Przebaczenie – jak wybaczyć sobie i innym? Zrozum prawdę, a osiągniesz spokój
Przebaczenie to ważny element w relacjach z samym sobą i z innymi. Artykuł omawia proces przebaczenia poprzez akceptację faktów, odróżnienie opinii od rzeczywistości oraz przyjęcie obiektywizmu. Poznaj różne podejścia do wybaczenia i odnajdź wewnętrzny spokój.
Dlaczego przebaczenie jest ważne? Jak zrozumieć prawdę w przebaczeniu? Etapy przebaczenia – co pomaga pogodzić się z sytuacją? Jak radzić sobie z konfliktem? Trzy sposoby na przebaczenie Jak krytyczne myślenie pomaga w przebaczeniu? Dlaczego przebaczenie jest ważne? Przebaczenie to klucz do spokoju, zarówno w relacjach z innymi, jak i z samym sobą. Choć to niełatwe, może dać ogromną ulgę, pozwalając nam lepiej zrozumieć siebie i innych. Przebaczenie nie oznacza zapomnienia o przykrościach, ale akceptację rzeczywistości, takiej, jaka jest, bez prób jej zmieniania czy idealizowania. Jak zrozumieć prawdę w przebaczeniu? Pierwszym krokiem do przebaczenia jest zaakceptowanie prawdy. Prawda to fakty, a nie nasze opinie czy interpretacje. Każdy ma swoje spojrzenie na świat, ale warto odróżnić, co naprawdę się wydarzyło, od tego, co myślimy o danej sytuacji. Próby przywiązania się do jednej wersji prawdy – swojej prawdy – często sprawiają, że zamykamy się na inne punkty widzenia. Dobrze jest pamiętać, że obiektywizm ułatwia zrozumienie i wybaczenie. Etapy przebaczenia – co pomaga pogodzić się z sytuacją Przebaczenie to proces, który może wymagać przejścia przez kilka etapów. Elisabeth Kübler-Ross, specjalistka od pracy z osobami nieuleczalnie chorymi, przedstawiła schemat akceptacji, który można zastosować także przy przebaczeniu. Oto kroki, przez które warto przejść: 1. Zaprzeczanie – pierwszą reakcją na trudną sytuację może być myśl „to mnie nie dotyczy”. 2. Gniew – pojawia się frustracja i pytanie: „Dlaczego ja?” 3. Targowanie się – to moment, w którym szukamy innych rozwiązań lub liczymy, że sytuacja zmieni się na lepsze. 4. Depresja – czujemy się zniechęceni, uważamy, że nic już nie ma sensu. 5. Akceptacja – przyjmujemy rzeczywistość taką, jaka jest, co pozwala ruszyć do przodu. Jak radzić sobie z konfliktem? W przebaczeniu często przeszkadza konflikt – czasem wynikający z tego, co myślimy o danej osobie czy sytuacji. Aby móc wybaczyć, dobrze jest najpierw zastanowić się, skąd bierze się konflikt. Może to być różnica w przekonaniach, sprzeczne interesy, albo po prostu inne spojrzenie na tę samą sprawę. Ważne, aby w takich sytuacjach spróbować spojrzeć na problem z dystansu i skupić się na faktach. Możemy też zapytać innych o ich zdanie, co pomoże nam nabrać obiektywnej perspektywy. Trzy sposoby na przebaczenie Czasem samo zrozumienie przyczyn konfliktu i przejście przez etapy akceptacji nie wystarczy. Istnieją różne sposoby przebaczenia, które mogą pomóc w osiągnięciu spokoju: 1. Przebaczenie w sercu – nie zawsze możliwe jest dogadanie się z osobą, która nas zraniła. Wtedy warto wybaczyć „w sercu” i pogodzić się z sytuacją dla własnego dobra, niezależnie od tego, czy osoba, która nas zraniła, zmieni swoje podejście. 2. Przebaczenie w relacji – to podejście polega na dążeniu do pogodzenia się i odbudowaniu relacji. Czasem warto dać sobie i drugiej osobie „drugą szansę” i otwarcie powiedzieć, że przeszłość zostaje za nami. 3. Przebaczenie sobie – wybaczenie sobie bywa najtrudniejsze. Warto pamiętać, że w danym momencie podejmowaliśmy decyzje, które wydawały się nam wtedy najlepsze. Jeśli uznamy, że działaliśmy zgodnie z ówczesnymi możliwościami, łatwiej nam będzie pogodzić się z przeszłością i przestać siebie obwiniać. Jak krytyczne myślenie pomaga w przebaczeniu? Przy przebaczeniu warto ćwiczyć krytyczne myślenie, czyli oddzielać fakty od opinii i patrzeć na sytuację z różnych perspektyw. Pomaga to spojrzeć na trudne sprawy obiektywnie, bez emocji i uprzedzeń. Kiedy zaczniemy oceniać sytuację na podstawie faktów, a nie naszych przekonań czy opinii, łatwiej przychodzi zrozumienie, a zrozumienie to pierwszy krok do przebaczenia. Przebaczenie to nie szybki proces, ale daje ogromną ulgę i poczucie spokoju. Akceptacja prawdy, przyjęcie perspektywy innych ludzi oraz wybaczenie samemu sobie – te elementy sprawiają, że stajemy się silniejsi emocjonalnie. Przebaczając, zarówno innym, jak i sobie, otwieramy się na nową jakość życia, pozbawioną ciężaru przeszłości. Artykuł opracowany na podstawie artykułu Artura Negri zamieszczonego w magazynie Focus Coaching 4/2020.
Jak kogoś pocieszyć i mądrze wspierać w kryzysie? Słowa, które dodają otuchy
Pomoc osobom, które dotknął kryzys, nie jest łatwym zadaniem. Poczucie niepokoju, strach o przyszłość i przytłoczenie emocjonalne są czymś, z czym trudno sobie poradzić w pojedynkę. Jak kogoś pocieszyć i okazać emocjonalne wsparcie? Najważniejszą kwestią, o której warto pamiętać w tak trudnych chwilach, jest wykazanie się empatią i wyrozumiałością. Bardzo ważne jest także zachowanie spokoju i pełne skupienie na rozmówcy.
