Pułapki rozwoju osobistego. Zobacz, jakie są największe zagrożenia
Rozwój osobisty to droga do lepszego życia, ale niesie też ryzyko. Jak mądrze wybierać ścieżki rozwoju, unikać zagrożeń i dbać o harmonię w życiu? Przedstawiamy potencjalne pułapki i sposoby ich omijania.
W tym artykule: Czym są pułapki rozwoju osobistego? Motywacja hubrystyczna – napęd czy przeszkoda? Ryzyko w nieprofesjonalnym coachingu Ekologia celu i wpływ na życie Jak unikać zagrożeń w rozwoju osobistym? Czym są pułapki rozwoju osobistego? Rozwój osobisty zyskał w ostatnich latach ogromną popularność. Kursy, warsztaty, webinary – wszystko to obiecuje szybką poprawę jakości życia. Jednak za tym entuzjazmem kryją się także zagrożenia, które mogą prowadzić do frustracji, uzależnienia od nauczycieli czy rozluźnienia więzi rodzinnych. Medialne wzorce sukcesu a presja społeczna „Spektrum życiowych wyborów jest ograniczone jedynie twoją własną wyobraźnią” – tak przekonują nas medialne wzorce sukcesu. Promują one obraz życia pełnego luksusu, kariery i dobrobytu, wywierając presję na jednostki, które chcą podążać tą drogą. Uzależnienie od „guru” i ślepe podążanie za autorytetami Często uczestnicy kursów rozwojowych stają się zależni od swoich mentorów. „Autorytety” przestają być inspiracją, a zaczynają pełnić rolę modeli do naśladowania, co utrwala postawę bierności i brak autonomii. Motywacja hubrystyczna – napęd czy przeszkoda? Motywacja hubrystyczna, opisana przez prof. Józefa Kozieleckiego, napędza ludzi do potwierdzania swojej wartości poprzez samodoskonalenie i osiąganie sukcesów. Definicja i wpływ motywacji hubrystycznej „Zaspokojenie tych dążeń, czyli dowartościowanie siebie, rodzi satysfakcję i wywołuje dumę” – pisze prof. Kozielecki. Jednak nadmiar tej motywacji może prowadzić do patologicznych zachowań, takich jak neurotyczne dążenie do doskonałości czy podejmowanie działań autodestrukcyjnych. Prof. Józef Kozielecki o konsekwencjach nadmiernych ambicji „Nadmierna motywacja hubrystyczna może graniczyć z patologią” – przestrzega Kozielecki, podkreślając, że nadmierne ambicje mogą nie tylko zniszczyć poczucie harmonii, ale też wpłynąć negatywnie na zdrowie psychiczne. Ryzyko w nieprofesjonalnym coachingu Rynek usług rozwojowych nie jest regulowany, co oznacza, że zarówno profesjonalni trenerzy, jak i samozwańczy „guru” oferują swoje usługi. Brak regulacji rynku usług rozwojowych Osoby korzystające z takich usług często nie potrafią ocenić jakości i wartości merytorycznej oferowanych metod. „Co tak naprawdę zyskujesz, a co tracisz, angażując się w proces samodoskonalenia i ciągłego rozwoju?” – to pytanie warto zadać przed rozpoczęciem współpracy. Etyka i odpowiedzialność coachów Profesjonalni coachowie są zobowiązani do etycznego postępowania, w tym kierowania klientów do odpowiednich specjalistów, jeśli zajdzie taka potrzeba. Niestety, nie każdy dostawca usług rozwojowych posiada odpowiednie kwalifikacje, co może prowadzić do poważnych szkód dla klienta. Ekologia celu i wpływ na życie Zmiany w jednym obszarze życia często wpływają na inne, co określa się mianem „ekologii celu”. Jak zmiany w jednym obszarze wpływają na inne? Na przykład radykalna zmiana ścieżki kariery może wiązać się z utratą stabilności finansowej, co wpływa na funkcjonowanie całej rodziny. Znaczenie „ekologii społecznej” Zaniedbanie relacji społecznych w trakcie intensywnego rozwoju osobistego może prowadzić do wyobcowania, a nawet dystansu światopoglądowego względem najbliższych. Jak unikać zagrożeń w rozwoju osobistym? Wybór odpowiednich ścieżek i mentorów Przed podjęciem decyzji warto zadać pytania: dlaczego wybieram tę osobę?, co stanowi podstawę merytoryczną jej metod?, jakie realne rezultaty osiągnęli inni klienci?. Kluczowe pytania przed rozpoczęciem nowego procesu rozwojowego Rozwój osobisty to proces, który wymaga refleksji nad kosztami i korzyściami. Ważne jest, aby harmonizował z wartościami jednostki i nie prowadził do nadmiernych strat w innych obszarach życia. Rozwój osobisty jest wpisany w naturę człowieka i stanowi klucz do realizacji jego potencjału. Jednak aby był konstruktywny, należy świadomie wybierać metody oraz specjalistów. Pamiętajmy, że rozwój to nie wyścig, a długoterminowy proces. Jak podkreśla prof. Kozielecki, warto pytać: „Jaką cenę płacisz za spełnianie swoich ambicji?”. Artykuł opracowany na podstawie tekstu dr Lidii D. Czarkowskiej i Agnieszki Zawadzkiej-Jabłonowskiej zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 1/2019.
Wewnętrzna pewność siebie. Poznaj 7 kluczowych filarów życiowego sukcesu
Czy kiedykolwiek czułaś, że maska pewności siebie, którą zakładasz na co dzień, nie odzwierciedla twoich wewnętrznych odczuć? To doświadczenie, wbrew pozorom, jest bardzo powszechne. Wiele osób często boryka się z wewnętrznymi wątpliwościami, mimo zewnętrznego sukcesu. Właśnie dlatego budowanie wewnętrznej pewności siebie jest kluczowe.
