Gdzie znajduje się raj na ziemi? Mamy odpowiedź!
Tropikalny klimat, przepiękne plaże i krystalicznie czyste laguny. Tak w skrócie można opisać Mauritius - jedną z najpiękniejszych wysp świata. Zobaczcie same jakie atrakcje skrywa to niezwykłe miejsce!
Mauritius: wakacje „Najpierw Bóg stworzył Mauritius – a potem na jego podobieństwo stworzył raj”. Tak o wyspie pisał zauroczony nią Mark Twain. Miał rację. Mauritius przyciąga niczym magnes, to niezwykle popularna destynacja na wakacje, jest również jednym z najczęściej wybieranych pod inwestycje krajów. Czemu Mauritius zawdzięcza swoją popularność? Mauritius to tropikalny klimat, nieskazitelnie białe piaski plaż otoczone bujną roślinnością i turkusowymi wodami Oceanu Indyjskiego, temperatury w sezonie do około 30 stopni. Mauritius: wyjazd Mauritius jest popularny nie tylko dzięki swojej tropikalnej faunie i florze. Staje się coraz bardziej znany jako miejsce do inwestycji. Dlaczego coraz więcej osób decyduje się porzucić korporacyjną pracę i przenieść na Mauritius? Okazuje się, że Mauritius to raj - nie tylko przyrodniczy, ale i podatkowy. Opodatkowanie waha się od 0% (dywidendy generowane za granicą) do maksymalnie 15%. Nie ma podatku od spadków ani od majątku netto. Jest również znany z bardzo stabilnej sytuacji politycznej. To właśnie dlatego w ciągu ostatnich 10 lat na Mauritius przeprowadziło się wielu zamożnych obywateli USA, Afryki Południowej i Europy. Podobną decyzję podjęła Agata Wojcik, z firmy Dream Home Mauritius. Agata na Mauritius znalazła swój drugi dom i pomieszkuje tam przez część roku. Mauritius rozkochał w sobie Agatę na tyle, że dziś zajmuje się wyszukiwaniem ofert na rynku nieruchomości, dla tych, którzy chcą kupić dom i przenieść się na tą rajską wyspę lub po prostu zainwestować w nieruchomość. Nie umie się do końca rozstać z Polską, także Mauritius: co zobaczyć Dlaczego warto odwiedzić Mauritius? Mauritius to egzotyczna roślinność, wodospady, jeziora, szczyty wulkaniczne i rozległe pola trzciny cukrowej. Kuchnia – unikalna mieszanka wielu smaków - francuski croissant, indyjskie curry, najlepsze krewetki z białym winem i soczyste afrykańskie owoce o prawdziwie pełnym smaku. Mauritius to unikalna mieszanka różnorodnych klimatów, które jednak idealnie do siebie pasują. Po kilku dniach na Mauritius zrozumiesz skąd bierze się uśmiech na twarzach mieszkańców! Wystarczy gdziekolwiek rzucić hasło „Mauritius” i poczekać co powiedzą ci, którzy kiedykolwiek tam byli. Wielu turystów twierdzi, że to najpiękniejsze miejsce na ziemi. Zobacz naszą galerię i przekonaj się co czeka na Ciebie na Mauritius. My już wpisałyśmy go na swoją podróżniczą listę marzeń!
To wyspa, gdzie wiecznie zielony krajobraz i leniwie uderzające o brzeg fale sprawiają, że upływ czasu przestaje mieć znaczenie. Rzadko odwiedzana przez turystów Minorka, ma wszystko, czego potrzebujemy do idealnego wypoczynku.
Krajobraz spokoju Przybywających na minorkę uderza przede wszystkim spokój tego miejsca. Próżno szukać tu hotelowych wieżowców, licznych autostrad i obleganych przez turystów dyskotek. Na zajmującej jedynie 716 km2 powierzchni wyspie podziwiać można schowane w zatoczkach plaże i niezmieniony od wieków krajobraz. Wyspa została uznana w 1993 roku za rezerwat Biosfery, co pozwoliło na zachowanie występującej tu przyrody niemal w niezmienionym stanie. Oprócz licznych gatunków flory i fauny, znajdziemy tu także cenne zabytki kultury europejskiej. Historia w pigułce Minorka to historia Starego Kontynentu w pigułce. Znajdziemy tu relikty większości istotnych okresów począwszy od starożytności, przez czasy panowania Rzymian, Maurów, na modernizmie kończąc. Do najstarszych należy z pewnością, licząca 3,5 tysiąca lat Naveta des Tudons, miejsce gdzie dawni mieszkańcy wyspy chowali swoich zmarłych. Warto odwiedzić też osadę Son Catlar, która pamięta jeszcze czasy panowania rzymian na Miniorce. O tamtym okresie przypominają również pozostałości fortyfikacji rzymskich z Cap de Cavalleria. Swoje piętno na historii Minorki odcisnęli także Brytyjczycy. 70 lat ich panowania widać przede wszystkim w architekturze kamienic czy wystroju portowych miasteczek. Miejscem, gdzie wpływy Wielkiej Brytanii widać najlepiej, jest stolica wyspy, Maó. Maó (Mahón) To portowe miasto było niegdyś ważnym ośrodkiem handlu Morskiego w regionie. Do jednej z głównych atrakcji należy tu największy po Pearl Harbour naturalny port na świecie. Dzielnice portową otacza rozległa, pełna drzew promenada, która ciągnie się wzdłuż oblewanego falami brzegu. W mieście warto zobaczyć też fort Marlborough, świadectwo brytyjskiej przeszłości Maó, a także zabytkowe centrum miasta. Ciutadella de Menorca Pod wieloma względami przeciwieństwem obecnej stolicy jest założone w X wieku przez Maurów Ciutadella de Menorca, które do 1722 roku było stolicą wyspy. Nie rozwinęły się tu wpływy brytyjskie czy francuskie, co widać gołym okiem, choćby w zabudowie. Zabytki przypominające o Mauretańskiej przeszłości miasta sąsiadują tu ze starą hiszpańską architekturą okresu baroku. Dawną stolicę najlepiej poznać zaczynając od jej centrum. W sercu miasta znajduje się zabytkowy plac d'es Borne, przy którym stoi ratusz, zbudowany na gruzach mauretańskiego pałacu. Tuż obok placu podziwiać można XIX wieczne rezydencje arystokratycznych rodów Minorki. Z Plaça d'es Borne warto przespacerować się brukowaną Carrer Major des Born w kierunku gotyckiej katedry i handlowego centrum miasta (Ses Voltes). W jego ciasnych uliczkach najłatwiej poczuć klimat dawnej stolicy Minorki. Z uwagi ów klimat miasto szczególnie warto odwiedzić 23 i 24 czerwca, gdy odbywa się tu parada jeźdźców z okazji dorocznego święta Festa de Sant Joan. Dobrym sposobem na poznanie klimatu wyspy jest także spróbowanie jej lokalnych potraw. Kuchnia Minorki Będąc na Minorce nie sposób nie skosztować pysznej lokalnej kuchni. Królują tu świeże ryby i owoce morza. Szczególnie warto spróbować tradycyjnego gulaszu z langusty. Wyspa znana jest także z produkowanego tutaj dojrzewającego sera Mahon Menorka, oraz majonezu, który rzekomo właśnie tu się narodził. Lokalne specjały najlepiej poznać w licznych restauracjach i tawernach wybrzeża, gdzie możemy usiąść zapominając o problemach codzienności, delektując się kieliszkiem lokalnego wina. Minorka to zresztą wyspa właśnie dla osób, które cenią sobie spokojny odpoczynek i leniwą atmosferę tego unikatowego miejsca.
Maksyma życiowa każdego mieszkańca tej greckiej wyspy brzmi „siga siga” – znaczy: spokojnie, bez nerwów. Bo tak tutaj się żyje. Bez pośpiechu, rozkoszując się wschodami słońca na bajecznych plażach, pysznym jedzeniem, winem i poezją. Jeszcze bez tłumu turystów, za to blisko natury.
