcji córki na pojawienie się siostrzyczki, ale początkowo wszystko układało się bardzo dobrze. Gdy przywieźliśmy maleństwo ze szpitala, Julka chciała się nim opiekować, biegła, gdy tylko zapłakało. Niestety, po 2 miesiącach nastąpił zwrot w jej zachowaniu. Stała się drażliwa, wyrywa małej grzechotkę, a gdy nikt nie patrzy, potrafi ją nawet uszczypnąć. Czasem kładzie się w łóżeczku i udaje dzidziusia. Skąd u córki taka nagła zmiana? Ewa z Torunia Rady eksperta Kilkuletnie dzieci mają jeszcze słabo rozwiniętą samokontrolę, więc trudno im się powstrzymać od okazywania złości, jeśli ją właśnie czują. Początkowa reakcja Julki była pewnie wywołana zaciekawieniem i zabawą. Jeszcze nie wiedziała, że mama będzie poświęcała sporo uwagi maleństwu, tuliła je, całowała, i że niekiedy nie będzie miała czasu pobawić się ze starszą córką. To wszystko docierało do dziewczynki powoli, aż zrozumiała, że jej sytuacja zmieniła się na niekorzyść. Zabiera więc siostrzyczce grzechotki, okazując w ten sposób niezadowolenie. Widząc, co dzieje się ze starszą córką, powinnaś ją przytulić i porozmawiać: "Jesteś taka samodzielna, Pola też by chciała sama jeść, bawić się, ale nie potrafi". Stwarzaj sytuacje, w których dziewczynka będzie mogła z własnej inicjatywy opiekować się siostrą, i bardzo ją za to chwal. Ale nigdy jej do tego nie zmuszaj. Gdy Julka uderzy małą, wyprowadź ją do drugiego pokoju i powiedz: "Rozumiem, że jesteś zazdrosna, ale nie wolno ci w taki sposób okazywać swoich uczuć. Następnym razem przyjdź do mnie i powiedz, że jesteś zła". Zachowania Julki, w których udaje dzidziusia, wynikają z pragnienia, by tak jak siostra skupiać na sobie uwagę rodziców. Ważne więc, abyś spędzała ze starszą córką więcej czasu i jak dawniej - choć pewnie na krócej - wyszła na spacer tylko z nią. Da jej to poczucie, że nadal jest ukochaną córeczką mamy i taty. Mój syn ma przyrodnią siostrzyczkę Po śmierci męża ponownie wzięłam ślub. 4-letni Jacuś bardzo przeżył tę zmianę. Początkowo nie chciał zaakceptować Piotra, mojego nowego partnera. Z czasem wszystko dobrze się ułożyło - zaprzyjaźnili się, spędzali ze sobą bardzo dużo czasu. Można powiedzieć, że się pokochali. Piotr adoptował mojego syna. Ale oczywiście bardzo chcieliśmy mieć też wspólne dziecko. Rok później urodziła się Patrycja. Jacek stał się strasznie zazdrosny nie tylko o moją miłość do maleństwa, ale i uczucia taty. Bał się, że skoro Piotr ma swoje prawdziwe dziecko, przestanie kochać jego. Nie potrafił zrozumieć, dlaczego teraz nie jest dla rodziców jedynym skarbem, któremu dotąd poświęcali całą swoją uwagę. Jak wytłumaczyć Jackowi, że jest dla nas tak samo ważny, jak przed narodzinami siostrzyczki? Grażyna z Łodzi Rady eksperta Zrozumiałe jest, iż w takiej sytuacji może pojawić się u Jacka uczucie lęku przed utratą miłości rodzica (szczególnie gdy nie jest to biologiczny ojciec). Być może zachowanie męża wzbudza niepokój synka. Znam tatę, który zmieniał córce pieluszkę, a obok niego starszy synek przewijał misia. Jeśli było trzeba, podawał ojcu oliwkę. Wymieniali się przy tym uwagami, udzielali sobie porad i świetnie się bawili tą sytuacją. Mały czuł się bardzo ważny i doceniony. To był ich wspólnie spędzony czas, mimo że tata musiał też poświęcić go młodszemu dziecku. Podpowiedz to rozwiązanie Piotrowi. Syn jest również zazdrosny o ciebie. Czasem mogą temu zaradzić sposoby: gdy karmisz córeczkę, zaproponuj Jackowi, by w tym czasie usiadł obok was i zbudował dla siostrzyczki domek z klocków. Albo opowiedz mu jego ulubioną bajkę. Warto rozmawiać z dzieckiem o tym, co to znaczy być rodziną. Narysujcie razem wasze postacie i połączcie je serduszkami. Możesz synkowi czytać lub wymyślać opowiadania, w których główny bohater ma podobne problemy, co on. Każda historia powinna mieć pozytywne