W tym artykule: Jak kogoś pocieszyć w trudnych momentach? Słowa pocieszenia w trudnych chwilach Czego nie mówić osobie w kryzysie? Chęć okazania wsparcia i zrozumienia dla osoby, która boryka się z trudną sytuacją życiową, jest zadaniem, do którego warto się przygotować. Poznaj sposoby na to, w jaki sposób rozmawiać o problemach i co powiedzieć, aby osoba w kryzysie poczuła się wysłuchana i pocieszona. Zobacz także: Szacunek do drugiego człowieka to podstawa. Jak go okazywać i po czym poznać, że ktoś nas nie szanuje? Szacunek do drugiego człowieka to podstawa, na której powinna być zbudowana każda relacja. Niezależnie od stopnia pokrewieństwa, zażyłości czy pozycji społecznej, każdego człowieka należy traktować godnie i z poszanowaniem jego praw oraz swobód. Sprawdź, co wpływa na szacunek i jakie zachowania mogą doprowadzić do jego utraty. Jak kogoś pocieszyć w trudnych momentach? Osoba, która doświadczyła trudnych momentów w życiu, potrzebuje pomocy na różnych płaszczyznach. Jedną z nich jest wsparcie emocjonalne. Takie rozmowy nigdy nie należą do łatwych i wywołują całą gamę przytłaczających uczuć. Ważne jest jednak, aby zachować opanowanie i skupić się na tym, co odczuwa osoba w kryzysie. Zamiast udzielać rad bądź oceniać sytuację, w której znajduje się taka osoba, lepszym rozwiązaniem jest skupienie się na tym, co ma do powiedzenia. Uważne słuchanie to jedna z form wsparcia. Otwiera ona możliwość opowiedzenia o swoich emocjach komuś, kto właśnie doświadcza trudności w swoim życiu. To szansa na zbudowanie poczucia bezpiecznej przestrzeni, w której może opowiedzieć o tym, co czuje. Zobacz także: Regulacja emocji z pomocą technik relaksacyjnych. Jak zmienić trudne emocje w pozytywne i wzmacniające przekonania? Regulacja emocji to wieloetapowy proces, podczas którego odbywa się nauka rozpoznania oraz prawidłowego nazywania swoich stanów emocjonalnych. Kolejnym etapem jest ich przetworzenie, które prowadzi do rozwoju inteligencji emocjonalnej i pomaga uporać się z lękami, złością oraz brakiem pewności siebie. Zobacz, czym dokładnie jest regulacja emocji – zapoznaj się z ćwiczeniami oraz fachową literaturą. Podczas okazywania swojego wsparcia bardzo ważne jest również to, aby być cierpliwym i empatycznym. Każdy człowiek inaczej reaguje na problemy. Niektórzy mogą odpowiadać dystansem i chłodem emocjonalnym, zaś innym bardzo pomaga obecność bliskich i przyjaciół. Najważniejsze jest uszanowanie granic i potrzeb osoby, która doświadcza osobistej tragedii. Powinna czuć, że w każdej chwili może zwrócić się o pomoc i zostanie nią obdarzona. Kolejną ważną kwestią jest niewywieranie presji na kimś, kto przechodzi przez ciężkie momenty. Zamiast na siłę próbować doszukiwać się pozytywnych stron zaistniałej sytuacji bądź dawać porady i odnosić się do własnych doświadczeń, lepszym rozwiązaniem będzie okazanie zrozumienia i obecności. Czasami wystarczy posiedzieć w milczeniu. Osoba, która przechodzi kryzys, nie chce słyszeć zaleceń, jak natychmiast wyjść z impasu. Trzeba dać jej czas na to, aby mogła się wypłakać i w swoim tempie pogodziła się ze stratą. Zobacz także: Empatyczna osoba potrafi czytać w ludziach jak w otwartej księdze. Jak zostać empatą? Empatyczna osoba posiada naturalną zdolność do wczuwania się w emocje innych osób. Z tego względu otacza się ludźmi, którzy chętnie opowiadają jej o sobie oraz swoim problemach. Empata to także ktoś, kto jest wrażliwy na krzywdę innych i potrafi trafnie odczytać obce nastroje i intencje. Jakie zagrożenia są związane z taką postawą życiową? Słowa pocieszenia w trudnych chwilach Jakie słowa pocieszenia w trudnych chwilach mogą pomóc, a o czym lepiej nie wspominać? Niezależnie od tego, czy rozmowa jest prowadzona na odległość, czy też nie, powinna nieść ze sobą spokój i ukojenie. O te kwestie powinna zadbać osoba wspierająca. Aby pomóc uspokoić trudne emocje, bardzo ważne jest utrzymywanie kontaktu wzrokowego, mówienie w wolnym tempie, łagodny ton głosu, nastawienie na słuchanie i wyzbycie się słów i stwierdzeń oceniających bądź krytykujących osobę w kryzysie. Oto kilka przykładów na reakcje słowne, które mogą przynieść uczucie ukojenia i emocjonalnej bliskości: Co mogę dla ciebie zrobić? Jak się teraz czujesz? Rozumiem, że jest ci ciężko, Jestem tu dla ciebie, Możesz liczyć na moją pomoc, Jestem dla ciebie, Bardzo mi przykro, że przez to przechodzisz. Czego nie mówić osobie w kryzysie? Poczucie lęku, frustracji i zagubienia towarzyszą osobie, która doświadcza trudnych życiowych momentów. Wsparcie można okazać na wiele sposobów. Uważne słuchanie i wyzbycie się oceniająco-krytykujących wypowiedzi jest wyrazem zrozumienia dla jej trudnej sytuacji. Oto zwroty, których nie warto stosować w rozmowie z kimś, kto przechodzi trudne momenty: Weź się w garść, Zdarzają się gorsze rzeczy, Nie użalaj się nad sobą, Doskonale wiem, jak się czujesz, Byłam/byłem w gorszej sytuacji, To wszystko przez to, że... Trzeba było... Zobacz także: Pomagaj mądrze powodzianom. Lista zaufanych zbiórek pieniężnych i rzeczowych Stwierdzenia tego typu nie poprawią samopoczucia osobie, która przeżywa osobisty dramat. Warto wykazać się w tym czasie wrażliwością i troską oraz powstrzymać się od osądów.
Barbara Kurdej-Szatan wyznaje ze łzami w oczach: "Dostaję maile, że mam popełnić samobójstwo"
Barbara Kurdej-Szatan w rozmowie z Magdą Mołek opowiedziała o reakcjach, z jakimi spotyka się po publikacji ostrego komentarza nagrania z polsko-białoruskiej granicy. Powstrzymując łzy wyznaje, że "została naczelną zdrajczynią kraju".