Safo, co chcesz uczynić?” „Chcę morze zarzucić na głowę, by nikt nie dojrzał łez moich...” – przypominam sobie wiersz Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej „Róże dla Safony”, wspinając się na skały Kavos tis Kiras (Przylądka Damy) na Lefkadzie, jednej z wysp archipelagu ciągnącego się u zachodnich wybrzeży Grecji. Przylądek to potężne, 75-metrowe urwisko, klif wciskający się głęboko na południe w wody Morza Jońskiego. Tu, gdzie skały giną pod wodą, kryjąc wejście do Królestwa Węży, w czasach starożytnych wznoszono modlitwy do Apollina, w jego świątyni słynnej na cały antyczny świat. W tym samym miejscu strącano do morza zbrodniarzy skazanych na śmierć. Stąd – jak mówi legenda – rzuciła się do morza grecka poetka Safona. Chociaż umiała jak nikt inny pisać o miłości, sama z miłością nie potrafiła sobie poradzić. Dziś jej przylądek to ulubione miejsce zakochanych. Magiczne plaże Lefkada nie zawsze była wyspą. Gdy w VII w. p.n.e. dotarli tu Koryntianie, przekopali kanał, oddzielając półwysep od Grecji kontynentalnej. Teraz w pewnym sensie wyspa wróciła do lą-du, jest z nim połączona groblą i 30-metrowym mostem, który Grecy zbudowali w 1985 roku. Bez kłopotu można więc dojechać tu samochodem. A mimo to na Lefkadę nie dotarła masowa turystyka. Życie toczy się leniwie, po grecku, nie ma tutaj typowych turystycznych kurortów. Wioski wyglądają jak przed wiekami, w kamiennych piecach piecze się chleb, na rusztach skwierczą ryby dopiero co wyjęte z sieci. Mężczyźni dumają nad szklaneczką ouzo albo grają w tryktraka. Zapraszają uśmiechem, żebym się przysiadła, częstują aromatyczną, mocną kawą. Nikt się nie śpieszy, nawet kozy skubią trawę od niechcenia. Kozy na Lefkadzie były od zawsze, w niektóre zakątki dotarły wcześniej niż ludzie. Na przykład do Porto Katsiki, czyli Portu Kóz. To piękna plaża w południowo-zachodniej części wyspy. Otoczona łańcuchem potężnych wapiennych klifów, długo była niedostępna dla ludzi, po stromych skałach mogły się na nią dostać tylko zwierzęta. Dziś to wizytówka Lefkady, przez wielu uznawana za najpiękniejszą plażę w Helladzie, może nawet w całej Europie. Czy rzeczywiście najpiękniejsza? Z pewnością niezwykle fotogeniczna, światło odgrywa tu cały spektakl. Do Porto Katsiki docieram wcześnie rano. Jest jeszcze pusto i cicho. Drobny żwir pod stopami wydaje się chłodny, klify rzucają głęboki cień. Tylko turkusowa woda skrzy się w słońcu, puszczając do mnie dziesiątki zajączków. Im bliżej południa, tym więcej barw. Skały – dotąd szare i zimne – nabierają odcieni ciepłej bieli, złota i czerwieni. Woda niepostrzeżenie staje się coraz bardziej lazurowa i modra. Zaczyna się przypływ, podnoszą się fale, pojawiają charakterystyczne niewielkie żagle. Coraz więcej windsurferów tańczy z wiatrem. Podobno w zatokach Lefkady wiatr sprzyja im jak nigdzie indziej – tak w każdym razie mówią znawcy tematu i cieszą się, że wciąż dociera tu stosunkowo mało fanów tego sportu. Mimo to z każdą minutą ruch na prowadzącej do Porto Katsiki górzystej i krętej drodze staje się coraz większy, a plaża się zaludnia. Postanawiam więc uciec w morze i wybrać się na wycieczkę statkiem. Może na Skorpios – prywatną wyspę rodziny Arystotelesa Onassisa, od niedawna udostępnioną turystom? Albo lepiej na malutką Itakę – ojczyznę Odyseusza. Następnego dnia odkrywam dwie inne plaże. Pierwsza to Egremni. Jest blisko Porto Katsiki i równie piękna, ale jakby opuszczona. Może dlatego, że prowadzi na nią strome zejście po klifach i pokonać trzeba ponad 300 stopni schodów. Drugie odkrycie to plaża Agios Ioannis – złocisty piasek ciągnie się po horyzont, na którym majaczą sylwetki wiatraków. Skrzydła mają nieruchome, choć wiatr porusza morzem. Zapach lasu i wina Jak każda szanująca się wyspa grecka, Lefkada ma swoją stolicę: Lefkas Town, portowe miasto ze średniowieczną fortecą Santa Mavra i rynkiem, na którym rozłożyły się kafeterie. Z kotami wylegującymi się na bruku w plamach słońca. Ale Lefkada to nie tylko porty i plaże. Także góry, zbocza poprzecinane kanionami, gęsty, wilgotny las. Pachnący olejkiem piniowym, korą dębu i egzotycznymi kwiatami, których nie rozpoznaję. Z rozkoszą zanurzam się w nim i ruszam na wyprawę w głąb wyspy, w stronę winnic na południowych stokach. Rosną tam szczepy, które dają najdelikatniejsze, najbardziej aromatyczne z greckich wytrawnych win. Zabiorę ze sobą do Polski jedną butelkę. Niech mi towarzyszy, gdy myślami będę wracać tam, gdzie dojrzewało to wino i rodziły się wiersze Safony.
Dokąd warto pojechać - udany urlop za niewielkie pieniądze
Nie musisz jechać na koniec świata, żeby przeżyć wakacyjną przygodę życia. Nie musisz spędzać lata na działce. Żeby nie zbankrutować, omijaj miejsca najbardziej oblegane przez turystów.
1. MOŁDAWIA WINEM PŁYNĄCA Kraj przez turystów zapomniany, ale pod względem krajoznawczym – zachwycający. Zalesione, majestatyczne wzgórza, potężne kaniony rzek, Dniestr, o którym pisał m.in. Sienkiewicz. W jaskiniach skalnych urządzone monastyry, gdzie mnisi żyją od 700 lat. Największą gratką dla turystów są mołdawskie piwnice Cricovy, pełne beczek starego, wybornego wina. Mołdawia jest krajem bezpiecznym dla turystów, a jej mieszkańcy gościnni i otwarci. Można tam dolecieć za ok. 400 zł (z Warszawy do Kiszyniowa są bezpośrednie loty). Dwutygodniowy pobyt dla dwóch osób nie będzie więcej kosztował niż 1400 zł. 2. TANIE WAKACJE NAD ADRIATYKIEM Najtańszy kraj bałkański, Macedonia, to cudne plaże nad Morzem Śródziemnym i ukryte w Górach Dynarskich Jezioro Ochrydzkie. Miasto Ochryda, z klimatycznymi uliczkami, restauracjami i zabytkową cerkwią, śmiało może konkurować z Dubrownikiem, w roku 1980 zostało wpisane przez UNESCO na listę światowego dziedzictwa. Odbywają się tu letnie festiwale teatralne Lato Ochrydzkie, festiwal folkloru bałkańskiego i festiwal bałkańskiej muzyki ludowej. Urlop w Macedonii nie grozi bankructwem. Za dwuosobowy pokój w 4-gwiazdkowym hotelu z widokiem na morze zapłacić trzeba ok. 50 euro. 3. TAJLANDIA DLA POCZĄTKUJĄCYCH Kraj idealny dla początkujących samodzielnych podróżników. Jest tam bardzo dobrze rozwinięta sieć hoteli i hosteli, lokalne biura turystyczne organizują wycieczki w najciekawsze miejsca specjalnie dla osób, które przyjechały tutaj bez pośrednictwa biur podróży. Ogromną zaletą Tajlandii są ceny, gros kosztów to przelot. Warto jednak polować na promocje lotów – istnieją spore szanse, że uda się kupić bilet do Bangkoku już za 1000 zł w obie strony. 4. WYSPY GRECKIE ZNÓW MODNE Grecja stała się jeszcze bardziej przyjazna dla turystów – to m.in. efekt kryzysu i spadku cen. Warto odwiedzić zwłaszcza mniejsze wyspy, takie jak Zakynthos czy Kos. Dolecisz tam tanim lotem Wizz Air albo Ryanair (loty z Warszawy i z Krakowa) albo lotem czarterowym, przy odrobinie szczęścia płacąc za bilet w obie strony mniej niż 400 zł. Na miejscu jest wiele niewielkich rodzinnych hoteli i pól namiotowych. Za pyszne ryby czy owoce morza serwowane w tawernach przy plaży zapłacisz mniej niż za lunch w centrum Warszawy. 5. ZAPACH PUSTYNI Maroko to kolejny kraj, który kusi egzotyką niemal na wyciągnięcie ręki. Można tam się dostać za 600–700 zł (np. polując na czartery do Agadiru), a na miejscu tanio się przemieszczać (kurs taksówką kosztuje tyle, co europejski autobus). Za dobę w 4-gwiazdkowym hotelu w Marrakeszu zapłacisz 100–200 zł. 6. COSA NOSTRA I SŁOŃCE Bilet z Warszawy, Krakowa albo Rzeszowa do Palermo i z powrotem kosztuje 300–400 zł (takie ceny Ryanair oferuje nawet w lipcu i sierpniu). Gdy tam się dostaniesz, najlepiej nocować na kempingach (od 6 euro za osobę plus 6 euro za miejsce pod namiot). W hostelu pokój dwuosobowy kosztuje w sezonie od 35 euro. Pogoda na Sycylii jest gratis, a mafia turystom sprzyja.