W tym artykule: Czym jest wewnętrzna pewność siebie? Samoświadomość – klucz do wewnętrznej siły Samoakceptacja – jak pokochać siebie? Zadowolenie z siebie a perfekcjonizm Wiara w siebie – praktyczne kroki Jak budować poczucie własnej wartości? Odpowiedzialność za swoje życie – weź stery w swoje ręce Pozytywne nastawienie – droga do spokoju i energii Czym jest wewnętrzna pewność siebie? Wewnętrzna pewność siebie różni się od tej, którą pokazujemy na zewnątrz. Podczas gdy zewnętrzna może być wynikiem doświadczenia lub umiejętności, wewnętrzna jest głęboko zakorzeniona w naszych przekonaniach o sobie. Oparta na samoakceptacji, poczuciu własnej wartości i wierze w swoje możliwości, jest źródłem spokoju, odwagi i satysfakcji z życia. Osoby z wysoką wewnętrzną pewnością siebie czują się spójne – ich działania, myśli i uczucia są ze sobą zgodne. Dlatego budowanie wewnętrznej siły jest procesem, który wymaga czasu i pracy nad sobą. Zacznij od pierwszego kroku: samoświadomości. Samoświadomość – klucz do wewnętrznej siły Czym jest samoświadomość? Samoświadomość to podstawa, na której opiera się budowanie pewności siebie. To umiejętność obserwowania swoich myśli, emocji i zachowań bez oceniania. Kiedy stajesz się bardziej świadoma siebie, zaczynasz dostrzegać swoje potrzeby, pragnienia i wartości. Dzięki temu łatwiej podejmujesz decyzje, które są zgodne z tobą. Wielu ludzi żyje jak we śnie – doświadczają emocji i myśli, ale nie zatrzymują się, by je zrozumieć. To właśnie zrozumienie swoich emocji i refleksja nad nimi pozwalają wyjść ze „stanu uśpienia” i w pełni wykorzystywać swój potencjał. Technika codziennych pytań Codzienne pytania to prosta, a zarazem skuteczna metoda rozwijania samoświadomości. Możesz je dostosować do każdej dziedziny życia. Przykłady pytań: za co jestem dzisiaj wdzięczna? co sprawiło mi dziś radość? jak się teraz czuję i dlaczego? Prowadzenie dziennika, w którym codziennie zapisujesz swoje odpowiedzi, pozwala dostrzec powtarzające się wzorce i lepiej zrozumieć, co daje ci satysfakcję, a co powoduje frustrację. Samoakceptacja – jak pokochać siebie? Akceptacja to podstawa Akceptacja siebie to zgoda na swoje wady, zalety, emocje i potrzeby. Jak mówi Patrycja Załug, trenerka i coach pewności siebie: „Akceptacja to patrzenie na siebie sercem, nie oczami”. Nie oznacza to rezygnacji z rozwoju, ale przyjęcie, że jesteś wartościowy, niezależnie od tego, jakie masz cechy czy ograniczenia. Ćwiczenie na akceptację własnych wad Praktyczne ćwiczenie na rozwijanie samoakceptacji. 1. Zapisz jedną rzecz, której w sobie nie akceptujesz (np. cechę wyglądu, emocję, zachowanie). 2. Zastanów się i zapisz przynajmniej pięć korzyści, jakie ta cecha przynosi. 3. Przeanalizuj, jak zmienia się twoje spojrzenie na tę cechę po wykonaniu ćwiczenia. Przyjęcie siebie taką, jaką jesteś, otwiera drzwi do zmian, które wynikają z miłości do siebie, a nie z walki. Zadowolenie z siebie a perfekcjonizm Perfekcjonizm to pułapka, w którą łatwo wpaść, dążąc do osiągnięcia kolejnych celów. Często powoduje on, że nawet po wielu sukcesach odczuwamy niedosyt. Zadowolenie z siebie to umiejętność docenienia własnych wysiłków i efektów. Dziennik zadowolenia z siebie Prowadzenie dziennika zadowolenia z siebie pomoże ci ocenić, jak często jesteś zadowolona z siebie i co wpływa na twoje poczucie satysfakcji. Codziennie zapisuj: w jakim stopniu byłaś zadowolona z siebie (skala 1-10), co przyczyniło się do tego poczucia. Po miesiącu analizuj wyniki, aby zobaczyć, co warto wzmacniać w swoim życiu. Wiara w siebie – praktyczne kroki Wiara w siebie to przekonanie, że możesz osiągnąć swoje cele. Kluczowym elementem jest tutaj pozytywne myślenie oraz determinacja, by szukać rozwiązań zamiast wymówek. Inspiracja od Henry’ego Forda Jak powiedział Henry Ford: „Czy myślisz, że możesz, czy myślisz, że nie możesz – w obu przypadkach masz rację”. Przeanalizuj, co wydaje ci się niemożliwe do osiągnięcia, i znajdź małe kroki, które mogą cię do tego celu przybliżyć. Nawet najmniejsze działanie buduje wiarę w siebie. Jak budować poczucie własnej wartości? Poczucie własnej wartości wynika z przekonania, że jesteś wartościowa, niezależnie od swoich osiągnięć. To nie sukcesy definiują twoją wartość, ale twoja zdolność do kochania i szanowania siebie. W codziennych decyzjach zadaj sobie pytanie: „Czy traktuję siebie jako osobę ważną?” Jeśli odpowiedź brzmi „nie”, zastanów się, co możesz zmienić, by okazać sobie więcej szacunku. Zaufanie do siebie – ekspertem w swoich sprawach Zaufanie do siebie to wiara, że wiesz, co jest dla ciebie najlepsze. Kiedy podejmujesz decyzje, zadaj sobie pytanie: „Co naprawdę chcę zrobić?” Zaufaj swojej intuicji i odważ się podążać za nią. Odpowiedzialność za swoje życie – weź stery w swoje ręce Branie odpowiedzialności za swoje życie oznacza zrozumienie, że to ty masz wpływ na swoje decyzje i działania. Kiedy coś cię irytuje, zapytaj siebie: „Czy mogę to zmienić?” Jeśli tak – działaj. Jeśli nie – zaakceptuj. Pozytywne nastawienie – droga do spokoju i energii Pozytywne nastawienie pozwala dostrzec szanse nawet w trudnych sytuacjach. Zmiana perspektywy, np. spojrzenie na siebie z przyszłości lub porównanie swoich możliwości z osobą, która już ich nie ma, pozwala docenić to, co masz. Budowanie wewnętrznej pewności siebie to proces, który wymaga pracy i zaangażowania. Zacznij już dziś – zrób pierwszy krok ku spójności, szczęściu i spełnieniu. Artykuł opracowany na podstawie tekstu Patrycji Załug zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 5/2013.
Docenianie pracowników. Klucz do lepszej motywacji i efektywności
Docenianie pracowników zwiększa ich motywację, zaangażowanie i poczucie sensu pracy. Dowiedz się, jak wprowadzić skuteczny system pochwał, by poprawić atmosferę i wyniki zespołu.
W tym artykule: Dlaczego docenianie pracowników jest ważne? Jak działa system pochwał w firmie? Korzyści doceniania dla pracowników i firmy Jak promować docenianie w organizacji? Case study – efekty wprowadzenia systemu doceniania Dlaczego docenianie pracowników jest ważne? W pracy często łatwiej wskazać, co zostało zrobione źle, niż pochwalić za dobrze wykonaną pracę. Jednak docenianie pracowników jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na poprawę ich zaangażowania, poczucia kompetencji i efektywności. Pochwała słowna to bowiem najlepszy motywator, obok dodatków finansowych, jaki można zastosować wobec swojego zespołu. Docenianie nie tylko motywuje indywidualnych pracowników, ale także poprawia atmosferę w firmie, wpływając pozytywnie na komunikację w zespołach, zarówno w biurze, jak i podczas pracy zdalnej. Pracownicy, którzy czują się doceniani, są bardziej lojalni, wydajni i chętnie angażują się w inicjatywy firmowe. Jak działa system pochwał w firmie? System pochwał pracowniczych to narzędzie stworzone z myślą o wspieraniu pozytywnej informacji zwrotnej w organizacji. Jego wdrożenie zaczyna się od wyboru prostych i skutecznych rozwiązań – takich jak formularz w intranecie, który umożliwia każdemu pracownikowi przesłanie pochwały w ciągu zaledwie kilku minut. Formularz jest przejrzysty i intuicyjny, a wszystkie pochwały gromadzone są w jednym miejscu – panelu administracyjnym. Zebrane punkty („gwiazdki”) decydują o miejscu w firmowym rankingu chwalonych pracowników. System umożliwia wzajemne docenianie, niezależnie od hierarchii w firmie – wyrazy uznania mogą płynąć zarówno od szefa, jak i od współpracowników. Prosty formularz pochwał jako skuteczne narzędzie Autor systemu zwraca uwagę, że jego skuteczność zależy od łatwości użytkowania: „Zbyt długie uzupełnianie formularza mogłoby zniechęcić do procedury”. Promocją systemu zajmują się działy HR i marketingu, organizując kampanie informacyjne, spotkania oraz wysyłając newslettery i wiadomości e-mail. Korzyści doceniania dla pracowników i firmy Poprawa motywacji i atmosfery w zespole Regularne chwalenie pracowników przekłada się na lepszą atmosferę w pracy. Jak pokazują dane, organizacje, które wdrażają systemy pochwał, zyskują zespoły bardziej zmotywowane i efektywne, co ma kluczowe znaczenie w dobie kryzysów, takich jak pandemia. Efekty finansowe i organizacyjne systemu Wdrożenie systemu pochwał przyniosło organizacji wymierne rezultaty: obniżenie rotacji z 4% do 3% rocznie, redukcja liczby procesów rekrutacyjnych miesięcznie z 10 do 3, oszczędności zredukowanych kosztów rekrutacji przeznaczono na szkolenia i benefity dla zatrudnionych. Zwiększyło się także zaangażowanie pracowników w akcje non profit – przed uruchomieniem systemu uczestniczyło w nich 5 osób, po wprowadzeniu systemu liczba ta wzrosła do 30. Jak promować docenianie w organizacji? Wdrożenie systemu pochwał wymaga skutecznej komunikacji. Kampania promocyjna powinna obejmować: spotkania integracyjne i szkolenia, na których podkreśla się wartość pozytywnej informacji zwrotnej, wewnętrzne wiadomości e-mail oraz newslettery promujące system pochwał, zaangażowanie liderów zespołów i psychologa firmowego, którzy wspierają kulturę doceniania. Case study – efekty wprowadzenia systemu doceniania Roczne dane z organizacji, która wdrożyła system, potwierdzają jego skuteczność: 100% zamkniętych procesów rekrutacyjnych dzięki lepszemu wizerunkowi pracodawcy, poprawa realizacji celów, także finansowych, wzrost liczby osób zaangażowanych w inicjatywy firmowe. Każdy, kto stronił dotąd od przekazywania pozytywnej informacji zwrotnej, powinien zmienić swoje podejście – podkreśla autor. Docenianie pracowników przynosi wymierne korzyści zarówno zespołom, jak i całej firmie. To proste narzędzie może stać się kluczem do lepszego zaangażowania i sukcesu organizacji. Artykuł opracowany na podstawie tekstu Artura Dzięgielewskiego zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 2/2021.