W tym artykule: Wpis Barbary Kurdej-Szatan o złym traktowaniu uchodźców Barbara Kurdej-Szatan tłumaczy się z instagramowego wpisu o sytuacji na granicy Barbara Kurdej-Szatan w wyemitowanym właśnie wywiadzie, którego udzieliła Magdzie Mołek, po raz pierwszy szerzej odniosła się do afery, która wybuchła po tym, jak udostępniła i ostro skomentowała film nagrany na granicy polsko-białoruskiej. Wpis Barbary Kurdej-Szatan o złym traktowaniu uchodźców W YouTube'owym talk-show Magdy Mołek Barbara Kurdej-Szatan wyznała, jakie były jej zamiary w momencie publikacji szeroko komentowanego w mediach wpisu. Mowa o mocnych słowa, które aktorka napisała pod udostępnionym od Ogólnopolskiego Strajku Kobiet nagraniu, na którym uzbrojeni funkcjonariusze szarpią mężczyznę i wypychają rodzinę uchodźców na białoruską stronę. Ku***aaaaa!!! Co tam się dzieje!!! To jest kur***a »straż graniczna«??? To są maszyny bez serca bez mózgu bez NICZEGO!!! Maszyny ślepo wykonujące rozkazy!!! Jak tak można!!! Mordercy!!!!! Chcecie takiego rządu wciąż??? Który zezwala na takie rzeczy, wręcz rozkazuje tak się zachowywać??? - napisała wówczas Barbara Kurdej-Szatan. "Nikt nie zasługuje na śmierć w lesie" - Martyna Wojciechowska, Dawid Podsiadło, biskup Rafał Markowski i inne gwiazdy łączą się we wspólnym apelu Ludzie kultury i Kościoła zebrali się razem, żeby zaapelować o pomoc. "Nikt nie zasługuje na śmierć w lesie. Człowieczeństwo nie ma nic wspólnego z barwami politycznymi" - te słowa wypowiadane między innymi przez Martynę Wojciechowską, Magdalenę Różczkę, Agnieszkę Więdłochę, Dawida Podsiadło, Grzegorza Markowskiego i innych trafiają w nasze serca. Niech jak najwięcej osób usłyszy to wołanie o pomoc! <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/58/2024/09/c1e61777b8253fde732360ced09a5e163013a61b-9d272ef.jpeg" width="933" height="700" alt="Martyna Wojciechowska, Dawid Podsiadło, biskup Rafał Markowski i inne gwiazdy łączą się we wspólnym apelu: "Jesteśmy razem żeby zaapelować o POMOC"" title="Martyna Wojciechowska, Dawid Podsiadło, biskup Rafał Markowski i inne gwiazdy łączą się we wspólnym apelu: "Jesteśmy razem żeby zaapelować o POMOC"" /> Barbara Kurdej-Szatan tłumaczy się z instagramowego wpisu o sytuacji na granicy Barbara Kurdej-Szatan przyznała w rozmowie z Magdą Mołek, że w poście opisała to, co czuła, widząc płaczące dzieci i ich matkę oraz zastosowaną wobec nich brutalność służb. Aktorka powiedziała także, że mogła wyrazić się inaczej, jednocześnie dodając, że wiele z krytykujących ją osób nawet nie widziało nagrania, które skomentowała. Kurdej-Szatan podkreśliła również, że we wpisie odnosiła się tylko i wyłącznie do sytuacji i osób z nagrania, a nie wszystkich funkcjonariuszy Straży Granicznej, czy wojska: Aktorka przeprosiła za mocne słowa, których użyła. Dodała, że nie godzi się na to, co się dzieje na granicy:
Staruszka zaczęła grać na pianinie w zniszczonym po wybuchu mieszkaniu - to nagranie stało się wiralem
Bejrut dotknęła prawdziwa tragedia - eksplozja nie tylko zniszczyła kluczowy port, odebrała życia, ale i zniszczyła miasto. W czasie pandemii wydarzenie to jest potwornym ciosem dla mieszkańców stolicy Libanu. Ta kobieta pokazała jednak, że nawet w obliczu największej tragedii można znaleźć piękno. Jak można pomóc mieszkańcom Bejrutu?
Bejrut - co się stało? 6 sierpnia doszło do tragicznego zdarzenia w stolicy Libanu – Bejrucie. Jedno z kluczowych miejsc w mieście – port został niemal doszczętnie zniszczony. W wyniku wybuchu zmarło co najmniej 145 osób, ok. 5 tysięcy zostało rannych. Eksplozja była na tyle silna, że odczuło ją całe miasto. Słychać ją było na Cyprze oddalonym od Bejrutu o ponad 200 km. Według libańskich władz straty mogą sięgać 10-15 miliardów dolarów. Powodem wybuchu była eksplozja niebezpiecznych chemikaliów. Przeczytaj też: Te zdjęcia z wybuchu w Bejrucie ściskają gardło: co naprawdę stało się w stolicy Libanu? Bejrut - kobieta zaczęła grać na pianinie w zniszczonym mieszkaniu Podczas tych ciężkich dni mieszkańcy Bejrutu starają się znaleźć nadzieję i nie poddać się w obliczu tragedii. Jedną z takich osób jest May Abboud Melki. Kobieta po wybuchu usiadła przy pianinie i zagrała: "Auld Lang Syne" dla swojej rodziny. Wszystko nagrała wnuczka, pokazując, co wybuch zrobił w ich mieszkaniu. Wideo momentalnie zdobyło popularność w Internecie. View oEmbed on the source website Przeczytaj też: Zakochani robili zdjęcia ślubne, gdy usłyszeli ogromny huk. Młoda para z Bejrutu wspomina wybuch Bejtur - jak możemy pomóc? Do Libanu, w środę (05.07) wyleciała pomoc z Polski. 54 osoby w tym: grupa poszukiwawczo-ratownicza, ratownictwa chemicznego oraz zespół medyczny. Fundacja Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej zorganizowało również zbiórkę na pomoc mieszkańcom Bejrutu, którą można znaleźć tu.
Kilka ważnych rzeczy, które trzeba powiedzieć partnerowi, gdy miedzy wami jest naprawdę źle...