Nikos Kazantzakis, autor „Greka Zorby”, powiedział: „Naksos ma w sobie ogromną słodycz i przenikający człowieka spokój”. Ale za tym spokojem coś się kryje. Siła, magia nieodkrytych tajemnic i zagadek bez odpowiedzi. Nie wierzysz? Koniecznie się przekonaj.
Wczesna wiosna. O tej porze wyspa jest cicha, odrobinę senna. Właściciele portowych tawern witają gości jak długo oczekiwanych domowników. Podają niewyszukane dania, ale pyszne: ryby i owoce morza, które o świcie przywożą kutry. Do tego warzywa, oliwa z oliwek oraz ser feta – wszystko z najbliższej okolicy, z miejscowych gospodarstw. Naksos jest bardzo urodzajna, mieszkańcy więc zajmują się uprawą ziemi i hodowlą, tak jak wtedy, gdy nikomu nie śniła się masowa turystyka. W sklepach wino leje się z beczek, chleb piecze w maleńkich piekarniach, plaże są piękne i puste, a nad szklankami ouzo medytują starzy Grecy. W powietrzu unosi się gorzka woń dzikiego tymianku i słodki aromat kwitnących drzew i krzewów, morze hipnotyzuje rytmicznymi uderzeniami fal. Cała przyroda Naksos upaja, jakby chciała odwrócić uwagę przybysza od tajemnicy, dotąd nieodkrytych zagadek wyspy. Nad pierwszą z nich zastanawiał się sam Homer. To właśnie na Naksos Tezeusz porzucił śpiącą Ariadnę. Dlaczego? Mitologia milczy na ten temat, ale mieszkańcy wyspy wiedzą: Ariadna pozwoliła rzucić na siebie urok i zapadła w głęboki sen. Tezeusz czmychnął, widząc, co się święci. Trudno się dziwić tej wersji. Każdy, kto trafi na Naksos, czuje magnetyczną siłę tego miejsca i sam chętnie dałby się zaczarować. Z drugiej strony – może za sprawą greckich bogów? – wyspa wciąż broni się przed masową turystyką. Są tu miejsca nieodkryte, zaskakujące i tajemnicze. Odludne plaże i ciemne zaułki, do których nikt nie zagląda. Pełno ich nawet w stolicy i największym mieście wysp – Chora Naksos. Wędrując jego uliczkami, łatwo się zgubić jak Tezeusz w labiryncie. Nieoczekiwane załamania, skrzyżowania, ślepe zaułki mącą w głowach przybyszom. To nie przypadek. Miasto zbudowali Wenecjanie na początku XIII w. w taki sposób, aby plątanina ulic utrudniła orientację piratom. Udało się, panowanie Republiki Weneckiej przetrwało na Naksos ponad cztery stulecia. A domy z fasadami z szarego kamienia stoją do dziś, nadal mieszkają w nich potomkowie dawnych rodów. Nad misternymi portalami widać herby weneckie, mosiężne kołatki ciągle nie zostały zastąpione współczesnymi dzwonkami. Nie wszystkie kamienice odrestaurowano. Bywa, że pięknie zdobione łuki okien są zabite deskami, na wpół uchylone bramy kuszą, aby zaglądać do środka. Tajemnicza atmosfera tego miejsca może przyprawić o dreszcze. Żeby się o tym przekonać, wystarczy w starym Naksos zostać do zmierzchu, wsłuchać się w szepty uliczek i skrzypienie bram opuszczonych domów. Najsłynniejszą budowlą w Chorze jest Portara, położona na małej, połączonej z Naksos wyspie zwanej Palatią, niedaleko portu. Budowla ma blisko 2500 lat. Potężny kamienny portal to wejście do świątyni Apollina. Świątyni, która nigdy nie powstała. A może powstała, lecz dotąd nikt o tym nie wie? Na północ od portu w Chorze leży miejscowość Grotta. Prócz skalnych grot pod taflą wody leżą pozostałości najstarszych budowli, pochodzących z neolitu, i ogromne głazy. Podobno zasłaniają wejście do tunelu, który prowadzi do świątyni Apolla. Tej, która nigdy nie powstała, czy tej, której jeszcze nie odkryto? Czas ruszyć do wnętrza wyspy. Jest niemal bezludne, nieliczne maleńkie wioski na zboczach gór łączą serpentyny wąskich dróg. Jazda nimi, na skraju urwiska, przyprawia o zawrót głowy. Górskie ścieżki prowadzą na najwyższy szczyt archipelagu, górę Zas, czyli górę Zeusa. Na wysokości 1000 m n.p.m. znajduje się grota. Urodził się w niej Gromowładny, lecz inni bogowie Hellady ukryli to miejsce przed światem. I znów pytanie bez odpowiedzi – dlaczego? Warto wspiąć się na wietrzną, skalistą Zas, aby z góry zobaczyć szmaragd morza z rozsypanymi na nim innymi Cykladami, zieleń położonych w dole winnic i sadów, srebro oliwnych drzew. Ogrody rozłożone na tarasach ogrodzonych kamiennymi murkami. Na tle zielonych gór kopuły bizantyjskich kapliczek. Miniaturowe bazyliki zwieńczone niebieskimi kopułami. Jakim cudem przetrwały całe tysiąclecia? W ich wnętrzach niemal w nienaruszonym stanie zachowały się wspaniałe freski. Mają żywe, naturalne barwy ochry, purpury, złota, święci patrzą ze ścian szeroko otwartymi oczami. Kościoły często są zamknięte, ale w sąsiedniej wsi mieszka ksiądz, który ma klucze. Chętnie otworzy, opowie historię monastyru. I kto wie, może odkryje inne zagadki tajemniczej i pięknej Naksos?
Zmęczony mieszczuch znajdzie tu ciszę i spokój na łonie natury, miłośnik rowerów – kilometry malowniczych tras, a dzieci wpadną w ekstazę w kolorowej fabryce cukierków. Niewielka duńska wyspa na Bałtyku to idealne miejsce na wakacje. Dla dużych i małych. Dla każdego.