8 nawyków, które szkodzą związkom. Sprawdź, jak je rozpoznać i zmienić na lepsze
Prawdziwa miłość jest niezniszczalna. A przynajmniej tak mówią. Jednak relacja między dwojgiem ludzi to nie tylko uczucia, ale także wspomnienia, plany, słowa i nawyki. Niestety, niektóre z tych ostatnich mogą być wyjątkowo destrukcyjne i doprowadzić do osłabienia, a nawet rozpadu związku. Przyjrzyjmy się 8 najczęściej spotykanym nawykom, które szkodzą relacjom.
W tym artykule: Rutyna jako wróg namiętności Narzekanie – z pozoru niewinne, a jednak niszczycielskie Oczekiwania zamiast próśb – problem w komunikacji Rywalizacja przed widownią – niszcząca gra Wymuszanie emocjami – manipulacja, która rani Kontrolowanie – brak przestrzeni osobistej Ciche dni – emocjonalne odcięcie jako kara Krytyka zamiast powitania – subtelny błąd Rutyna jako wróg namiętności Jak rutynowe zachowania niszczą relację? Rutyna daje poczucie bezpieczeństwa i organizuje życie, ale w związku może działać jak cichy zabójca namiętności. Codzienne, powtarzalne czynności, takie jak sposób przywitania partnera czy sposób parzenia kawy, które na początku związku dawały radość, z czasem mogą przestać być zauważane. Stały się mechaniczne, pozbawione emocji. „Rutynowe czynności bywają podstawą ładu społecznego, ale i przyczyną śmierci namiętności – dając poczucie bezpieczeństwa, potrafią wygaszać relację”, zauważa Robert Rient, trener interpersonalny rekomendowany przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Jak przełamać rutynę? Wprowadź małe zmiany do codzienności. Zamiast zawsze oglądać ten sam serial, wybierzcie nowy film. Spróbujcie nowych potraw lub zmieńcie kolejność swoich codziennych aktywności. Takie małe kroki pozwolą na wprowadzenie świeżości do relacji. Narzekanie – z pozoru niewinne, a jednak niszczycielskie Dlaczego narzekanie jest groźne dla relacji? Narzekanie to częsta odpowiedź na frustracje dnia codziennego, ale dla partnera może być męczące i przytłaczające. Negatywne słowa rezonują i mogą zniszczyć atmosferę w związku. „Słuchający mają gorzej. Słowa rezonują, te naładowane negatywną energią po pewnym czasie przytłaczają, zniechęcają do rozmowy, kontaktu, a przede wszystkim skutecznie gaszą namiętność”, twierdzi Rient. Sposoby na ograniczenie narzekania Staraj się zachować negatywne myśli dla siebie, szczególnie jeśli nie mają one realnego wpływu na sytuację. Przekształć narzekanie w coś konstruktywnego. Jeśli chcesz narzekać na zimno, spróbuj powiedzieć coś pozytywnego, np. „Ale pięknie wygląda śnieg”. Oczekiwania zamiast próśb – problem w komunikacji Jak oczekiwania szkodzą związkom? Wiele relacji cierpi z powodu oczekiwań, które nie są jasno wyrażone. Partnerzy często oczekują, że druga strona domyśli się, czego potrzebują, co prowadzi do frustracji i rozczarowań. „Moment, w którym udaje się domyślić, o co chodzi partnerowi, jest niejako mistycznym potwierdzeniem miłości. To niebezpieczna gra”, przestrzega trener interpersonalny. Nauka jasnego wyrażania potrzeb Zamiast oczekiwać, że partner sam się domyśli, co czujesz lub czego potrzebujesz, naucz się jasno wyrażać swoje prośby. Proste zdanie „Przytul mnie, proszę” może zdziałać więcej niż milczące oczekiwanie. Rywalizacja przed widownią – niszcząca gra Czym jest rywalizacja w związku? Zdrowa rywalizacja może być motywująca, ale gdy zamienia się w publiczne ośmieszanie partnera, staje się toksyczna. Opowiadanie anegdot o nieudolności partnera w obecności innych osób często prowadzi do konfliktów. „Czasami właśnie na grze w <<moje lepsze>> oparte są długoletnie związki”, twierdzi Rient. Jak unikać rywalizacji? Zamiast krytykować partnera w obecności znajomych, opowiedz pozytywną historię na jego temat. Pracuj nad zrozumieniem, że związek nie jest konkursem, a relacją opartą na wzajemnym wsparciu. Wymuszanie emocjami – manipulacja, która rani Jak wygląda wymuszanie emocjonalne? Manipulowanie emocjami, takimi jak smutek czy złość, to częsta forma kontroli w związku. Może przybierać różne formy, od cichych gróźb po trzaskanie drzwiami czy podnoszenie głosu. „Podobnie jak przy smutku ostatecznością jest użycie groźby, dwie strony będące w związku dobrze wyczuwają moment, w którym zbliżają się do granicy tego, kto wymusza”, tłumaczy Rient. Jak reagować na manipulację? Postaw granice, używając stanowczego „stop”. Poszukaj wsparcia terapeutycznego, jeśli problem powtarza się regularnie. Kontrolowanie – brak przestrzeni osobistej Dlaczego kontrolowanie niszczy relację? Kontrolowanie wynika z braku poczucia bezpieczeństwa. Nadmierne pytania o to, gdzie był partner, z kim rozmawiał, mogą osłabić zaufanie i przytłumić bliskość emocjonalną. „Setny raz wyrażana obawa o bycie zdradzonym niszczy poczucie zaufania, osłabia chęć na zbliżenie, a w konsekwencji zachęca do zdradzania”, mówi Rient. Jak zbudować zaufanie? Spróbuj przez pewien czas unikać kontrolujących pytań. Skup się na budowaniu własnego poczucia bezpieczeństwa i rozwijaniu zaufania do partnera. Ciche dni – emocjonalne odcięcie jako kara Jak ciche dni wpływają na związek? Ciche dni często powodują cierpienie drugiej strony. Brak komunikacji utrudnia rozwiązanie problemu i prowadzi do większego oddalenia. „Ciche dni zazwyczaj przeżywane są przez drugą stronę jako kara”, zauważa trener interpersonalny. Sposoby na przerwanie ciszy Naucz się rozróżniać potrzebę przerwy od emocjonalnego odcięcia. Ustal ramy czasowe na przemyślenie sytuacji i zaproponuj rozmowę w spokojniejszej atmosferze. Krytyka zamiast powitania – subtelny błąd Jak krytyka wpływa na pierwsze wrażenie? Zaczynanie rozmowy od złośliwego komentarza, nawet jeśli wydaje się to niewinne, ustawia negatywny ton na całe spotkanie. „Daj sobie pięć minut od momentu rozpoczęcia spotkania, podczas których nie wyrazisz żadnej krytyki”, radzi Rient. Jak zmienić ten nawyk? Zacznij rozmowę od miłego powitania. Słowa takie jak „Jak miło cię widzieć” mogą znacząco poprawić atmosferę. Zmiana nawyków to inwestycja w lepszy związek. Każdy z 8 opisanych nawyków można zastąpić zdrowszymi wzorcami, które wzmacniają relację. Zainwestuj czas w zmianę nawyków – to inwestycja w szczęście i trwałość miłości. Regularne próby poprawy komunikacji i wzajemne zrozumienie są fundamentem zdrowego związku. Artykuł opracowany na podstawie artykułu Roberta Rienta zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 5/2015.