Nadszedł ciężki czas dla Waszego związku, rutyna, zmęczenie... Coraz częściej nie myślicie o sobie, tylko o tym jak najszybciej znaleźć wyjście z sytuacji i zacząć z czystą kartą. Już nawet ze sobą nie rozmawiacie, nie ma agresji, emocji, raczej znudzenie i brak zainteresowania drugą stroną. Wymieniacie jedynie co jakiś czas kilka formalnych słów i to by było na tyle. To jest moment, w którym wielu z nas zaczyna się zastanawiać, czy aby nie popełniło błędu w wyborze partnera życiowego. Bo skoro nie możemy się ”dogadać”, to może rzeczywiście do siebie nie pasujemy? Zanim podejmiesz pochopną decyzję o rozstaniu, spróbuj jeszcze naprawić komunikację między wami. 1. CZEGO W TYM MOMENCIE ODE MNIE OCZEKUJESZ? Zaczynacie się kłocić, nie ma komunikacji. On zaczyna wyrzucać swoje żale, ty nie wiesz co mu odpowiedzieć. A potem on milczy, kiedy ty masz mu coś ważnego do zakomunikowania. Najwyższy czas zapytać go wprost czego oczekuje od ciebie w tym konkretnym momencie? Może potrzebuje wyciszenia, chwili dla siebie, żeby spokojnie wrócić do rozmowy z tobą. Daj mu trochę przestrzeni, a potem wróć do tematu. 2. CZY MOGĘ CI JAKOŚ POMÓC? Może warto po ciężkim dniu pracy, zwyczajnie zapytać "jak ci pomóc", "jak się czujesz"? To da mu sygnał, że ci na nim zależy i chcesz, żeby o tym wiedział. Informujesz go, że troszczysz się o o niego, mimo konfliktu między wami i kryzysu z którym walczycie. 3. POWIEDZ "PRZEPRASZAM" Niby banalne słowo, ale czasami najtrudniejsze i ciężko przechodzi przez gardło. Pamiętaj, że przepraszanie ci nie umniejsza, to gest w stronę osoby, na której ci zależy. 4. "DZIĘKUJĘ" Konflikty między partnerami najczęściej biorą się stąd, że czujemy sie niedocenieni. Czasami dziękowanie za prozaiczne sprawy dnia codziennego, bardzo ułatwia komunikację. Rób to każdego dnia, a pozytywna energia między wami będzie narastać. 5. JESTEM Z CIEBIE DUMNA Takie hasła, na pierwszy rzut oka banalne, naprawdę pomagają w odbudowaniu relacji. Dajesz sygnały partnerowi, że doceniasz jego działania i starania i robią na tobie wrażenie. W połączeniu ze słowami dziękuję i przepraszam, mogą zdziałać cuda. 6. BĘDĘ SIĘ STARAŁ To bardzo ważne, żeby mieć poczucie że mimo trudnych chwil obie strony wkładają sporo pracy w to, żeby się udało. Dlatego rozmowa i słowa, które świadczą o zaangażowaniu są kluczowe. Wystarczy, żeby od czasu podkreślić "będę się starał dla nas". To naprawdę podstawa, żeby iść dalej. 7. KOCHAM CIĘ Nie zapominajmy nigdy, dlaczego właściwie jesteśmy razem. Połączyła nas miłość, nieważne czy szalona i namiętna, czy spokojna i przyjacielska. Szanujmy ją, mówmy o niej. Pewnie to wyda ci się dziwne, teraz, kiedy jesteście skłóceni. Wróć pamięcią do tego, co dobre. 8. SZANUJESZ MNIE I DLATEGO NAM SIĘ UDA Tam gdzie jest miłość, jest i szacunek. Może te słowa, na nowo wam o niej przypomną? Warto próbować, starać się, nie rezygnować. Warto naprawiać, bo kryzysy zdarzają się przecież w każdym związku, w każdej relacji. Warto zobaczyć w swoim partnerze znów tę samą osobę, która kiedyś pokochaliśmy. 9. BLISKOŚĆ I SEKS Pamiętajcie, że seks jest ważny i bardzo was do siebie zbliży. Nawet jeśli pożądanie jest już mniejsze niż kiedyś, pamiętajmy o tym że może pomóc wam w przełamaniu bariery i zwalczeniu kryzysu. Dlatego nie pomijajcie tego elementu współnego życia.
Kiedy Bóg drzwi zamyka - to otwiera okno
Kryzys, nawet bolesny, może być początkiem czegoś dobrego, jeśli tylko zrozumiemy, co nas spotkało, jeżeli nie zamkniemy się w swoim bólu i uwierzymy, że za zakrętem świeci słońce.