zakończenie. Dzięki temu Jacek będzie mógł identyfikować się z bohaterem i lepiej radzić sobie w tej trudnej sytuacji. Bardzo ważny jest czas spędzany tylko z mamą lub tatą (kiedy drugie z was zostaje z niemowlakiem). Zaplanujcie wspólne wyjście do kina albo na basen, zachowajcie z wyprawy jakąś małą tajemnicę, tylko dla was. To szalenie przybliża świat dziecka i rodzica. Przy każdej okazji podkreślaj, że Jacka i Patrycję tak samo kochacie, że oboje mają równe prawa w domu i w rodzinie. Nigdy nie mów: "Jesteś starszy, masz ustąpić". Przecież właśnie dlatego, że jest starszy, ma większe prawa. Gdy za rok Patrycja wyrwie Jackowi z ręki zabawkę, powiedz: "Postaraj się to zrozumieć. Małe dzieci jeszcze nie potrafią się dzielić. Ty w jej wieku tak samo robiłeś". Pamiętaj, że 5-letnie dziecko umie już maskować swoje emocje. Jeśli więc Jacek przestanie mówić o swoich obawach, to trzeba go pytać, czy nie ma smutnych myśli. Jeżeli podejrzewasz, że tak, powinnaś za wszelką cenę starać się je odkryć i rozmawiać o nich z synkiem. W przeciwnym razie takie uczucia mogą towarzyszyć dziecku przez długie lata i mieć ogromny wpływ na jego samoocenę. Jedynaczka wkrótce będzie siostrą Ania była naszym jedynym dzieckiem przez 7 lat. Wkrótce urodzi się nam synek. Bardzo się boimy, jak córka zareaguje na zmianę w domu, czy nie będzie zazdrosna. Jak przygotować małą na to, że będzie musiała dzielić się z bratem miłością rodziców, że oni nie będą mieli dla niej tak dużo czasu i że nie będzie już w centrum zainteresowania? Monika z Wałbrzycha Rady eksperta Trzeba dać Ani trochę czasu na odnalezienie się w nowej sytuacji, która będzie dość poważną rewolucją w jej życiu. Istotne jest, abyś nie zakładała, że można córkę przygotować do tego od początku do końca. Dziecko w tym wieku nie jest jeszcze w stanie wyobrazić sobie konsekwencji zmian, które je czekają. Można więc tylko łagodzić sytuację, oswajać córkę z tym, co ją i całą rodzinę czeka. Przede wszystkim włącz Anię w przygotowania do przyjęcia nowego członka rodziny, ale tylko wtedy, kiedy wyrazi na to chęć. Pytaj ją o zdanie przy wyborze śpioszków, koloru kocyka czy miejsca, w którym ma stanąć łóżeczko. Zapytaj, jak mała wyobraża sobie wasze życie, kiedy pojawi się już braciszek. Często bowiem dzieci przynoszą z podwórka historie o tym, jakie paskudne są niemowlaki, że w nocy nie można spać, bo wciąż płaczą i stale czegoś chcą. Albo też na odwrót: opowiadają, że z dzidziusiem nie będzie żadnych kłopotów, a jak tylko stanie na nogi, to będzie można ścigać się z nim na rowerze i chodzić do kina. Pokaż Ani zdjęcia z okresu, gdy była niemowlęciem, i opowiedz jej o tym, jaka była malutka, jak się zachowywała i jak rodzice od początku się w niej zakochali. Zadbaj (jeśli do tej pory tego nie było), aby bardziej zacieśniła się więź między córką a tatą. Niech chodzą na basen, grają w gry komputerowe, razem oglądają filmy. Relacja z tatą będzie siłą równoważącą chwilowy brak mamy, zajętej opieką nad noworodkiem. Częściej niż dotąd zapraszaj do domu koleżanki córki. Jeśli się z nimi zaprzyjaźni, separacja z mamą będzie dla niej mniej bolesna. Jeśli nie uda się na początek wygospodarować oddzielnego pokoju dla synka, zorganizuj dla niego miejsce w waszej sypialni (a nie w pokoju córki). Dasz córce w ten sposób czas na oswojenie się z nową sytuacją. Poza tym Ania jest już uczennicą i trzeba stworzyć jej odpowiednie warunki do nauki i przyjmowania w domu koleżanek i kolegów. JAK UNIKAĆ ZAZDROŚCI Nie porównuj dzieci i nie stwarzaj sytuacji do rywalizacji między nimi. Nie mów np.: "Ale Jasio pięknie pozmywał naczynia. Ciekawe, czy ty zrobisz to lepiej". Skupiaj się zawsze na zachowaniu jednego dziecka, bez odwoływania się do rodzeństwa. Mów wyłącznie, co ci się w zachowaniu pociechy podoba, a co nie, i co powinna