Planowanie kariery. Jak wyznaczyć cele i znaleźć idealną pracę?
Większość karier rozwija się przypadkowo, ale możesz to zmienić. Poznaj praktyczne strategie definiowania celów i świadomego budowania swojej ścieżki zawodowej.
W tym artykule: Dlaczego planowanie kariery jest ważne? Co oznacza VUCA i jak wpływa na rynek pracy? Jak wyznaczyć swoje cele zawodowe? Trzy scenariusze poszukiwania pracy Kluczowe umiejętności w procesie rekrutacyjnym Jak unikać autopilota w karierze? Dlaczego planowanie kariery jest ważne? Większość osób wybiera pierwszą pracę przypadkowo – kierując się dostępnością ofert, reklamą firmy lub okolicznościami życiowymi. Dalszy rozwój zawodowy często przebiega na autopilocie, zależny od awansów, poleceń czy okazji. Jak wskazuje badanie Millward Brown z 2015 roku, aż 53% Polaków pracuje na stanowiskach niezgodnych z kierunkiem wykształcenia. Większość karier toczy się w sposób przypadkowy i na tzw. autopilocie. Zobacz, jak temu zapobiec i przejąć kontrolę nad swoją ścieżką zawodową. Co oznacza VUCA i jak wpływa na rynek pracy? Obecny rynek pracy opisywany jest akronimem VUCA, który obejmuje: volatility (zmienność) – szybkie i nieprzewidywalne zmiany, uncertainty (niepewność) – brak możliwości przewidzenia przyszłości, complexity (złożoność) – zależności bez prostych przyczynowo-skutkowych relacji, ambiguity (dwuznaczność) – niejasne i trudne do interpretacji sytuacje. Taki krajobraz wymaga od kandydatów znacznie więcej niż tylko dobrze napisanego CV. Kluczowe stają się jasne cele zawodowe i strategie działania dostosowane do zmiennych warunków. Jak wyznaczyć swoje cele zawodowe? Praca nad celem zawodowym wymaga odwrócenia tradycyjnego podejścia. Zamiast pasywnie odpowiadać na wymagania pracodawców, kandydat powinien określić swoje potrzeby. Warto uwzględnić takie elementy jak: nazwa stanowiska i zakres odpowiedzialności, wielkość firmy, wynagrodzenie i lokalizacja, typ wyzwań i kultura organizacyjna, pozycja rynkowa i etap rozwoju firmy. Wybierając wymarzoną pracę, należy uwzględnić swoje Motywatory Kariery, czyli indywidualne priorytety zawodowe, np. rozwój ekspercki, awans liniowy, różnorodność zadań lub zmiany. Im wyższe stanowisko, tym więcej firm mamy do wyboru. Najlepiej, aby cel był wystarczająco szeroki, by zapewnić odpowiednią liczbę opcji, ale też na tyle precyzyjny, by nie szukać na oślep. Trzy scenariusze poszukiwania pracy Sposób poszukiwania pracy powinien być dostosowany do poziomu trudności celu zawodowego. Pod tym kątem wyróżnia się trzy scenariusze. Standardowy scenariusz – praca zgodna z doświadczeniem i zainteresowaniami. Czas: 3–6 miesięcy. Pośredni scenariusz – zmiana branży przy zachowaniu zgodności kompetencji. Czas: 6–12 miesięcy. Trudny scenariusz – praca w nowym obszarze bez doświadczenia. Wymaga przygotowania. Czas: 12–24 miesiące. Świadome działanie i przemyślana strategia mogą skrócić ten czas, eliminując przypadkowość. Kluczowe umiejętności w procesie rekrutacyjnym Komunikacja pisemna i wystąpienia publiczne Umiejętność pisania zrozumiałych maili, precyzyjne formułowanie myśli i publiczne wystąpienia to podstawowe kompetencje liderskie. Doskonalenie ich zwiększa szanse na sukces zawodowy. Budowanie sieci kontaktów „Nieważne, kogo ty znasz, ważne, kto zna ciebie” – skuteczny networking wymaga znajomości kluczowych osób w branży. Obecność na LinkedIn, udzielanie się w dyskusjach i wystąpienia w klubach Toastmasters to tylko niektóre sposoby na zwiększenie widoczności zawodowej. Wizerunek online i offline Spójność w komunikacji jest kluczowa. Zadbaj, by twój wizerunek w sieci był zgodny z oczekiwaniami rekruterów. Regularnie sprawdzaj wyniki wyszukiwania swojego imienia i nazwiska, a także treści publikowane na portalach społecznościowych. Jak unikać autopilota w karierze? Przejęcie kontroli nad swoją ścieżką zawodową wymaga świadomego działania. Definiowanie celów, poszukiwanie idealnych pracodawców i budowanie spójnego wizerunku to fundamenty skutecznego planowania kariery. Pamiętaj, że konkurujesz z tysiącami kandydatów o takich samych kompetencjach. Detale, takie jak klarowna komunikacja, rozpoznawalność w branży i dbałość o szczegóły, decydują o sukcesie. Chcesz być krok przed innymi? Już teraz zacznij działać – zapisz swoje cele zawodowe i zaplanuj kolejne kroki w swojej karierze. Artykuł opracowany na podstawie tekstu Sandry Bichl zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 3/2019.
Zwiększenie samoświadomości lidera. Kluczowe sposoby na świadome zarządzanie i relacje
Zwiększenie samoświadomości to fundament skutecznego przywództwa, istotny w budowaniu relacji z zespołem i podejmowaniu przemyślanych decyzji. Artykuł omawia efektywne metody, dzięki którym lider może rozwijać tę kompetencję, doskonalić umiejętności przywódcze i budować zaufanie w zespole.