Białe plaże, strome klify Wybrzeże Bornholmu ma różne oblicza, o nudzie nie ma mowy. Na północy dominują wysokie klify i skały ze słynną Jons Kapel, którą docenić można dopiero po zejściu po ponad stu stopni w dół. Jeśli zaś kochasz szerokie bałtyckie plaże, do tego niezatłoczone nawet w szczycie sezonu, koniecznie wybierz się na południe. Choćby do Dueodde, gdzie piasek jest tak jasny i drobny, że przypomina mąkę (kiedyś napełniano nim klepsydry). Unikalny mikroklimat To wyspa słońca i zieleni, niech cię nie zwiedzie jej położenie! Bornholm jest jednym z najbardziej słonecznych miejsc nad Bałtykiem, a morze jest tu zaskakująco ciepłe. Pośród dzikich róż i żarnowców spotkasz także śródziemnomorską roślinność: orchidee, figowce, morwy oraz kępy wonnej lawendy rosnącej wokół domów. Niezwykłe rotundowe kościoły Mają białe ściany, stożkowate dachy i mury grube na dwa metry. W całej Danii jest siedem tego typu budowli, z czego cztery na Bornholmie. Te XII-wieczne świątynie nie służyły wyłącznie modlitwie, były także spichlerzami oraz twierdzami, w których mieszkańcy chronili się przed najazdami wrogich plemion. Obejrzyj najważniejszy i największy z nich – w Østerlars (czyt. yesterlars). yesterlars). Królestwo rowerzystów Bornholm to spełnienie marzeń amatorów dwóch kółek. Nikt tu na ciebie nie trąbi ani nie patrzy krzywo. Bo na rowerach jeżdżą wszyscy – i starsi, i maluchy. Jeśli nie masz specjalnej przyczepki dla dziecka, możesz ją wypożyczyć na miejscu. Sam rower zresztą też. Zapłacisz za niego dziennie równowartość około 30–40 zł lub 150–200 zł za cały tydzień. Bornholmskie złoto Tak nazywa się tłuste śledzie, których srebrzysta łuska po uwędzeniu zmienia barwę na złotą. Miejscowym przysmakiem jest „słońce nad Gudhjem”. Co to takiego? Ano, wędzony śledź ze szczypiorkiem, rzodkiewką, solą i surowym żółtkiem, którym polewa się rybę. Musisz spróbować! Charakterystyczne wędzarnie z wysokimi kominami stoją w wielu miasteczkach nad morzem. Najsłynniejsze są w Hasle, gdzie urządzono też skansen. Tropiki Północy Gdy już znudzicie się atrakcjami parku rozrywki Joboland, odwiedźcie Sommerfuglepark w Nexø. W wielkiej cieplarni, w której fruwają setki motyli, można zapomnieć o bożym świecie i przenieść się myślami do amazońskiej dżungli lub na Madagaskar. Może uda ci się zobaczyć niesamowitego przedstawiciela odmiany Greta Oro, motyla z całkowicie przezroczystymi skrzydłami. Kolorowe domki, miasteczka, wiatraki Krajobraz przywodzi na myśl dziecięcy rysunek: wąskie uliczki, malwy zaglądające do okien, maciupkie domki, pomalowane na wesołe kolory... Najmniejszy z nich znajduje się w stolicy, czyli w Rønne, na ulicy Vimmelskaftet. Jeśli nie będziesz uważać, możesz go przegapić! Ma różowe ściany i niebieskie drzwi, do których prowadzą drewniane schody. Ślicznych zakątków jest zresztą więcej (pojedź do Gudhjem, Svaneke, Allinge), a w wielu miejscach możesz zajrzeć do pracowni artystów lub wypić herbatę w uroczym ogrodzie. LEŚNA FATAMORGANA Las Almindingen, porastający środkowo-wschodnią część wyspy, wygląda jak prastara puszcza: buki, jeziora, torfowiska. A jednak jest on dziełem człowieka (bornholmskie drzewa wycięto na opał w średniowieczu i dopiero w XIX wieku rozpoczęto ponowne zalesianie). W pobliżu znajduje się drugi co do wysokości szczyt Danii, liczy on sobie aż... 162 metry wysokości n.p.m. Ale i tak warto przejść po okolicznych ścieżkach: szukając ruin królewskiego zamku, zaglądając do Doliny Echa, tropiąc dzikiego zwierza, by wrócić do domu z pełnym brzuchem – tyle tu malin i jeżyn REJS NA CHRISTIANSØ To jedna z popularnych miejscowych atrakcji. Wsiadasz na statek w Gudhjem, Svaneke lub Allinge i po godzinie dopływasz do mikroskopijnego archipelagu Erthomene. Skalista wysepka Christiansø, nad którą góruje tzw. Duża Wieża z latarnią morską, połączona jest mostem z jeszcze mniejszą – Frederiksø. Obydwie można obejść dokoła w niecałą godzinę. To czarowne miejsce na spacer lub nicnierobienie. Dawniej była tutaj twierdza i koszary, teraz są domki z ogrodami i cisza, którą zakłóca jedynie krzyk mew. Na stałe mieszka tu raptem 100 osób. Bilet w obie strony z Gudhjem: dorosły – 220 koron (ok. 120 zł), dziecko – 110 koron (ok. 60 zł). KRAINA SŁODYCZY Coś dla najmłodszych oraz wszystkich tych, którym trudno obejść się bez łakoci: fabryka cukierków w Svaneke. Kilka razy dziennie podekscytowany tłum zbiera się w małej sali, by obejrzeć, jak dwóch panów wyrabia z kolorowej masy pyszne karmelki i lizaki. To ciężka praca, ale efekty są zachwycające. Na półkach stoją kuszące wielobarwną zawartością słoje. Nic tylko odkręcić pokrywkę, jeść i... palce lizać!
Dzikie plaże i skaliste odludzia, zagadkowe budowle sprzed tysięcy lat, szmaragdowa woda. Przemysł turystyczny tu nie dotarł. Taki rajski zakątek Ziemi zachował się u wybrzeży Hiszpanii.
To jedno z miejsc na Ziemi, gdzie ponoć przestępczość nie istnieje. Tak twierdzą mieszkańcy Minorki i miejscowi policjanci. Z braku lepszego zajęcia patrolują więc drogi… Ale i to zajęcie nie jest zbyt absorbujące, ponieważ Minorkę – wyspę o długości zaledwie 45 km i szerokości 18 km – przecina tylko jedna autostrada. Łączy dwa miasta: dawną stolicę Ciutadellę i aktualną Maó. Trudno nazwać je metropoliami, choć mieszka tam ponad połowa wyspiarzy (jest ich ok. 75 tys.). Nieliczne, maleńkie miejscowości na wybrzeżu i w głębi lądu składają się zaledwie z kilkunastu domostw. Turystów wciąż zagląda tu niewielu, Minorka pozostaje w cieniu swoich większych sióstr w archipelagu Balearów: Majorki i Ibizy. Nawet w szczycie sezonu nie ma tłumów, bez trudu znajdzie się miejsce w hotelu, stolik w nadbrzeżnej kafejce, a nawet zupełnie pusta plaża. Łatwo spotkać miejsca, które sprawiają wrażenie nietkniętych ludzką stopą. Raj wciąż jeszcze nie do końca odkryty. Hiszpański klejnot Wyspa z lotu ptaka wygląda rzeczywiście bajkowo: malachit w szmaragdowej oprawie. Na północy, wśród wzgórz – sosnowe lasy. Soczysta, miękka zieleń kontrastuje z białymi grzbietami skał zbudowanych z szorstkiego piaskowca. Linia brzegowa jest tu postrzępiona, wybrzeże strome, niedostępne. Wody Morza Śródziemnego, atakując urwiste brzegi, stworzyły mnóstwo klifów. Wśród nich kryją się bajkowe zielone i modre zatoki. Część południowa Minorki, wapienna, jest bardziej płaska, a plaże szerokie, piaszczyste. Tu powstało kilka kurortów z nowoczesnymi piętrowymi hotelami. Wystarczy jednak krótki spacer w głąb wyżyny, by natknąć się na maleńką wioskę pasterską przytuloną do wzgórz. Białe domy wyspiarzy pamiętają XVIII wiek. Wokół skaliste nieużytki, kępy karłowatych palm, drzewa chleba świętojańskiego i gaje oliwne. Owocują skąpo, ponieważ klimat wyspy, gorący i wietrzny, wegetacji roślin nie sprzyja. Choć dość uboga w roślinność, wyspa od