zmienić. Nie kupuj dzieciom tych samych rzeczy tylko dlatego, żeby się nie kłóciły. I tak zawsze znajdzie się powód do konfliktu. Nie faworyzuj żadnego z dzieci. Gdy jedno stale wyróżniasz, w drugim nasila się złość, zazdrość, agresja. Wreszcie rodzi się lęk o to, czy je kochasz. Każde z twoich dzieci jest inne i daj im do tego prawo. Przecież kochasz je bez względu na wygląd, zdolności czy zachowanie. Mów im o tym przy każdej okazji. Tylko bezwarunkowa miłość pozwala uniknąć poczucia osamotnienia i braku bezpieczeństwa, które nasilają zazdrość. Sprawiedliwie nie znaczy po równo. Kupuj każdemu dziecku to, czego w danej chwili potrzebuje, i staraj się nie wybierać takich samych dla nich rzeczy. Nie tłumacz się za każdym razem, gdy zarzucą ci niesprawiedliwość. Powiedz jedynie: "Przykro mi, że tak sądzisz, rozumiem twoje rozżalenie". W ten sposób uczysz dziecko radzić sobie z tym uczuciem. Rozmawiaj z rodzeństwem o zazdrości. Spytaj np.: "Czy przypadkiem - gdy zajmuję się Zosią - nie myślisz, że już cię nie kocham? Jeśli kiedyś tak się poczujesz, od razu mi o tym powiedz". Pamiętaj, że im starsze dziecko, tym bardziej ukrywa emocje. Nigdy nie zgadzaj się na złe zachowania wobec rodzeństwa. Zawsze potwierdź, że rozumiesz uczucie złości, i podpowiedz rozwiązanie: "Wiem, że jesteś zły, ale zamiast szturchać brata, możesz okazać to inaczej, bezpieczniej, np. narysuj złość". Nie mów dziecku: "Jesteś niedobry, zawsze bijesz brata". Nadawanie etykietek sprawia czasem, że dzieci zaczynają w nie wierzyć i zachowują się zgodnie z nimi. Bratowa faworyzuje swojego syna Mam dwójkę bratanków. Są to nastoletnie bliźnięta zupełnie niepodobne do siebie: Asia i Karol. Dziewczynka jest spokojna, wyważona, wzorowa uczennica, a chłopiec dość żywy, taki rozrabiaka. Gołym okiem widać jednak, że matka faworyzuje syna. Na więcej mu pozwala, dużo wybacza, chłopak w domu ma mniej obowiązków. Córce jest przykro, co od razu można zauważyć. Czy wypada zwrócić bratowej uwagę? W jaki sposób zrobić to delikatnie? Anna z Warszawy Rady eksperta Wszystko zależy od tego, jak wygląda twoja relacja z bratową. Jeśli rozumiecie się, jesteście wobec siebie szczere i serdeczne, łatwiej będzie wam rozmawiać. Jeżeli nie, należy to zrobić szczególnie delikatnie. Trzeba jej jednak uświadomić, co czuje jedno z bliźniąt. Ale nie mów: "Nie podoba mi się to, co robisz, popełniasz wielki błąd", lecz: "Chyba Asi jest bardzo przykro, że ma dużo więcej obowiązków niż Karol". A może po prostu zapytaj: "Dlaczego Asia ma taką nieszczęśliwą minę?" albo "Dlaczego jest smutna? Myślisz, że powodem może być to, iż musi sprzątać swój pokój, podczas gdy Karol swobodnie się bawi w bałaganie?". Zazwyczaj tak rozpoczętą rozmowę można pociągnąć dalej. Bratowa na pewno zainteresuje się uczuciami dziecka. Jeśli nie czujesz się na siłach, by z nią wprost rozmawiać, porusz tę sprawę przy okazji rodzinnego spotkania. W jej obecności opowiedz historię rodzeństwa, które było nierówno traktowane przez rodziców. Wymień dokładnie, na czym to polegało i jakie pociągało za sobą konsekwencje: dziecko miało poczucie krzywdy, musiało stale walczyć o miłość, było przeświadczone, że powinno starać się coraz bardziej i bardziej, by matka je doceniła. Po wysłuchaniu takiej historii może bratowa zrozumie swój błąd. Czasem rodzic faworyzuje dziecko, powtarzając w ten sposób (zupełnie nieświadomie) schemat ze swojego rodzinnego domu. Być może twoja bratowa też była dziewczynką, od której więcej wymagano niż od jej brata. Zapytaj ją, jak się wtedy czuła. Postaraj się, żeby opowiedziała o swoim dzieciństwie. Siostra jest utalentowana, a brat nie Moja 8-letnia Kasia jest uzdolniona muzycznie i odnosi duże sukcesy w konkursach międzyszkolnych. Chcemy rozwijać jej pasję, ale wymaga to od nas naprawdę dużych poświęceń (wożenie