W tym artykule: Dlaczego zwiększenie samoświadomości jest ważne dla lidera? Jakie są sprawdzone sposoby na zwiększenie samoświadomości lidera? Zwiększenie samoświadomości w praktyce – przykłady z życia liderów Zwiększenie samoświadomości a relacje z zespołem Rola coachingu i refleksji w rozwoju samoświadomości Dlaczego zwiększenie samoświadomości jest ważne dla lidera? Jedną z najważniejszych, a zarazem często niedocenianych kompetencji lidera jest jego samoświadomość. Samoświadomość oznacza głębokie zrozumienie własnych emocji, myśli i reakcji – wiedzę o tym, jak lider funkcjonuje w trudnych momentach, co wywołuje jego stres, jakie są jego mocne i słabe strony, a także jakich uprzedzeń może być nieświadomy. Bez niej lider ryzykuje, że jego decyzje będą nieprzemyślane, oparte na osobistych nastawieniach i błędnych założeniach, co może negatywnie wpłynąć na relacje z zespołem i efektywność zarządzania. Peter Drucker, uznany teoretyk zarządzania, podkreślał znaczenie refleksji nad własnymi decyzjami. Liderzy, którzy aktywnie reflektują nad swoimi wyborami, lepiej rozumieją siebie i swoje motywacje, co pozwala im podejmować bardziej świadome i przemyślane decyzje. Jakie są sprawdzone sposoby na zwiększenie samoświadomości lidera? Osiągnięcie większej samoświadomości wymaga konsekwencji oraz wprowadzenia praktyk, które pozwalają liderowi lepiej zrozumieć siebie oraz wpływ swojego zachowania na otoczenie. Oto 5 sprawdzonych metod, które mogą pomóc w zwiększeniu samoświadomości: Zakładaj dobrą wolę drugiej strony Częstym błędem liderów jest przypisywanie negatywnych intencji osobom, które prezentują odmienne opinie. W takich sytuacjach lider może poczuć się atakowany i reagować defensywnie, co utrudnia obiektywną ocenę sytuacji. Warto jednak przyjąć, że inni mają dobre intencje i nie zawsze dążą do konfrontacji. Takie założenie pozwala liderowi uspokoić się i skupić na rzeczowej analizie, co jest kluczowe dla rozwoju samoświadomości. Regularnie analizuj swoje decyzje i ich efekty Ważnym elementem rozwoju samoświadomości jest refleksja nad własnymi wyborami i ich rezultatami. Regularne ocenianie swoich decyzji pozwala dostrzec schematy myślenia i przekonania, które mogą prowadzić do błędów. Przykładem może być strategia Warrena Buffetta, który swoje decyzje inwestycyjne analizuje w kontekście wcześniejszych oczekiwań. Przyglądając się efektom swoich działań, liderzy mogą lepiej zrozumieć, jakie aspekty ich charakteru i sposobu myślenia wpływają na wyniki. Uwzględnij perspektywy innych osób Samoświadomość to nie tylko wiedza o sobie, ale także zrozumienie, że każdy członek zespołu ma odmienne doświadczenia, preferencje i emocje. Liderzy powinni unikać założenia, że wszyscy funkcjonują w podobny sposób, i zdawać sobie sprawę, że odmienność innych wpływa na ich reakcje oraz motywacje. Umiejętność spojrzenia na sytuację z różnych perspektyw jest kamieniem węgielnym budowania empatii i lepszego zrozumienia potrzeb zespołu. Zadaj zespołowi trudne pytania, aby uzyskać szczery feedback Samoświadomość wymaga także odwagi w poszukiwaniu informacji zwrotnych. Zadawanie trudnych pytań członkom zespołu, takich jak: „Kiedy ostatni raz zrobiłem coś, co cię sfrustrowało?” lub „Jakie moje działania wpłynęły na twoje zadowolenie z pracy?”, pozwala liderowi lepiej zrozumieć, jak jego zachowanie postrzegane jest przez innych. Dzięki takiemu feedbackowi lider może dowiedzieć się, nad czym warto pracować, oraz udowodnić zespołowi, że dba o rozwój zarówno swój, jak i całego zespołu. Poszukaj wsparcia u coacha lub mentora Zatrudnienie coacha lub skorzystanie z pomocy mentora to sprawdzony sposób na pogłębianie samoświadomości. Regularne spotkania z osobą, która oferuje profesjonalne spojrzenie z zewnątrz, pomagają wprowadzić zmiany oraz spojrzeć na swoje działania bardziej obiektywnie. Coaching lub mentoring zmusza do refleksji nad postępami i pomaga utrzymać stały rozwój. W sytuacjach, gdy współpraca z coachem nie jest możliwa, funkcję wspierającą może pełnić przyjaciel, współmałżonek czy inna osoba, która zna lidera i może szczerze ocenić jego postępy. Zwiększenie samoświadomości w praktyce – przykłady z życia liderów Liderzy na całym świecie stosują różnorodne techniki rozwijania samoświadomości, od codziennych praktyk mindfulness po analizę decyzji biznesowych. Przykładem może być Warren Buffet, który systematycznie zapisuje swoje założenia dotyczące inwestycji i porównuje je z późniejszymi wynikami. Takie podejście nie tylko pozwala mu lepiej zrozumieć efektywność swoich strategii, ale także umożliwia refleksję nad tym, jakie cechy osobowości mają wpływ na jego decyzje. Zwiększenie samoświadomości a relacje z zespołem Zwiększenie samoświadomości lidera ma bezpośredni wpływ na jakość relacji w zespole. Lider, który lepiej rozumie siebie, swoje reakcje i słabe strony, jest bardziej otwarty na potrzeby współpracowników. Dzięki temu łatwiej buduje atmosferę zaufania i wzajemnego szacunku. Samoświadomość pozwala liderowi zareagować konstruktywnie nawet na trudne sytuacje, co pozytywnie wpływa na zaangażowanie i motywację zespołu. Rola coachingu i refleksji w rozwoju samoświadomości Coaching i regularna refleksja nad swoimi działaniami są jednymi z najskuteczniejszych narzędzi wspierających rozwój samoświadomości lidera. Dzięki cotygodniowym spotkaniom z coachem lider zyskuje możliwość dogłębnej analizy swoich postępów, a także sposobność do otrzymywania feedbacku w bezpiecznej, konstruktywnej atmosferze. Coaching pozwala na efektywniejsze zarządzanie rozwojem i umożliwia wprowadzenie trwałych zmian w sposobie myślenia i działania. Zwiększenie samoświadomości to klucz do bardziej świadomego przywództwa. Korzystając z opisanych metod – od założenia dobrej woli drugiej strony, przez analizę swoich decyzji, aż po coaching – liderzy mogą nie tylko doskonalić swoje umiejętności zarządzania, ale także budować lepsze relacje w zespole. Artykuł opracowany na podstawie tekstu zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 4/2019.
Świadome przywództwo. Odkryj potencjał lidera na czterech poziomach
Świadome przywództwo to droga, którą może podążyć każdy. Artykuł omawia poziomy przywództwa od inspiracji i samopoznania po przewodzenie innym i podążanie za potencjałem. Dowiedz się, jak nawigować przez wyzwania, wykorzystując intelekt, intuicję i instynkt.