Dawno, dawno temu… Dzisiaj już mogę tak zacząć opowieść o tym, co spotkało mnie przed kilkoma laty. Ale wtedy byłam pewna, że nie ma żadnego „dalej”, bo dla mnie świat już się skończył. Wiem doskonale, że kiedy drzwi właśnie się zamykają, żadne słowa nie dodają otuchy, nikt nie przekona nas do wiary w to, że już gdzieś uchyla się jakieś okno, że jutro będzie lepsze, że jutro w ogóle będzie. Ale jest! Czas to nasz największy sprzymierzeniec, a kryzys bywa oczyszczającym prysznicem. Byłam jego żoną jedenaście lat. Wydawało mi się, że jesteśmy zgranym duetem. Być może codzienność nie była nieprzerwanym świętem, ale uważałam, że to normalne. Kochałam Pawła i byłam przekonana, że jestem przez niego kochana. Owszem, czas wielkich uniesień mieliśmy za sobą, lecz przed sobą to, o czym w miłości zawsze marzyłam: stabilizację, poczucie bezpieczeństwa, spokój. Przecież znaliśmy się na wylot, ze swoimi wadami i słabościami włącznie. I nadal chcieliśmy być razem. Bo lubiliśmy spędzać ze sobą czas. Bo nasz syn był naszym „mistrzem świata”,patrzenie na niego, znajdowanie w nim naszych cech, gestów i min było dla nas najprzyjemniejszym zajęciem. Dbanie o przyzwoity poziom życia już nie spędzało snu z powiek. Teraz mieliśmy tylko się cieszyć. Życiem, sobą, synem. Miałam wszystko. Tak myślałam. Byłam oddana i lojalna. Wierzyłam, że oddany i lojalny jest również mój mąż. Nie był. I to nie od wczoraj… Ewelina: Życie skończyło się w jeden poranek. A ty potrzebujesz potem kilkuset kolejnych, aby zrozumieć, że nie straciłaś tak wiele, jak ci się wydawało. Kiedy w pewien sobotni słoneczny poranek na naszym tarasie, zaraz po śniadaniu, Paweł powiedział, że odchodzi do niej i ich nienarodzonego jeszcze dziecka, urwał mi się film. „Ocknęłam się” po kilku dniach w mieszkaniu rodziców. Jedyne, co pamiętam z tamtego okresu, jedyne, co przebijało się od czasu do czasu do mojej świadomości, to smutny i pełen troski głos Stasia, mojego syna: „Mamusiu, kiedy wreszcie będziesz zdrowa?”. Przez wiele miesięcy żyłam jak robot. Robiłam wyłącznie to, czego potrzebowało moje dziecko. Pewnie jak wiele niespodziewanie porzuconych żon powiem, że tylko ono trzymało mnie przy życiu. Ból mija z czasem. Z czasem coraz rzadziej wyjesz w poduszkę. Tak się po prostu dzieje. Dzieje samo. Niezależnie od tego, jak jesteś odporna na chęć powrotu do życia. Ja byłam bardzo odporna. Z perspektywy wiem, że chwilami celebrowałam w sobie tę porażkę i ból. Ale przeszło. Najtrudniejszym zadaniem, największą próbą okazało się uwierzenie w to, że może mnie jeszcze spotkać coś dobrego. Zamknęłam się w sobie, chodziłam tylko do pracy, nawet z przyjaciółmi nie miałam ochoty się spotykać. Wychowam Stasia, a reszta? Reszta nie miała znaczenia. Leki na depresję, którą zdiagnozował u mnie lekarz, niby działały – pomogły wydostać się z dna, ale słońca jeszcze długo nie umiałam zobaczyć. Los uchylił jednak okno. Janka, tatę Zosi, z którą zaprzyjaźnił się mój syn, poznałam w szkole. Odprowadzał córkę na lekcje raz w tygodniu. Podobno od pierwszego spotkania mnie podrywał. Być może – nie dostrzegałam tego, bo nie planowałam miłości. Konkretnie: nie planowałam już w ogóle „żyć dla siebie”. Janek w realizacji swoich planów okazał się jednak bardziej konsekwentny ode mnie. Przed szczęściem broniłam się ponad rok. Wydawało mi się, że muszę go najpierw sprawdzić. Dzisiaj wiem, że to śmieszne. Opornie, ale każdego dnia, najpierw jakby wbrew własnej woli, zbliżałam się jednak do niego. Nie naciskał – to pomogło. Powoli zdejmował ze mnie kolejne warstwy strachu, a ja – otwierając się – zaczynałam mu ufać. Aż w końcu poczułam, że chcę spróbować, że jeszcze czegoś chcę od życia. Dwa miesiące temu urodziłam córkę. Mieszkamy we czwórkę, a Zosia często do nas przyjeżdża. Dzisiaj mam to, o czym przy Pawle tylko marzyłam – poczucie bezpieczeństwa, stabilizację. Ilu gestów, oszustw, słów byłego męża nie chciałam widzieć i słyszeć, trzymając się kurczowo jego i wyobrażenia o naszym życiu? Wielu! Kochasz, potem tracisz miłość, rozpaczasz. Świat kończy się w jeden poranek, a ty potrzebujesz kilkuset kolejnych, aby zrozumieć, że nie straciłaś tak wiele, jak ci się wydawało. Tamten dzień był jak lodowaty prysznic. Trzęsiesz się, masz dreszcze, nie jest przyjemnie. Ale z łazienki wychodzisz oczyszczona. Iza: Najtrudniejsze doświadczenie w życiu dorzuciło mi coś w bonusie. Na to „coś” czekałam od zawsze. Wiem, jak to brzmi. Wiele razy słyszałam: każdy tak mówi – choroba zmienia wszystko, bo zaczyna się doceniać każdą chwilę. Banał. Ale naprawdę tak jest. Nie oszalałam – rak naznacza, obciążona będę już na zawsze. Strach pozostaje, nawet kiedy kolejne wyniki badań wskazują, że choroba została pokonana. Nie powiem, że cieszę się z tego, co mnie spotkało, ale po kilku miesiącach walki coś przestawia się w głowie. Z chorobą przyszło to, nad czym bezskutecznie próbowałam pracować. Miałam wiele. Męża – przyjaciela, kochanka, bratnią duszę. Grupę fajnych znajomych. Ładne mieszkanie. Przyjemne wakacje. Pracę, którą lubię, która mi „wychodzi”, za którą całkiem dobrze płacili. I jeden problem – nie umiałam się z tego cieszyć. W głowie utkwiła mi pewna scena: siedzimy z mężem na balkonie domu, w którym spędzaliśmy wtedy urlop. Hiszpania, lazurowe niebo, gorące słońce, żadnych obowiązków. Ani rzeczywistych, ani aktualnych kłopotów. A w mojej głowie gonitwa: „Co dzieje się u mnie w pracy?”, „Czy moja siostra dogada się ze swoim facetem?”, „Czy Tomka nie zwolnią, bo zmienia się jego szef?”