prehistorii sprzyjała ludziom. Mieszkali tu już w epoce brązu. Zostawili po sobie megality – budowle wzniesione kilkaset lat przed naszą erą. To skaliste bloki ułożone w formę stożkowatych kopców (o wysokości nawet 10 m), odwróconych do góry dnem łodzi czy ogromnych, kilkumetrowych stołów. Prawdopodobnie służyły one jako ołtarze i pomniki nagrobne. Na całej Minorce jest ich około pięciuset. Największe można podziwiać w Trepucó nieopodal Maó i w Talati de Dalt. W Naveta d’es Tudons, nieopodal Ciutadelli, znajduje się najstarsza w Europie komora do grzebania zmarłych, czyli... zbiorowa mogiła. Ojczyzna majonezu To właśnie w Maó narodził się ten słynny sos i jemu zawdzięcza swoją nazwę: z francuskiego mahonnaise od kastylijskiej nazwy Mahon. Jest kilka wersji legendy o jego genezie. Według jednej z nich sos jako pierwszy przyrządził kucharz admirała Louisa Françoisa Armanda du Plessis de Richelieu. Wedle innej w czasie, gdy Maó oblegali Francuzi, mieszkańcom miasta skończyły się zapasy, pozostały jedynie jaja i oliwa. Jedli więc jaja na twardo z jajeczno-oliwnym sosem. Inni twierdzą, że majonez wymyśliła minorkańska kucharka, chcąc jakoś zatuszować smak nieświeżego mięsa, które miała podać francuskiemu generałowi. Położony w naturalnej, głębokiej zatoce port Maó znany jest nie tylko z majonezu. Kiedyś szczycił się tym, że jest najbezpieczniejszym miejscem na całym Morzu Śródziemnym. Jeszcze sto lat temu tętniło tu życie handlowe, dzisiaj panuje nieco senny klimat prowincjonalnego miasteczka portowego. Turyści z Anglii, Katalończycy oraz sami Minorkanie czas spędzają głównie w knajpkach i na deptaku w okolicach nabrzeża. Popijają tam niespiesznie kawę i raczą się tapas – oczywiście z majonezem. Czas dla nich zdaje się nie istnieć. W stronę wyżej położonych dzielnic wiodą opustoszałe uliczki. Wznoszą się przy nich odrestaurowane XIX-wieczne kamienice, monumentalne rezydencje hiszpańskie oraz georgiańskie budynki z charakterystycznymi okiennicami. Wiele z nich wygląda, jakby zostały istprzeniesione z Londynu. Cóż, sto lat brytyjskiej okupacji musiało odcisnąć swój ślad. Rezydencje i dzikie plaże Drugie miasto na wyspie, Ciutadella, Anglikom się nie dało. Jego architektura jest na wskroś hiszpańska, bez śladów wpływów brytyjskich czy francuskich. Założone przez starożytnych Rzymian wysoko na falezach (nadmorskich skałach), przechodziło z rąk do rąk, na przemian plądrowane i odbudowywane. Kolejno było pod panowaniem Maurów i Katalończyków. Po ostatniej odbudowie stało się rezydencją najbogatszych obywateli. Za wysokimi murami kryją się pałace, barokowe i gotyckie kościoły. Labirynt brukowanych uliczek, czasem tak wąskich, że bez trudu można dotknąć dłońmi ściany domów stojących naprzeciw siebie, prowadzi do centralnego placu d’es Born. Miodowe i białe kamienne fasady domów, pięknie odrestaurowane, kryją wewnętrzne ogrody i patia.W sercu miasta wznosi się katedra zbudowana w XIII w. na miejscu dawnego meczetu; jej dzwonnica była kiedyś minaretem. Surowy budynek, który przypomina bardziej warownię niż kościół, jest pamiątką po trwającej cztery wieki rekonkwiście, gdy Hiszpanie odbijali wyspę z rąk Maurów. Najbliższa okolica miasta to plaże ukryte w zatokach, takie jak niezwykłej urody Cala En Turqueta. Wokół mnóstwo mniejszych szmaragdowych zatoczek i dzikich plaż. Na niektóre z nich można dotrzeć jedynie od strony morza, a jeśli lądem, to tylko pieszo, wspinając się po ostrych skałach. To prawdziwe skarby tej wyspy. Można je podziwiać bez towarzystwa plażowiczów i amatorów sportów wodnych, za to przy akompaniamencie fal rozbijających się o skały, koncertu cykad i świerszczy. Zakątki wyspy oddalone od wybrzeży najwygodniej zwiedzać na rowerze, jadąc prawie nieuczęszczanymi drogami wytyczonymi w naturalnych skalistych wąwozach, które łączą północ wyspy z południem. A tam, gdzie nie można dotrzeć lądem, warto wyprawić się łódką. Już za kilkanaście euro można udać się w rejs na którąś z czterech skalistych, niezamieszkanych wysepek w pobliżu. Najciekawsza z nich to Llatzeret. Nie zawsze była wyspą. Oddzielono ją od Minorki w 1900 r., wykopując kanał. Na wyspie wzniesiono szpital dla zakaźnie chorych, otoczony wysokim murem, który miał chronić przed roznoszeniem przez wiatr zarazków. Matka Boska od Byka Legenda mówi, że pewnego dnia mieszkańcy wioski położonej u stóp najwyższego wzniesienia wyspy, Monte Toro (357 m), zauważyli tajemnicze światło na zboczu i udali się w tamtym kierunku. Po drodze spotkali byka (po hiszpańsku: toro), który zaprowadził ich do cudownej figurki Marii Dziewicy. Na szczycie góry powstało sanktuarium. Dziś znajdują się tu: ogromna figura Chrystusa (upamiętnia Hiszpanów poległych w Maroku), klasztor sióstr franciszkanek i neoklasycystyczny kościółek, a w nim figura patronki wyspy – Marii Dziewicy od Byka (Verge del Toro) w złotej koronie. Monte Toro już w średniowieczu stało się celem pątników. Do dziś pielgrzymują tu wierni Minorkanie, zanosząc prośby do swojej patronki – najliczniej w pierwszą niedzielę maja, na uroczystość święcenia ziemi. Warto pójść ich śladem i pokonać wąską drogę wijącą się serpentyną w górę. Biegnie wśród pól i pastwisk, na których pasą się krowy, owce, konie. Wysiłek wspinaczki zostanie sowicie nagrodzony: ze wzgórza roztacza się zachwycający widok. W pogodny dzień (takich tu większość) całą wyspę widać jak na dłoni: zielone pola okolone kamiennymi murkami-wiatrochronami, szmaragdowe wody zatok i bielone wapnem domy. Takie jak na przykład w miejscowości Alaior czy wiosce rybackiej Binibeca Vell. Wszystkie domy są tu pokryte wapnem tak białym, że zdają się świecić. Są bardzo charakterystyczne: niskie, kamienne, pokryte łupkowym dachem. Większość z nich jest inspirowana stylem mauretańskim. Wewnątrz każdego kryje się chłodne patio, pluszcze woda w obowiązkowej fontannie. Coś dla podniebienia Miejscowe specjały to wyroby z mleka krowiego i owczego, rumianek, dżin i pomada. W sklepach można kupić kilka gatunków miejscowych serów, które dojrzewają od trzech tygodni do kilku miesięcy. Cenią je i importują z Minorki nawet Francuzi. W restauracjach i kafejkach na wyspie podawana jest herbata po angielsku, ale większym powodzeniem cieszą się aromatyczny napar rumiankowy camomila de Menorca oraz pomada – koktajl na bazie miejscowego dżinu (destylarnię alkoholu założyli tu Brytyjczycy) i lemoniady. Trudno o bardziej kojącą mieszankę: spokój dzikich plaż, rumianek i dżin. Nie tylko dla ludzi o skołatanych nerwach. Ubezpiecz się przed wyjazdem na urlop. Sprawdź składkę i kup tanio online.
Jeśli chcesz zimę zamienić na lato, wybierz się na wyspę, na której słońce grzeje przez cały rok. Błogie lenistwo na plaży, kąpiel w ciepłym oceanie i tropikalna przyroda gwarantują świetny wypoczynek.