W tym artykule: Czym jest świadome przywództwo? Poziomy przywództwa według Alana Seale’a Cynefin Framework jako wsparcie przywództwa Obecność jako fundament świadomego lidera Świadome przywództwo a intuicja, intelekt i instynkt Czym jest świadome przywództwo? Świadome przywództwo to idea, że każdy z nas może rozwijać umiejętności lidera, czerpiąc z własnej autentyczności i pełni potencjału. To proces, który nie opiera się wyłącznie na schematach czy zasadach, ale na ciągłym zrozumieniu siebie i otoczenia. „Świadome przywództwo nie uwodzi tłumów, nie pławi się w świetle reflektorów. Wymaga sporo pracy nad sobą i dojrzałości, by tą drogą podążyć,” pisze Joanna Maria Zawada, ekspertka od rozwoju liderów. Poziomy przywództwa według Alana Seale’a Alan Seale, amerykański coach, wyróżnia cztery poziomy, które prowadzą do świadomego przywództwa. Każdy poziom odkrywa inne aspekty roli lidera i jego rozwoju: Podążanie za innym liderem Na tym poziomie kluczowa jest inspiracja. Podążamy za autorytetem, który nas pociąga, i w ten sposób uczymy się, jakie wartości chcemy reprezentować. To moment, w którym „następcy są równie ważni” – ich wsparcie jest aktem odwagi i krokiem do osobistego rozwoju. Stawanie się liderem dla siebie To etap pogłębiania świadomości siebie i własnego wpływu. Polega na odkrywaniu swoich talentów i predyspozycji. Przezwyciężamy tu różne bariery, odsłaniamy autentyczność i docieramy do pełni własnego potencjału. „To, co wydawało się nowym kierunkiem, zawsze w nas było jak ziarno zasadzone pod warstwą ziemi,” opisuje Zawada, podkreślając, że prawdziwy lider ma moc wyłaniania się, ale potrzebuje do tego odpowiednich warunków. Przewodzenie innym Na trzecim poziomie zaczynamy wpływać na innych, inspirując ich do działania. Odpowiedzialność lidera to nie tylko przewodzenie, ale i dbanie o warunki, które sprzyjają rozwojowi jego zespołu. Seale zaznacza, że ważne jest, by „pielęgnować ziemię, z której będą plony” – dbać o przestrzeń, ale bez manipulacji. Lider powinien unikać przekraczania granic i pozostawić każdej osobie możliwość własnego rozwoju. Podążanie za potencjałem Najwyższy poziom to podążanie za potencjałem własnym i innych. Wymaga to pełnego zrozumienia, że lider to nie tylko osoba prowadząca, ale i wspierająca. Jak zauważa David Hawkins, „stworzenie jest ewolucją dzięki przemienieniu się potencjału w rzeczywistość”. Świadomy lider obserwuje i wspiera rozwój innych, a jego celem jest pełne wykorzystanie potencjału każdej osoby. Cynefin Framework jako wsparcie przywództwa Cynefin Framework (Model Cynefin) to przydatne narzędzie, które pomaga liderom dostosować swoje podejście w zależności od złożoności sytuacji. Model ten wyróżnia cztery obszary, w których liderzy mogą działać: Prosty – wymaga prostych, sprawdzonych rozwiązań. Skomplikowany – warto zasięgnąć opinii eksperta. Kompleksowy – wymaga intuicji i umiejętności rozpoznawania wzorców. Chaotyczny – wymaga działania instynktownego i umiejętności reagowania na zmiany. Każdy z tych obszarów wymaga innego podejścia oraz korzystania z jednego z trzech systemów operacyjnych lidera: intelektu, intuicji lub instynktu. Świadome przywództwo w tym modelu oznacza umiejętność dostosowywania swoich działań do aktualnej sytuacji. Obecność jako fundament świadomego lidera Świadome przywództwo opiera się na obecności, czyli pełnym skupieniu na danej chwili. Lider, który jest obecny, potrafi reagować na zmieniające się warunki, podejmując decyzje, które są odpowiednie w danym momencie. Wyzwania mogą wymagać zarówno planowania, jak i intuicyjnego reagowania na nieprzewidywalne zmiany. Dzięki obecności świadomy lider podejmuje bardziej przemyślane decyzje, które uwzględniają kontekst i potrzeby innych. Świadome przywództwo a intuicja, intelekt i instynkt Świadomy lider korzysta z trzech systemów operacyjnych: intelektu, intuicji i instynktu, aby odnaleźć się w różnych sytuacjach. Intelekt – przydaje się w analizie i planowaniu. Intuicja – pomaga dostrzec szerszy kontekst i przewidywać wzorce. Instynkt – umożliwia szybką reakcję w sytuacjach zagrożenia. Decyzje w sferach prostych i skomplikowanych wymagają głównie intelektu, jednak przy zagadnieniach kompleksowych i chaotycznych lider powinien korzystać z intuicji i instynktu. „Kiedy kierujemy się tylko intelektem, możemy pomylić proste rozwiązania ze złożonymi. A to może prowadzić do jeszcze większego chaosu”, podsumowuje Zawada, ostrzegając przed nadmiernym poleganiem na jednym rodzaju inteligencji. Inspiracja do działania z bliskości Podążanie ścieżką świadomego przywództwa to przede wszystkim świadome i przemyślane działania. Poeta David Whyte w wierszu „Start Close In” przekazuje przesłanie o wartości autentycznego startu: „Zacznij blisko, nie rób drugiego kroku ani trzeciego, zacznij od pierwszej rzeczy najbliższej…”. Tego rodzaju podejście pomaga liderom działać z bliskości i autentyczności, a przez to angażować się w sposób, który jest spójny z ich wartościami. Artykuł opracowany na podstawie artykułu Joanny Marii Zawady zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 2/2021.
Jak przyjmować krytykę? Poznaj najlepsze strategie i porady
Przekazywanie i przyjmowanie krytyki to wyzwanie, które może wspierać rozwój osobisty i zawodowy. Odkryj, jak radzić sobie z negatywnym feedbackiem, by przynosił pozytywne rezultaty.
W tym artyule: Dlaczego krytyka jest trudna do zaakceptowania? Skuteczne strategie przyjmowania negatywnego feedbacku Metoda kanapki – jak zastosować ją w praktyce? Badania nad wpływem krytyki w pracy Jak przekazywać krytykę, by motywować do działania Dlaczego krytyka jest trudna do zaakceptowania? Negatywne opinie na temat naszych działań często wywołują automatyczną reakcję obronną. Badania Petera Graya z Boston College oraz Neala Ashkanasy’ego z Uniwersytetu Queensland dowodzą, że nawet konstruktywna krytyka wzmaga negatywne emocje, ponieważ budzi w nas lęk przed wykluczeniem z grupy. W korporacyjnych środowiskach strach przed utratą pozycji w zespole potrafi znacząco obniżyć zdolność do racjonalnego myślenia, zastępując je instynktownymi reakcjami. Skuteczne strategie przyjmowania negatywnego feedbacku Warren Buffett powiedział: „Szczerość jest bardzo kosztownym prezentem, więc nie oczekuj jej od podłych ludzi”. Zrozumienie, że nawet negatywna informacja zwrotna może być impulsem do rozwoju, to pierwszy krok w kierunku zmiany nastawienia. Oto pięć skutecznych strategii: 1. Otwórz głowę – zamiast przyjmować krytykę jako atak, słuchaj z otwartością i staraj się zrozumieć sedno uwag. 2. Nie walcz z faktami – unikanie konfrontacji z rzeczywistością oszczędza energię, którą można skierować na szukanie rozwiązań. 3. Skup się na sobie – analizowanie własnych działań, zamiast obwiniania innych, przyspiesza proces wyciągania wniosków. 4. Poszukaj pozytywu – trudne informacje mogą prowadzić do pozytywnych zmian, jeśli są traktowane jako szansa na rozwój. 