. Nigdy nie umiałam żyć chwilą, być „tu i teraz”. Całe życie na coś czekałam. Albo do czegoś wracałam. Wspominałam albo planowałam. Nigdzie mnie nie było. Czułam się strasznie, kiedy mój mąż w przyjemnych okolicznościach mówił do mnie: „Zatrzymaj się na chwilę”. Po powrocie z tamtych wakacji w desperacji zapisałam się na idiotyczny na kurs „Bądź tu i teraz”. Żadnego skutku. Pomyślałam: to charakter, nie zmienię się. Ale zmiana przyszła sama. W najmniej oczekiwany sposób. Takiej chwili nie zapomina się do końca życia. To były rutynowe badania. Morfologia. Nawet zapomniałam o odebraniu wyników w terminie. Następnego dnia zadzwoniła moja lekarka. Znamy się od jakiegoś czasu. Spokojnie poprosiła, żebym przyjechała. Spodziewałam się czegoś poważnego. I rzeczywiście czekało na mnie coś poważnego. Kolejne badania potwierdziły przypuszczenia lekarza – białaczka. Podobno miałam dużo szczęścia, bo dawca znalazł się błyskawicznie. Szczęścia… Powiem tylko tyle – fizyczne dolegliwości to nic w porównaniu z tym, co działo się w mojej głowie. Nie wiem, czy można bać się bardziej. Z tym strachem, niezależnie jak wiele jest dookoła ciebie bliskich, jesteś sama. Nagle uświadamiasz sobie, że… być może powinnaś zabrać się za formalności, kogoś przeprosić, z kimś coś wyjaśnić. Ostatnia szansa. Nie możesz uwierzyć, że to się dzieje naprawdę. Przecież wiem, że ludzie chorują. Każdego dnia. Chorują i umierają. Ale nie wierzysz, że to może spotkać też ciebie. Może. Czas choroby to dla mnie czas przejścia między starym a nowym życiem. Nie ma ciągłości. Choroba przewróciła wszystko do góry nogami. Stworzyła innego człowieka. Nie chcę używać górnolotnych słów, patos nigdy do mnie nie przemawiał, ale jakość mojego życia jest teraz nieporównywalna z tym, co było wcześniej. To nie są bzdury – kolory są bardziej wyraźne, smaki mocniejsze, zapachy bardziej intensywne. Czuję, że jestem. Wiem, czego nie chcę stracić. Wiem, jak bardzo chcę żyć. Patrzę na męża, który przy kuchennym blacie przygotowuje obiad, i „zawieszam się”. Nie trzeba mi wierzyć, ale… nauczyłam się być szczęśliwa. Najtrudniejsze doświadczenie w życiu dorzuciło mi coś w bonusie. Na to „coś” czekałam od zawsze. Marta: Nie wiedziałam nawet, co zrobić z tym jednym popołudniem. Była 14… O 14 zawalił się mój świat. Chyba nie skłamię, jeśli powiem, że swoje życie w 90 proc. poświęciłam pracy, firmie. Nigdy nie marzyłam o spektakularnej karierze, ale taki mam charakter – kiedy w coś się zaangażuję, nie znam umiaru. Szef wykorzystywał to przez lata. Kosztem mojego życia osobistego rozwijaliśmy firmę. Od trzyosobowej, nikomu nieznanej agencji reklamowej doszliśmy daleko. Kilkunastu pracowników, eleganckie biuro w najbardziej reprezentacyjnej części miasta. Lista klientów godna pozazdroszczenia. W przeliczeniu na moje poświęcenie – sześć lat pracy bez wytchnienia. Po kilkanaście godzin dziennie, często w weekendy. Przez te wszystkie lata dwa urlopy, jeden na wyraźne polecenie zaprzyjaźnionego lekarza. Palma, a pod palmą ja z laptopem i wyrzutami sumienia, że nie jestem „na miejscu”. Żyć nie umierać! Do bilansu strat mogę doliczyć jeszcze bezsenność, której nabawiłam się przez ten stres, zaniedbane przyjaźnie i… Michała. Zostawił mnie po pół roku. Na do widzenia wyliczył, ile czasu spędziliśmy razem. Niewiele. Ciągle powtarzałam sobie, że jeszcze chwila, a potem będę już tylko czerpać profity. Zwolnię. Kiedy wstawałam rano bez sił, powtarzałam sobie: „Przecież to mój żywioł!”. Profitów nie zdążyłam jednak zobaczyć. Szef zwolnił mnie kilka miesięcy po tym, jak się zakochał. Jego narzeczona, dla której kompletnie stracił głowę, nie przepadała za mną. Dostałam solidną odprawę i zapewnienie, jak bardzo owocna była nasza współpraca. „Nareszcie odpoczniesz” – usłyszałam w ramach pocieszenia. Z biura wyszłam z dużym kartonem, usiadłam na krawężniku i nie miałam pojęcia, co dalej. Ja nie wiedziałam nawet, co zrobić z tym jednym popołudniem. Była 14… O 14 zawalił się mój świat. Stawanie na nogach to długi proces. Pierwszym wstrząsem było pytanie mojej przyjaciółki: „A czy ty w ogóle lubiłaś tę pracę? Przecież skończyłaś pedagogikę i zawsze chciałaś pracować z dziećmi. W tej agencji znalazłaś się przypadkiem i utonęłaś na lata”. Anka miała rację. Nigdy nie zastanawiałam się, czy ta praca mnie kręci. Pracowałam. Byłam dobra, a jak coś dobrze idzie, wsiąkasz w to. Musiałam przyznać sama przed sobą, że tamte lata były bezrefleksyjne. A to, jak potraktował mnie szef – perfidne. Po kilku miesiącach dojrzałam do tego, aby powiedzieć mu to w twarz. To był mój pierwszy krok. I muszę przyznać – przyjemny. Miałam pieniądze na życie, ale za namową przyjaciółki, z którą po latach mojej „nieobecności” zaprzyjaźniłam się od nowa, zatrudniłam się w przedszkolu koleżanki. Dzieciaki krok po kroku uczyły mnie na nowo bycia uśmiechniętą, rozluźnioną kobietą, a nie robotem-pracoholikiem. Powoli wracałam do normalnego życia. Przyjaciółka zrobiła dla mnie coś jeszcze – zaaranżowała „przypadkowe” spotkanie z Michałem. Nie wiem, czy coś z tego będzie, ale umówiliśmy się na kolację. O 19! W starym życiu o 19 siedziałam przy biurku. Gdyby szef mnie nie wyrzucił, nigdy nie pomyślałabym, że… nie przepadam za tą pracą.