Na tym pięć razy mniejszym niż Polska skrawku ziemi poza uroczymi plażami znajdziemy wiele atrakcji. Tropikalna dżungla, w której można spotkać rzadkie okazy zwierząt (np. słonie, bawoły), malownicze drogi wśród herbacianych plantacji i ryżowych pól oraz starożytne budowle, które kryją niejedną tajemnicę – wszystko to sprawia, że pobyt na wyspie zapada w pamięć na długo. Przekonała się o tym Monika Witkowska – dziennikarka i podróżniczka – podczas jednej z wypraw do południowej Azji. – Myślałam, że wpadnę na Sri Lankę tylko na chwilę. Ale wyspa tak mnie zachwyciła, że zostałam na niej tydzień – wspomina Monika. Zatrzymała się w trzygwiazdkowym hotelu nad samym oceanem. Plażowanie przeplatała wycieczkami w głąb wyspy. O swoim pobycie mogłaby opowiadać bez końca. Jego wysokość słoń Już na początku mojej wycieczki urzekły mnie słonie. W drodze z lotniska w Kolombo do hotelu nasz busik musiał przystanąć, słonie bowiem zatarasowały główną ulicę. Zwierzęta były wystrojone i miały wymalowane głowy. Obok nich tanecznym krokiem szły dzieci i kobiety z kwiatami. Pochód zmierzał do świątyni. Mieszkańcy Sri Lanki uwielbiają parady z udziałem tych olbrzymów. Słonia na wyspie można spotkać niemal na każdym kroku. Udomowione ciężko pracują. Są wykorzystywane jako środek transportu, a także jako siła robocza przy pracach polowych. Dzikie słonie, a także krokodyle i bawoły, żyją w licznych parkach narodowych, np. Park Yala West. Jeśli chcemy podziwiać je też bliska, wybierzmy się do sierocińca Pinnewala (trafiają do niego słonięta, które zostały bez matek). Tam przyglądałam się zwierzątkom karmionym butelką i obserwowałam kąpiel stada w pobliskiej rzece Ma Oya. Jednego słonika pozwolono mi nawet umyć, za co podziękował mi prysznicem ze swej trąby. Na koszt państwa mieszka tu stale 50–80 „pensjonariuszy”. Już te maluchy są przez ludzi przyzwyczajane do ciężkiej pracy. Co ma palma do szminki? Mimo że słoń jest najpopularniejszym zwierzęciem na wyspie, to jednak nie on jest jej symbolem, lecz wcale na niej niewystępujący lew! Króla zwierząt odnajdujemy w godle państwa, umieszczonym choćby na fladze narodowej, oraz w nazwie popularnego lokalnego piwa Lion Beer. Patronuje też jednemu z najważniejszych na wyspie miejsc – 180-metrowej skalnej fortecy Sigiriya, czyli Lwia Skała. Nazwa być może wzięła się stąd, że piętnaście wieków temu wejścia do tej twierdzy strzegł olbrzymi kamienny lew, przez którego paszczę najeżoną granitowymi zębami prowadziły schody na szczyt. Dziś po majestatycznym kolosie pozostały tylko lwie pazury, a na szczycie skały – ruiny warownego pałacu. Wybudował go w V wieku władca tych ziem. Legenda mówi, że chcąc siłą przejąć władzę na wyspie, żywcem zamurował ojca. Potem z obawy przed zemstą rodziny wybrał na swoją siedzibę tak niedostępny teren. Nie wiedział wtedy, że sprawiedliwość i tak go dosięgnie – opuszczony w bitwie przez własne wojsko, popełnił samobójstwo. Wędrówka w górę była trochę męcząca, ale trud się opłacił. Ze szczytu rozciągała się zapierająca dech w piersiach panorama. Miałam u swych stóp całą okolicę. Potem samochodem wybrałam się do Ogrodu Botanicznego Peradeniya. Wędrowałam wśród egzotycznych gatunków drzew. Duże wrażenie zrobiły na mnie aleje wysadzane palmami (każde drzewo jest inne). Noszą zabawne nazwy. Na przykład aleja palm o pniach w kształcie butelki nazywa się „butelkowa”, ta z drzewami o intensywnie czerwonej korze – „szminkowa”, jej sąsiadka zaś z palmami o liściach, które po ugotowaniu przypominają w smaku kapustę – „kapuściana”. Dotarłam też do lasu deszczowego, a potem do poletek porośniętych roślinami korzennymi, m.in. pieprzem, cynamonem i wanilią. Ich zapach mieszał się z wonią rosnących nieopodal kwiatów. Niesamowitym dla mnie widokiem był dywan różnokolorowych orchidei (na Sri Lance występuje pół tysiąca gatunków tych kwiatów). Zatrzymałam się też w części ogrodu, gdzie rosną drzewa zasadzone przez znane osobistości. Polskim akcentem jest rachityczna roślina Józefa Cyrankiewicza. Rosnąca w pobliżu drzewko Jurija Gagarina zdecydowanie lepiej się prezentuje. Gdy odurzona zapachami roślin przysiadłam na ławeczce, ze stanu półmedytacji wyrwało mnie głośne ostrzeżenie: Uważaj! Okrada cię! Gdy się odwróciłam, ujrzałam niewinnie wyglądającą małpkę. Okazało się, że to zwierzątko jest złodziejem wyraźnie zainteresowanym zawartością mojego plecaka. Listek do listka Na wyspie trudno nie zauważyć śladów prawie 150-letniego panowania Brytyjczyków. Obowiązuje ruch lewostronny, jednym z ulubionych sportów jest krykiet, a jeśli przyjedziemy do położonego na wysokości 1880 m n.p.m. miasteczka Nuwara Eliya, w ogóle poczujemy się jak w Anglii. Do dziś stoją tu rezydencje wyposażone w stoły bilardowe, funkcjonują pole golfowe i tor wyścigów konnych. Jest również „Hill Club”, w którym przy szklaneczce whisky zaczniemy wątpić, czy to rzeczywiście egzotyczna Azja. Jednak najważniejszą pamiątką brytyjskiej obecności na Sri Lance jest herbata. Jeszcze 130 lat temu uprawiano na wyspie głównie kawę, ale zaraza unicestwiła większość kawowych drzewek. Wtedy James Taylor, słynny angielski podróżnik i odkrywca, założył tutaj pierwszą plantację herbaty. Potem Brytyjczycy wprowadzili uprawy krzewu na masową skalę, co miało duży wpływ na rozwój gospodarki tego kraju. Dziś wyspa tonie w herbacianych krzewach. Być na Sri Lance i nie przyjrzeć się produkcji herbaty? To niewybaczalne. Wybrałam się więc na plantację w okolicy Piduratalagala, czyli najwyższej na Sri Lance góry (2524 m n.p.m.). Obserwowałam, jak kobiety, na ogół Tamilki, zręcznymi ruchami odrywają listki i wrzucają je do kosza na plecach. Najlepsza gatunkowo herbata to trzy szczytowe listki, natomiast z tych wielkich, z łodygi – najgorsza. Potem w jednej z licznych „fabryczek” wysłuchałam wykładu o sposobie sortowania, suszenia, fermentacji, przyrządzania herbacianych liści. Oczywiście, na koniec degustowałam różne napary i poddałam się szaleństwu zakupów. Widniejący na opakowaniu lew z mieczem i napis podkreślają, że to najprawdziwsza herbata cejlońska. Sprzedawca poradził, by każdy gatunek zaparzać w innym imbryku. Z wizytą na wsi Kolejnego dnia pojechałam do Kandy. W świątyni Dalida Maligawa chciałam zobaczyć „klejnot” religijny – ząb Buddy. Podobno został wyjęty z jego stosu pogrzebowego i przemycony z Indii na wyspę… we włosach pewnej księżniczki. Późniejsze losy najbardziej czczonego na świecie zęba to historia prób zniszczenia go. Ostatni zamach zanotowano w 1998 roku. Tuż przed głównym wejściem do świątyni zdetonowano ładunek wybuchowy. Relikwia jednak