5. Przyjmij odpowiedzialność – skoncentruj się na tym, co możesz poprawić w przyszłości, zamiast szukać wymówek. Metoda kanapki – jak zastosować ją w praktyce? Szeroko stosowaną techniką, która pomaga przekazać trudne informacje, jest metoda kanapki. Polega na rozpoczęciu rozmowy od pozytywnego komentarza, następnie podaniu krytyki, a na zakończenie kolejnej pozytywnej uwagi. Dzięki temu trudne uwagi stają się łatwiejsze do przyjęcia, a rozmówca jest bardziej otwarty na szukanie rozwiązań niż na obronę. Badania nad wpływem krytyki w pracy Jak pokazuje raport „Szczęście w pracy Polaków” przygotowany przez Jobhouse, relacje z przełożonymi mają kluczowe znaczenie dla 75% pracowników. Dobre relacje z kolegami i szefami przekładają się na poczucie bezpieczeństwa i zwiększoną otwartość na feedback. Jak przekazywać krytykę, by motywować do działania? Przedsiębiorca Andrzej Blikle stworzył obrazową metaforę szefa-prokuratora i szefa-trenera. Prokurator skupia się na winie i karze, zaś trener na identyfikacji przyczyn błędów i ich eliminacji. Model trenera pomaga budować zespół, motywując do pracy nad sobą i zespołowego rozwoju. Znaczenie indywidualnych rozmów Ludzie chętniej przyjmują krytykę, gdy jest ona przekazywana prywatnie. Publiczne reprymendy zwiększają poziom stresu i obaw przed wykluczeniem. Rola empatii i konkretnych przykładów Zamiast ogólnych sformułowań typu „zawsze” czy „nigdy”, skuteczniejsza jest analiza konkretnego przypadku, co pozwala na konstruktywny dialog. Odpowiedzialność za własne reakcje Alex Lickerman, autor książki „The Undefeated Mind”, podkreśla, że kluczowe jest zrozumienie własnych potrzeb i motywacji. „Informacje zwrotne, które formułujemy, zawsze powinny służyć osobie, do której je kierujemy”. Oznacza to, że feedback powinien być dawany z intencją wsparcia, a nie krytyki dla samej krytyki. Jak radzić sobie z emocjami po negatywnej opinii? Rozmowa o błędach nie musi przyjmować formy konfrontacji. Zaleca się rozdzielenie przekazania feedbacku na dwie części: najpierw ocena i dyskusja, a potem przerwa na przemyślenie. Druga rozmowa, która odbywa się po czasie, daje możliwość omówienia przemyśleń i wspólnego zaplanowania działań. Cytat do refleksji: „Krytyczne uwagi zazwyczaj budzą w nas lęk. O wiele lepiej jest przyjąć je ze spokojem, racjonalnie przeanalizować i wyciągnąć wnioski”. Artykuł opracowany na podstawie artykułu Magdaleny Kozińskiej zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 1/2019.
Jak być asertywnym? Poznaj praktyczne techniki, przykłady i wskazówki
Asertywność to kluczowa umiejętność, która pomaga zachować równowagę między ochroną własnych granic a utrzymywaniem pozytywnych relacji. To więcej niż tylko mówienie „nie” – to sztuka szczerej i otwartej komunikacji, która sprzyja dobrym relacjom zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Dowiedz się, jak być asertywnym w praktyce, poznaj techniki i przykłady, które pomogą ci stosować asertywność w codziennych sytuacjach.
W tym artykule: Co oznacza asertywność? Dlaczego warto być asertywnym? Jak praktykować asertywność w codziennym życiu? Techniki i ćwiczenia Asertywność w pracy to klucz do lepszych relacji Co oznacza asertywność? Asertywność to zdolność wyrażania swoich myśli, uczuć i potrzeb w sposób, który jest zgodny z własnymi wartościami, a jednocześnie szanuje prawa innych. Jak piszą Maria Król-Fijewska i Piotr Fijewski w książce „Asertywność menedżera”: „Osoba asertywna nikogo nie udaje, jest tym, kim jest – sobą. Czuje się autorem swoich wyborów i decyzji”. Asertywna komunikacja nie jest ani agresywna, ani uległa – jest wyważona i szczera. Przykłady sytuacji wymagających asertywności Wyobraź sobie, że twój przełożony prosi cię o udział w spotkaniu tuż przed zakończeniem pracy, a ty masz już umówione plany. Osoba asertywna może odmówić, proponując alternatywę – na przykład przesłanie potrzebnych informacji i zapewnienie, że będzie dostępna telefonicznie. W ten sposób okazuje szacunek zarówno sobie, jak i innym. Inny przykład to historia Kasi, lekarza pracującego w małym szpitalu, która otwarcie negocjowała liczbę dyżurów, aby pogodzić pracę z obowiązkami rodzinnymi. Dzięki swojej asertywnej postawie zyskała szacunek współpracowników, choć dla wielu była to nowość. Dlaczego warto być asertywnym? Bycie asertywnym pozwala budować bardziej autentyczne i trwałe relacje. Osoby, które potrafią komunikować swoje potrzeby wprost, są lepiej postrzegane i cieszą się większym zaufaniem. Z badań wynika, że pracownicy asertywni są bardziej efektywni, często awansują i tworzą bardziej zgrane zespoły. Asertywność to również sposób na redukcję stresu i unikanie frustracji wynikającej z nadmiernego ulegania innym. Jak praktykować asertywność w codziennym życiu? Techniki i ćwiczenia 1. Tworzenie asertywnych komunikatów Kiedy ktoś krytykuje twoje działanie, asertywna odpowiedź mogłaby brzmieć: „Rozumiem, że punktualność jest ważna, ale nie zgadzam się z opinią, że często się spóźniam. Ostatnie spóźnienia były wyjątkami. Czy jeśli to się zdarzy, mogę dać wcześniej znać o przyczynie?”. 2. Refleksja nad własnymi lękami Warto zadać sobie pytania: „Dlaczego obawiam się bycia asertywnym?”, „Co najgorszego może się stać, jeśli wyrażę swoje potrzeby?” – takie rozważania pomagają zrozumieć swoje ograniczenia i pracować nad ich pokonaniem. 3. Szacunek dla siebie i innych Pamiętaj, że każda osoba, w tym ty, ma prawo do swoich potrzeb, emocji i opinii. Jak zaznaczała Jan Ferguson, autorka „Asertywności doskonałej”, prawo do godności i szacunku jest uniwersalne. Asertywność w pracy to klucz do lepszych relacji W pracy asertywność jest szczególnie ważna. Pomaga utrzymać zdrowe relacje z przełożonymi i współpracownikami. Zamiast ulegać presji lub reagować agresywnie, asertywna postawa pozwala zachować spokój i jasno komunikować swoje granice. Dr Joanna Rajang podkreśla, że w relacjach z szefem warto zmienić perspektywę – spojrzeć na nie z dystansu, co pomaga zrozumieć, jakie działania można podjąć, by je poprawić. Praktyczne ćwiczenia na asertywność Ćwiczenie 1: Wyrażanie opinii i potrzebStwórz przykładowe komunikaty, które wyrażą twoje stanowisko w różnych sytuacjach, np. gdy odmawiasz udziału w projekcie, wyrażasz odmienną opinię lub odpowiadasz na krytykę. Ćwiczenie 2: Analiza trudnych sytuacjiPrzypomnij sobie momenty, w których zareagowałeś agresywnie lub ulegle. Zastanów się, jakie prawa asertywne sobie lub innym odebrałeś i co mógłbyś zrobić inaczej. Asertywność to nie tylko umiejętność odmowy czy wyrażenia siebie – to także sposób na utrzymywanie zdrowych, pełnych szacunku relacji. Bycie asertywnym przynosi korzyści zarówno tobie, jak i twojemu otoczeniu, pozwalając na bardziej efektywną komunikację i satysfakcjonującą współpracę. Warto pracować nad asertywnością, by czerpać z niej korzyści w codziennym życiu zawodowym i osobistym. Artykuł opracowany na podstawie artykułu Dominiki Lebdy zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 3/2019.