do szkoły muzycznej, na dodatkowe zajęcia, weekendy spędzane na przesłuchaniach, konkursach czy w filharmonii). Mamy jednak problem: młodszy o dwa lata Arek jest zazdrosny o sukcesy siostry. Nie chce chodzić na jej koncerty, nie cieszy się z jej osiągnięć. Co zrobić, żeby Arek zmienił swoje postępowanie? Ewa z Poznania Rady eksperta Ty i mąż powinniście zadać sobie pytania: czy żywicie takie same uczucia wobec swoich dzieci? Czy przypadkiem nie faworyzujecie starszej córki? Zazwyczaj dziecku zdolnemu – ulubieńcowi – więcej się wybacza. Zyskuje specjalne względy u rodziców i nauczycieli. Wszyscy mu pomagają, wyręczają w zadaniach, chronią przed niepowodzeniem. Bycie bez przerwy w cieniu i... w świetle porównań z doskonałą siostrą stawia Arka w sytuacji przegranej: "Nigdy nie będę taki zdolny jak Kaśka". Może być też przekonany, że aby uzyskać podobne co siostra względy u rodziców, musiałby osiągać podobne sukcesy. Jeżeli wyda mu się to niemożliwe, może wybrać inny sposób zwrócenia na siebie uwagi, np. przez brak osiągnięć w nauce! Rolą rodziców jest rozwijać zdolności dziecka, ale nie kosztem rodzeństwa. Jeśli starsza siostra jest uzdolniona muzycznie, to oczywiście można się tym cieszyć i chwalić, ale też należy szukać uzdolnień u drugiej pociechy. Każde dziecko ma jakiś talent czy pasję. To mogą być sport czy uzdolnienia manualne. Wystarczy, że poświęcisz Arkowi trochę czasu, by odkryć jego zdolności i spróbować pomóc je rozwijać. Jeśli usłyszysz od syna, że chciałby się zajmować tym samym, co siostra, nie daj się tak łatwo zwieść. Często tak bywa, że starsze rodzeństwo staje się autorytetem dla młodszego i ideałem, do którego się dąży. Podpowiedz synowi inne hobby i postaraj się go do niego przekonać. Powiedz: "Każdy jest dobry w czymś innym. Jeden ładnie gra, drugi świetnie kopie piłkę". Kiedy już ci się uda odkryć w Arku talent, opowiedz mu o wybitnych osobach, które w takiej dziedzinie odniosły sukces. To na pewno go zachęci. Dziadkowie nierówno traktują wnuki Moi teściowie tak się zachowują, jakby wcale nie kochali naszej Marysi - córki swojego syna. Natomiast są bardzo serdeczni wobec innych wnucząt. Mam wrażenie, że Marysia to zauważa i czuje się przez nich odrzucona. Już nie mogę na to patrzeć. Co zrobić, by dziadkowie zmienili swój stosunek do wnuczki? Iwona z Przemyśla Rady eksperta Porozmawiaj z teściami o ich zachowaniu. Nie oceniaj, tylko odwołaj się do uczuć wnuczki. Powiedz np.: "Wiesz, mamo, czasem Marysi jest smutno, kiedy widzi, jak tulisz Zosię, a jej prawie nie zauważasz. Proszę, zwróć na to uwagę". Takie komunikaty znacznie łatwiej przyjąć, niż gdy powiesz: "Źle się zachowujecie, krzywdzicie swoją wnuczkę". Zastanów się, jak na co dzień układają się stosunki między wami i teściami. Może problem tkwi w relacjach z tobą jako synową? Przyczyny takiej sytuacji mogą mieć źródła w złożonych relacjach wewnątrzrodzinnych, a stosunek do dzieci jest "wypadkową" tych trudności. Spróbuj włączyć do rozmowy rodziców faworyzowanych wnuków, jeśli wasze stosunki z nimi są pełne zrozumienia i ciepła. Być może warto, aby to oni delikatnie zwracali uwagę dziadkom, wychodząc z pozycji kogoś bezpośrednio niezaangażowanego w konflikt. NASZ EKSPERT RADZI Małgorzata Ohme, pscyhoterapeuta, psycholog, wykładowsca SWPS Zazdrość pojawia się w naturalny sposób wraz z rozwojem dziecka i nasila w wieku 3-6 lat. Jest wynikiem miłości do rodziców, a jednocześnie potrzeby odwzajemnienia tego uczucia. Ale w fantazjach dziecka musi ono zajmować dominującą pozycję, bez dzielenia się miłością z kimkolwiek. Rywalem więc staje się rodzeństwo. Ważne, by nie patrzeć na zazdrość jako tylko negatywne uczucie, lecz jej nadmiar niwelować, stosując różne metody wychowawcze. Jeśli rodzice nie mogą sobie poradzić, powinni zgłosić się do psychologa.