ocalała i jest pilnie strzeżona. Na tle jednego z licznych posągów Buddy chciałam zrobić sobie zdjęcie. Jednak gdy ustawiałam się do fotografii, błyskawicznie pojawił się strażnik i zwrócił mi uwagę, że okazałam brak szacunku. Teraz już wiem, że do Buddy można odwrócić się tylko bokiem, nie wolno poza tym wskazywać na niego palcem. W drodze powrotnej zostałam zaproszona do wiejskiego domu. Miałam więc okazję zobaczyć, jak żyją ludzie. W domach prawie nie ma mebli, za to w centralnym miejscu pokoju stoi telewizor. Jada się na podłodze (a raczej klepisku), wodę nosi ze studni, a do kąpieli służy pobliski kanałek. Kobiety zanurzają się w nim w ubraniach. Rodzina, z którą się zaprzyjaźniłam, jest biedna, ale nie głoduje. Na ryż lub maniok pieniędzy wystarcza. Zawsze też można zerwać owoce z drzewa chlebowego czy papai. Moi gospodarze, podobnie jak inni mieszkańcy wyspy, są gościnni i bardzo pogodni. Nie na darmo Sri Lanka zyskała miano Wyspy Uśmiechniętych Ludzi. Przed odjazdem zahaczyłam o sklepik z maskami. Turyści kupują je jako pamiątkę, ale miejscowi wierzą w ich magiczną moc. W zależności od wyglądu maska może mieć działanie ochronne lub uzdrawiające. Swoją drogą mieszkańcy wyspy są dość „zapobiegliwi”. Drzewa ozdabiają wotywnymi wstążkami, by zdobyć przychylność dobrych duchów. Na domach wiszą kukły mające odstraszać złe duchy. Ale na małpy-złodziejki też to działa. To warto wiedzieć: PRZEKROCZENIE GRANICY: wystarczy otrzymywany bezpłatnie na granicy stempel (bez wypełniania deklaracji, bez zdjęć, konieczny jest jednak paszport i bilet powrotny). W sprawie aktualnych informacji można dzwonić do Ambasady Demokratyczno-Socjalistycznej Republiki Sri Lanki w Warszawie, tel. 0 22 853 88 96 WALUTA: rupia lankijska podzielona na 100 centów. Za 1 dolara otrzymamy ok. 108 rupii RÓŻNICA CZASU: latem +3,5 godziny, zimą +4,5. JĘZYKI: syngaleski i tamilski, półoficjalnym jest też angielski (używa go 10 proc. mieszkańców) ZDROWIE: mimo że nie ma szczególnych zaleceń, dobrze jest zaszczepić się przeciwko żółtaczce. Na miejscu wskazane jest picie wody z fabrycznie zakręcanych butelek KLIMAT: pora deszczowa trwa od maja do września. Średnie temperatury wynoszą: na wybrzeżu 27°C, w górach w głębi wyspy ok. 19°C
Ta włoska wyspa jest wymarzonym miejscem na wakacje nie tylko dla tych, którzy lubią słońce. Tutaj pospacerujesz uliczkami historycznych miasteczek i poczujesz atmosferę ekskluzywnych kurortów.
Oślepia nas słońce, ale mimo to przez okienko samolotu niecierpliwie wypatrujemy Sardynii. Jest! W dole bieleją wstążki plaż, odcinające się od turkusowozielonego morza łagodnie oblewającego wyspę. Mój mąż Marek próbuje przez szybę zrobić zdjęcie. – Jak w raju! – wołamy równocześnie. To nasza pierwsza podróż na Sardynię. Samolot wolno opada, już widać lotnisko w Olbii. Zerkam do przewodnika: nazwa miasta pochodzi od greckiego słowa olbius i oznacza „szczęśliwe miasto”. Początek wakacji zapowiada się więc wyśmienicie. Stąd jest zaledwie 40 km do Costa Smeralda, czyli Szmaragdowego Wybrzeża – mekki bogaczy z całego świata. Zamierzamy spędzić urlop niedaleko miasteczka Palau na Capo d’Orso (Niedźwiedzim Cyplu). Biuro podróży zapewnia nam przewóz z lotniska do hotelu. Krajobrazy, które podziwiamy z okien busa, zapierają dech w piersiach. Droga wije się brzegiem morza: w dole widzimy plaże, przepiękne wille i rezydencje ukryte wśród palm, ligustrów i gigantycznych krzewów mirtowych. Mając do wyboru pokój i apartament z aneksem kuchennym, wybieramy to drugie. Niedaleko mamy plażę oraz basen i ogród z kwitnącymi oleandrami. W sąsiedztwie niedźwiedzia Pierwszy dzień spędzamy na przyjemnościach: na zmianę wygrzewamy się na plaży i pławimy w Morzu Śródziemnym. Dobrze, że w ostatniej chwili spakowałam do walizki maskę, fajkę i płetwy. Pływanie w tak krystalicznej wodzie to czysta rozkosz! Przyglądam się czarnym jeżowcom żyjącym na podwodnych skałach. Marek jest znacznie mniej aktywny – buja się na falach na materacu. Palau wprost rozkwita w letnim sezonie. Już wiemy, skąd Niedźwiedzi Cypel wziął swoją nazwę: tworząca go klifowa skała po prostu przypomina kształtem to zwierzę. Sercem miasteczka są port i malownicza Via Capo d’Orso – ulica, przy której znajduje się upatrzona restauracja. Najwyższy czas bowiem posmakować wyspiarskiej kuchni. Zamierzamy wspomóc się rozmówkami polsko-włoskimi, bo Sardyńczycy – choć mają swój własny język, mówią, oczywiście, przede wszystkim po włosku. Kuchnia bez sardynek W jadłospisie tej restauracji figuruje wiele dań z owoców morza i z ryb, ale... wcale nie są one podstawą tradycyjnej sardyńskiej kuchni! Nawet sardynki, które zawdzięczają nazwę wyspie, nie są tu najważniejsze! Rdzenni mieszkańcy zdecydowanie wolą kozie, wieprzowe czy jagnięce mięso. Niechęć wyspiarzy do morza i jego owoców wynika z burzliwej historii. Starzy Sardyńczycy mają powiedzenie: „Kto przybywa morzem, chce nas ograbić”… Zanim jednak na stół wjadą wybrane przez nas potrawy, dostajemy antipasti, czyli przystawki. Królują oliwki w zalewie solnej, przyprawione koprem włoskim lub podsmażane na oliwie z czosnkiem, siekaną natką i octem. Do tego dostajemy chleb pszenny z grilla. – Mmm, pycha, a jak pachnie – zachwyca się Marek. Wszystko popijamy winem (vino di cassa). Obfity posiłek kończymy kieliszkiem lokalnego likieru mirtowego (liquore di mirto). Humor psuje nam jedynie wysokość rachunku (prawie 80 euro), ale pocieszamy się, że przez kolejne dni będziemy gotować w apartamencie. Palau to jeden z kurortów Costa Smeralda, uznany za najpiękniejszy na całej Sardynii. Według legendy to tu narodził się wiatr. Wciągamy do płuc ciepłe powietrze. Czuć w nim zapach rozmarynu, lawendy i mirtu... Jeszcze w latach 50. XX wieku Sardynia była najbiedniejszym rejonem Włoch. Turystyczną perełką stała się dzięki konsorcjum powołanemu przez arabskiego księcia Karima Agi Khana (główną zasadą jego działania były inwestycje w zgodzie z naturą). W poszukiwaniu spokoju przyjeżdżają tu najwięksi tego świata: koronowane głowy, aktorzy, muzycy, sportowcy i politycy z pierwszych stron gazet. Wielu z nich posiada luksusowe jachty, których białe sylwetki podziwiać można w marinie. Kościuszko na wyspie Czas zobaczyć te „szmaragdowe” luksusy. W recepcji załatwiamy wynajem samochodu. Rano czeka na nas fiat punto. Przedstawiciel wypożyczalni, czarnowłosy Stefano, tryskając energią, pyta, skąd jesteśmy. – Polacco? – upewnia się, czy dobrze zrozumiał, a potem próbuje łamanym angielskim: – You polacco, cziempion, car, Kosiuszko. – Patrzymy na niego jak na wariata: za czasów Tadeusza