On i ona w kryzysie - pisze Marcin Prokop
Kryzys zrobił ze mnie żonę na utrzymaniu męża. Jest to OKROPNE! Nigdy nie musiałam nikogo prosić o pieniądze. Nie mogę podjąć żadnej samodzielnej decyzji, że np. kupuję to biurko. Jedziemy na wakacje, ale to on decyduje dokąd, bo on płaci. Rozumiem, że ma stres jedynego żywiciela rodziny i nasz kredyt na głowie. Widzę, że pracuje jak szalony. Nie siedzę bezczynnie w domu, znalazłam kilka zleceń, ale nie wiem, czy uda nam się przetrwać. POLA
W podobnej sytuacji znalazło się ostatnio wiele tysięcy ludzi, nie tylko w Polsce. Niebawem będzie ich jeszcze więcej. Wszechobecny kryzys, o którym od kilkunastu miesięcy trąbi się do znudzenia, okazuje się czymś więcej niż tylko medialnym straszakiem. Do niedawna mogło nam się wydawać, że niczym nagła biegunka, jakoś to przejdzie. Że jak na chwilę zamkniemy oczy, to paskudny włochaty potwór zniknie. Przecież mieliśmy być zieloną wyspą, której nie dotyczą problemy reszty Europy. Tymczasem coraz wyraźniej dostrzegamy, że w naszym niby-raju więdną kwiatki, pogoda się psuje i tną komary. Pomijając ekonomiczne konsekwencje takiego stanu rzeczy, kryzys okazuje się wirusem społecznym, który sprawia, że zainfekowani nim ludzie zachowują się inaczej. Trochę przypomina to sytuację, jakbyśmy cofnęli się 40 lat wstecz, do głębokiego PRL-u. Jesteśmy dla siebie mniej uprzejmi. Bardziej podejrzliwi. Spięci niepewnością tego, co wydarzy się jutro. Kwitnie zawiść wobec tych, którzy mają lepiej. Widać to w sklepach, na ulicach, na twarzach kierowców reagujących wybuchami agresji na najmniejsze drogowe nieporozumienia. Także w relacjach z najbliższymi, którzy coraz częściej zaczynają się od siebie oddalać. Główny temat to: z czego zrezygnować, żeby ochronić domowy budżet? Jak powiedzieć dziecku, że musi wybrać zajęcia plastyczne albo balet, bo na jedno i drugie nas nie stać? Jak dostać się do dentysty, skoro kolejka chętnych na bezpłatne leczenie oznacza kilkumiesięczne oczekiwanie? Co zrobić, jeśli nieuchronne zwolnienia, o których szepcze się na korytarzach firmy, tym razem nas nie ominą? Reasumując: nic dziwnego, że taka atmosfera nie sprzyja harmonii również w twoim związku. Z tego, co piszesz, wynika, że twój mąż wszedł w rolę komandosa, który ma do wykonania misję specjalną – zapewnić swojej rodzinie przetrwanie trudnych czasów. A tam, gdzie toczy się walka, muszą być ofiary. Nie oznacza to oczywiście, że masz spokojnie obserwować, jak z powodu konieczności spłacania kredytu rozpada się twoje małżeństwo. Proponuję uzbroić się w cierpliwość i wyrozumiałość, bo ostatnią rzeczą, jakiej twój facet teraz potrzebuje, są wyrzuty, że za dużo pracuje, rzadziej bywa w domu i czasami jest tak przemęczony, że jedyne, na co ma wieczorem ochotę, to szybkie piwo przed snem. Spróbuj na spokojnie pokazać mu, że ty równie mocno jak on walczysz w tej samej bitwie. Że rozumiesz jego poświęcenie, ale chciałabyś, aby on także docenił twoje starania. Że razem dacie radę. Że jesteś dla niego sztabowym wsparciem, bez którego byłoby mu trudniej. Nie zważając na kryzys, postarajcie się czasami obsypywać nawzajem drobną biżuterią dnia codziennego: serdecznym uśmiechem, podsuniętą pod nos herbatą, troskliwym pytaniem: „jak ci minął dzień?”. To nic nie kosztuje, a naprawdę pomaga.
Twoja firma ma problemy finansowe, wzrasta bezrobocie, wiec zaczynasz się bać, że szef wręczy ci wymówienie. Nie kreśl w myślach czarnych scenariuszy, raczej wzmacniaj poczucie własnej wartości. Jeśli dobrze sobie radzisz z obowiązkami, dasz sobie rade na rynku pracy.
Rozmowa z dr Krzysztofem Koroną psychoterapeutą, psychologiem klinicznym, doradcą biznesu. Przychodzi do pana Kowalska i mówi: „W mojej firmie szykują się zwolnienia. Proszę mi powiedzieć, jakie techniki psychologiczne mogę zastosować, by utrzymać się na swoim stanowisku”. Co pan jej odpowiada? Dr Krzysztof Korona: Prawdę: „Nie ma takich technik”. Nie warto się podlizywać szefowi, przypomnieć, że jest się samotną matką? To nic nie da. Jeśli firma ma naprawdę kłopoty, szef chcąc się utrzymać na stołku, zostawi fachowców. Rozmowy na prywatne tematy odradzam. Pracodawca, gdy ma taką wiedzę, może ją wykorzystać. Słysząc o problemach domowych pracownicy, może bać się, że przychodzi do pracy niewyspana i jej efektywność lada moment spadnie. To może wręcz przeciwnie – pochwalić się swoim hobby, opowiedzieć o weekendowych wypadach z rodziną za miasto? Pokazać, że jesteśmy nietuzinkowe, pełne energii? To zupełnie co innego. Zawsze warto pokazywać wszystkie swoje kompetencje, wiedzę, zainteresowania, nawet te niezwiązane z zawodem. Szef ma sygnał, że taka pracownica może się przydać w innej dziedzinie niż ta, którą się zajmuje zawodowo. Np. firma rozpoczęła rozmowy z kontrahentem ze Wschodu, więc pomocna może być kasjerka znająca rosyjski, bo od czasu do czasu coś odpowie, zażartuje w tym języku. No dobrze, a co z pozostałymi, którzy nie są świetnymi fachowcami, nie mają pasji. Nie ma dla nich żadnych szans? Jedna z ekspedientek może np. pójść do szefa i powiedzieć, że ma pomysł, jak zdobyć nowych klientów. A przełożony wysłucha, przedstawi swoim szefom pomysł jako własny, a ekspedientkę zwolni. W ten sposób zyska podwójnie. Pracownica musi być sprytna. Wspomina o pomyśle i proponuje, że przedstawi go za dwa tygodnie. Wywiązuje się z umowy. „Pomysł jest ciekawy, ale to tylko ogólniki. Brakuje szczegółów” – mówi kierownik. I wtedy ekspedientka obiecuje, że