Błędy w okazywaniu empatii. 8 pułapek, które oddalają, zamiast budować relacje
Empatia to kluczowy element relacji międzyludzkich, dzięki któremu możemy lepiej zrozumieć drugą osobę i towarzyszyć jej w trudnych chwilach. Czasem jednak popełniamy błędy, które nieświadomie oddalają nas od rozmówcy, zamiast wspierać go w jego przeżyciach. Oto osiem typowych pułapek, które mogą wpłynąć na jakość okazywanej empatii, oraz wskazówki, jak ich unikać.
W tym artykule: Czym jest empatia i dlaczego jest ważna? Umiejętności budujące empatię według Brené Brown 8 najczęstszych błędów w okazywaniu empatii Jak rozwijać empatię i unikać pułapek? Empatia w praktyce – dlaczego warto nad nią pracować? Czym jest empatia i dlaczego jest ważna? Empatia to zdolność zrozumienia i współodczuwania emocji drugiej osoby. Jak podkreśla Brené Brown, psycholożka i badaczka empatii, to nie talent, lecz umiejętność, którą każdy może rozwijać. Na empatię składa się kilka istotnych elementów: powstrzymanie się od ocen, przyjęcie perspektywy drugiej strony, połączenie się z emocjami rozmówcy oraz uważność. Umiejętności budujące empatię według Brené Brown Badania Brown wskazują, że na empatię składa się pięć umiejętności: Powstrzymanie się przed oceną – próba zrozumienia drugiej strony bez oceniania jej. Przyjęcie perspektywy rozmówcy – zaakceptowanie jego punktu widzenia jako prawdy, nawet jeśli jest dla nas obcy. Podłączenie się do emocji – zrozumienie emocji drugiej osoby, bez ich przejmowania. Zakomunikowanie zrozumienia – potwierdzenie swojego wsparcia. Uważność – świadome, pełne obecności uczestnictwo w rozmowie. Brown zauważa, że opanowanie wszystkich pięciu umiejętności może być trudne, jednak ich połączenie stanowi fundament bliskich relacji, w których pojawia się wzajemne zaufanie. 8 najczęstszych błędów w okazywaniu empatii Nawet mając dobre intencje, często popełniamy błędy, które zamiast zbliżać, wywołują wrażenie dystansu i braku zrozumienia. Oto osiem typowych błędów, które mogą wpływać na jakość wsparcia, jakie oferujemy drugiej osobie. Empatia a politowanie – istotna różnica Empatia zakłada równą pozycję obu stron, natomiast politowanie ustawia jedną osobę „wyżej” od drugiej. Politowanie wynika często z oceny, że ktoś „nie radzi sobie” lub że jego sytuacja jest wyjątkowo trudna. Tego typu reakcja może wywołać poczucie osamotnienia, gdy rozmówca odbiera komunikat: „nie rozumiem twoich emocji”. Empatia nie oznacza współczucia – opiera się na partnerstwie. Jak zdumienie może oddalać, zamiast wspierać? Reakcja zdumienia może sprawić, że rozmówca poczuje się niezrozumiany lub nawet osądzony. Przykład? Kiedy ktoś dzieli się trudnością, a odpowiedzią jest zdziwienie: „Naprawdę, zrobiłeś coś takiego?”, rozmówca może poczuć się oceniony, co zniechęca go do dalszej rozmowy. W efekcie, zamiast zbliżenia, pojawia się dystans. Rozczarowanie – pułapka idealizacji innych Rozczarowanie jest reakcją, która odbiera odwagę osobie otwierającej się przed nami. Może wynikać z idealizowania kogoś, kto uchodził za „odważnego” lub „silnego”, dlatego wiadomość o jego słabości odbieramy jako coś nietypowego. Reakcja: „Nie spodziewałem się, że ty się boisz!” może zniechęcić drugą osobę do otwartego wyrażania emocji. Atakowanie – reakcja wynikająca z własnego dyskomfortu Czasem w obliczu czyjegoś cierpienia czujemy tak silny dyskomfort, że nieświadomie przechodzimy do ataku, by ulżyć własnym emocjom. Pytania typu: „Jak mogłeś to zrobić?” lub „O czym myślałeś?” mogą tylko pogłębić poczucie winy u rozmówcy. Równie szkodliwe bywa przenoszenie złości na osoby trzecie, np. „Policzymy się z nim!” – taka reakcja nie pomaga rozmówcy, lecz koncentruje się na sprawcy problemu. Chowanie i umniejszanie emocji rozmówcy Chowanie i umniejszanie to próba osłabienia emocji drugiej osoby poprzez zapewnianie, że „wszystko będzie dobrze”. Czasem rozmówca potrzebuje usłyszeć: „jestem tu z tobą”, bez dodatkowych zapewnień o jego „siłę”. Używanie fraz: „Jesteś silny, poradzisz sobie”, bywa postrzegane jako bagatelizowanie problemu. Umniejszanie problemów poprzez porównania Umniejszanie to zestawianie problemów jednostki z globalnymi tragediami, co może wywołać poczucie winy. Przykład: „Wojna w Syrii to jest problem, a nie to, z czym się mierzysz” odbiera rozmówcy prawo do przeżywania własnych trudności. Choć warto mieć punkt odniesienia, nie należy podważać wartości emocji rozmówcy. Ignorowanie i brak odpowiedzi na emocje Ignorowanie to sytuacja, gdy osoba, z którą rozmawiamy, całkowicie zmienia temat lub nie reaguje na nasze słowa. Taki brak uwagi powoduje, że rozmówca czuje się zbagatelizowany. Jedno z badań sugeruje, że niewyrażone trudności szukają ujścia gdzie indziej, np. w agresji czy używkach. Dlaczego doradzanie nie zawsze jest najlepszym wsparciem? Doradzanie to jeden z najczęstszych błędów. Choć może wydawać się, że najlepiej okażemy wsparcie, udzielając rad, często jest to niewłaściwa reakcja. Osoba w kryzysie najczęściej potrzebuje tylko wysłuchania. Aby upewnić się, czego potrzebuje rozmówca, warto zapytać: „Potrzebujesz rady czy wysłuchania?”. Dzięki temu unikniemy błędu i dopasujemy nasze wsparcie do faktycznych potrzeb drugiej osoby. Jak rozwijać empatię i unikać pułapek? Ćwiczenie empatii wymaga samoświadomości oraz gotowości do słuchania bez ocen. Niezwykle pomocne jest przepraszanie za błędy empatyczne, gdy je zauważymy – na przykład, gdy nieświadomie doradzamy lub zmieniamy temat rozmowy. Empatia to proces wymagający zaangażowania, ale z czasem może znacząco wpłynąć na jakość naszych relacji. Nikt nie urodził się mistrzem empatycznego słowa. Empatia to umiejętność, którą można szlifować, poświęcając jej czas i uwagę. Empatia w praktyce – dlaczego warto nad nią pracować? Empatia to nie tylko umiejętność potrzebna w relacjach prywatnych, lecz także w pracy i codziennych sytuacjach. Bycie obecnym dla drugiej osoby, nawet podczas codziennych rozmów, może pomóc zbudować społeczeństwo oparte na zrozumieniu i współpracy. Każdy z nas ma możliwość rozwijania empatii i wprowadzania tej wartości do swoich kontaktów z innymi. Empatia to nieodłączny element bliskich relacji, którego brak może prowadzić do nieporozumień i poczucia samotności. Warto poświęcić czas na rozwijanie tej umiejętności, aby nasze wsparcie mogło być prawdziwą pomocą, a nie kolejną trudnością w chwilach kryzysu. Artykuł opracowany na podstawie tekstu Joanny Chmury zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 1/2020.