Kościuszki nie było samochodów! Stefano nie poddaje się jednak i ze swojej teczki wyszarpuje gazetę sprzed kilku miesięcy. Wczytujemy się w artykuł ze zdjęciem młodego człowieka na tle rajdowego auta. Okazuje się, że to Michał Kościuszko, kierowca z Krakowa, który w maju tego roku jeździł w Rajdzie Sardynii. Swoim suzuki swift wywalczył klasyfikację do rajdowych mistrzostw świata juniorów. Choć jeszcze chwilę wcześniej nic nie wiedzieliśmy o sukcesie Kościuszki, to teraz jesteśmy dumni z rodaka. Ruszamy do kurortu dla bogaczy Porto Cervo (20 km na wschód od Palau). Zmierzamy do centrum tego urokliwego miasteczka. Zaprojektował je wybitny francuski architekt Jacques Couelle (przyjaciel Salvadora Dali i Pabla Picassa). Wizytówką jego stylu w mieście jest hotel Cala di Volpe, który przypomina z zewnątrz starą sardyńską wioskę rybacką. W środku zaś zaskakuje współczesną surrealistyczną architekturą. Budowlę podziwiamy z daleka, nie stać nas nawet na wizytę w barze, a co dopiero na nocleg w tak ekskluzywnym miejscu. Robimy sobie zdjęcia przed stojącymi przy głównym placu eleganckimi budynkami z fasadami w pastelowych kolorach. W popołudniowym słońcu przechadzamy się po wąskich uliczkach, zanurzamy w ich plątaninę. Właśnie skończyła się sjesta: właściciele sklepów powoli je otwierają, na ulice wylegają miejscowi i turyści. Wspinamy się na królujące nad przystanią wzgórze, do kościoła Stella Maris (Gwiazda Morza). W głównym ołtarzu świątyni podziwiamy słynny obraz Mater Dolorosa pędzla El Greca. Ogromne muszle z Polinezji pełnią tu funkcję chrzcielnicy. Prehistoryczne głazy Kolejne dni spędzamy na plaży. Opalamy się, nurkujemy. Znużeni monotonią wybieramy się do następnego „szmaragdowego” kurortu. Miasteczko Baia Sardinia (ok. 15 km na wschód od Palau) jest tak samo drogie i luksusowe jak Porto Cervo. Leży nad zatoką Arzachena, słynie z pięknych, rozległych piaszczystych plaż. Kierujemy się do pobliskiego parku wodnego Aquadream. Jest największy na wyspie. Tak potężnych zjeżdżalni nie widziałam nigdzie w Polsce. Po wodnych rozrywkach chcemy zobaczyć najbardziej charakterystyczne dla Sardynii budowle – megalityczne nuragi. Wybudowane z granitowych bloków (bez użycia zaprawy murarskiej), wyglądem przypominają ścięte stożki. Do dziś uczeni nie wyjaśnili, jakim celom służyły. Rozsiane są po całej wyspie – jest ich ok. 7 tysięcy, a pochodzą z XV wieku p.n.e. Najbliższe znajdują się w okolicy miasteczka Arzachena, mniej więcej 14 km od Baia Sardinia. – Ciekawe, jak ci prehistoryczni osadnicy przenosili te głazy – zastanawia się Marek. – Bez dźwigów, bez nowoczesnych maszyn… To musieli być prawdziwi olbrzymi! – W okolicy Baia Sardinia znajduje się też najsłynniejsza sardyńska dyskoteka Ritual, mieszcząca się w granitowej grocie. Chętnie spędzilibyśmy wieczór na tańcach, ale o wejściu do Ritual nie ma co marzyć: to dyskoteka VIP-ów i gwiazd, trzeba mieć zaproszenie. Dlatego wybieramy się do centrum Palau potańczyć w dyskotece przy basenie w hotelu Posada. Z wypoczywającymi tam rodakami bawimy się prawie do rana. – Szkoda, że w Polsce tak rzadko chodzimy potańczyć – stwierdza mój mąż, gdy próbujemy złapać oddech przy barze. Z wizytą u Magdaleny Po szalonych piruetach i wygibasach postanawiamy zrobić sobie krótki spacer. Miasteczko nawet przed świtem tętni życiem. Przy jednej z uliczek odkrywamy uroczy sklepik z pamiątkami. Moją uwagę przyciągają srebrne przedmioty na agrafkach, wyglądające niczym zaparzaczki do herbaty. Właściciel najpierw nie rozumie, a później skręca się ze śmiechu, gdy pytałam o cenę tych przyrządów do parzenia herbaty. Ocierając łzy, wyjaśnia, że to tradycyjna sardyńska biżuteria. Z okazji świąt kobiety przypinają srebrne guzy do mankietów swoich ozdobnych wdzianek. Tak go rozbawiłam, że zawołał znajomego z sąsiedniego sklepu, by na gorąco opowiedzieć mu całe zdarzenie. Obaj panowie rechoczą donośnie, a mnie jest wstyd z powodu mojej ignorancji. Sklepikarz nie pozwala mi wyjść. Wskazuje gablotkę z kolczykami i prosi, bym coś wybrała. Spodobały mi się drobniutkie kolczyki w kształcie kiści winogron. Gdy chcę płacić, właściciel wyjaśnia, że to dla mnie prezent! Z Palau warto wybrać się w krótki rejs statkiem na wyspy Arcipelago della Maddalena. Statki odpływają stąd na największą wyspę mniej więcej co kwadrans, a sama przeprawa trwa ok. 20 minut. Płyniemy na Isola Budelli, słynnej ze Spiaggia Rosa, czyli różowej plaży. Nie można, niestety, opalać się na niej ani spacerować, bo znajduje się na terenie objętym ochroną, jak zresztą cały archipelag, który jest parkiem narodowym. Łamiący zakaz mogą spodziewać się wysokich kar. Plażę można obejrzeć jedynie z pokładu statku. Wychylamy się więc niebezpiecznie przez burtę, by chociaż na jednym zdjęciu uwiecznić łososiowy kolor piasku plaży rozsławionej przez film Michelangela Antonioniego „Czerwona pustynia”. Na ostatnią wycieczkę przed powrotem do Polski wyruszamy wzdłuż północnego wybrzeża w kierunku Santa Teresa di Gallura (ok. 25 km na zachód od Palau). To najdalej na północ wysunięty punkt wyspy. Stąd już widać białe skały Korsyki. Podziwiamy je i jedziemy dalej ok. 30 km do... raju, a właściwie na Costa Paradiso (Rajskie Wybrzeże). Droga nie biegnie nad samym morzem, lecz przez gęstwinę jałowców, mirtów, żółtego żarnowca. Dziki krajobraz urozmaicają ogołocone do samego pnia dęby korkowe. Z ich kory robi się korki do butelek i beczek. Docieramy do urokliwej plaży Spiaggia di Rena Maiore. Kuszą nas przezroczyste wody zatoki, więc przerywamy wyprawę na krótką kąpiel. Z plaży widać malutką wyspę Isola Rossa. – Ależ romantycznie – wzdycham, a mój mąż, zwykle realistycznie podchodzący do życia, przyznaje mi rację. Chcemy zapamiętać ten widok, by przywoływać go w zimowe wieczory. Wiemy, że na Sardynię na pewno wrócimy. Nie widzieliśmy jeszcze południa wyspy, różowych flamingów, niesamowitych jaskiń, surowego piękna, najbardziej dzikiego regionu Barbagii ani słynnych murali (malowideł o tematach politycznych i społecznych) w Orgosolo. INFORMACJE PRAKTYCZNE PRZEKROCZENIE GRANICY – do wjazdu na tę włoską wyspę na Morzu Śródziemnym wystarczy dowód osobisty WALUTA – euro WYNAJEM SAMOCHODU – ok. 65 euro/doba ATRAKCJE TURYSTYCZNE: Park Aquadream Baia Sardinia, Sassari – czynny od 10.00 do 18.00, bilet 18 euro (12 euro ulg.) Przeprawa promowa na Arcipelago della Maddalena – statki odchodzą w sezonie od godz. 6.00 do 24.00 co 15–30 minut, bilet 2,30 euro w jednąstronę Zwiedzanie stanowisk archeologicznych Arzachena – bilet do jednego obiektu 2,5 euro od czerwca do września od godz. 9.00 do 19.00