opracuje szczegóły za kolejne dwa tygodnie. Dzięki temu ma już miesiąc na szukanie nowej pracy. Po co ma szukać nowej pracy? Jeśli w firmie źle się dzieje, lepiej szukać dla siebie innego miejsca. Najlepszą strategią jest taka: „Mam pracę – szukam pracy”. Ale załóżmy, że mieszkam w małym mieście, pracuję w jedynej tu szwalni. Nie mam szans na inną pracę. Co wtedy? Konieczna jest zmiana myślenia. Praca nie jest przecież moim priorytetem. Najważniejsze są: zdrowie i rodzina. Brzmi banalnie, ale to prawda. Warto wziąć pod uwagę przeprowadzkę lub inną pracę. Jeśli jakaś pani pracuje jako urzędniczka, musi sobie odpowiedzieć na pytanie, co jest dla niej ważniejsze: ciepła posadka czy mleko dla dziecka. Czasem trzeba zapomnieć o ambicjach i jeśli nie ma innej możliwości, zamienić stanowisko w urzędzie na pracę gdzieś indziej, np. w sklepie. Człowiek, który przestaje się bać utraty zatrudnienia, ma poczucie własnej wartości – zawsze i wszędzie sobie poradzi. Nawet podczas kryzysu? I tu chciałbym poruszyć bardzo ważny temat. Dla wielu czytelniczek NAJ kryzys jest jedynie faktem medialnym. Nie odczuwają go bezpośrednio. Nie skoczyły nagle ceny. w sklepach, nie brakuje towarów na półkach. Natomiast recesja jest świetną okazją do manipulowania pracownikami. Jeśli pracodawca chce zablokować podwyżki czy nosi się z zamiarem pozbycia się nielubianych podwładnych, wykorzystuje hasło: kryzys. Może choćby dawać do podpisania lojalki, czyli dokumenty, na mocy których pracownicy rezygnują z podwyżek czy zgadzają się na niższe pensje. Podpisać te lojalki czy nie? Zdecydowanie nie. Trzeba przystąpić do negocjacji. Pracownica, która czuje, że jest dobra, wyłoży karty na stół i może twardo negocjować. A może nie warto ryzykować, tylko zgodzić się na gorsze warunki, by przeczekać trudny okres? Odradzam. Jeśli Kowalska raz się ugięła, szef będzie chciał to wykorzystać przy innej okazji.
Zapewne znasz kogoś w swoim otoczeniu, komu właśnie wymówiono pracę. Niestety, nadciągają trudne czasy. Podpowiadamy więc, co zrobić, by przetrzymać kryzys i wyjść z niego obronną ręką.
Rynek pracy zmienia się bardzo szybko. Wiele firm upada i zwalnia ludzi, inne redukują zatrudnienie, jeszcze inne – ale tych jest, niestety, niewiele – rozkwitają w kryzysie. Największe szanse na przetrwanie mają więc pracownicy, którzy są mobilni – nie boją się zmian, podnoszą swoje kwalifikacje, uczą się nowych umiejętności, języków, potrafi ą pojechać „za chlebem”, czyli poszukiwać pracy, tam gdzie o nią łatwiej. I tacy, których nie przeraża konieczność przekwalifikowania się, czyli kompletnej zmiany zajęcia. Ale i to nie chroni w stu procentach przed utratą pracy. Jeśli więc odbierasz sygnały, że twój pracodawca myśli o redukcji kosztów zatrudnienia (co w praktyce najczęściej oznacza zwolnienia), a jesteś na etacie, zaproponuj mu inną formę własnego zatrudnienia – działalność gospodarczą albo umowę o dzieło. Dla ciebie to nie tak wielka zmiana, dla niego – spore oszczędności. Gdy jednak jesteś już na bezrobociu – zastanów się. Może to, co robiłaś dotąd jako pracownik, możesz robić dalej już jako samozatrudniona. Albo może masz jakiś inny talent wart wykorzystania w karierze zawodowej – pewna pracownica banku, gdy została z niego wyrzucona, założyła studio stylizacji paznokci. Na założenie własnego biznesu można dostać pieniądze zarówno z urzędu pracy, jak i z funduszy unijnych – trzeba tylko mieć pomysł. I dowiedzieć się, jak zacząć, by się powiodło. PRACA – GDZIE MOŻESZ SZUKAĆ: ■ praca za granica – w Wojewódzkich Urzędach Pracy jest doradca od EURES, czyli europejskich służb zatrudnienia. Podpowie, gdzie i kogo poszukują, a także jakie formalności trzeba załatwić. W Norwegii nadal potrzebni są spawacze, w Szwajcarii – elektrycy i opiekunki starszych osób, w Holandii brakuje rzeźników i kierowców ciężarówek. Pracy można też poszukiwać za pośrednictwem agencji zatrudnienia – ich rejestr znajduje się na stronie www.kraz.praca.gov.pl. Wyjazd do pracy nie powoduje utraty zasiłku dla bezrobotnych przyznanego w kraju. Można go pobierać przez 3 miesiące w tym kraju, w którym rozglądamy się za pracą, ale dostaniemy polski zasiłek – a jedynie przeliczony na tamtejszą walutę. ■ praca na własny rachunek – uruchomienie własnej działalności gospodarczej może być ratunkiem dla tych, którzy zostali zwolnieni. Jest wiele dziedzin, w których na rozkręcenie biznesu potrzeba niewielkiej sumy, a urzędy pracy przyznają na ten cel sześciokrotność średniego wynagrodzenia (ok. 18 tys.). Pieniędzy nie trzeba zwracać, jeśli firma utrzyma się na rynku przynajmniej przez rok. Do wzięcia dla każdego, kto zechce pracować na własny rachunek, jest też 40 tys. z funduszy europejskich. To również pożyczka bezzwrotna, pod takim samym warunkiem – firma musi przetrwać na rynku co najmniej 12 miesięcy. Jeśli nie masz własnego pomysłu, możesz skorzystać z cudzego i uruchomić sklepik czy punkt usługowy w ramach tzw. franczyzy. Znana na rynku firma daje ci swój szyld, wyposaża w sprzęt i towar, a franczyzobiorca, czyli ty, ma ten towar sprzedać we własnym albo wydzierżawionym lokalu. Na rynku działa ok. 540 firm, które współpracują w tym systemie. Jedną z nich jest. m.in. Fornetti, która ma zamiar otworzyć w tym roku 400 minipiekarni i kawiarenek. Ich sklepiki można spotkać np. w marketach budowlanych Praktiker czy Leroy Merlin. Listę firm, które działają w systemie franczyzy (z podziałem na branże), informacje, jak założyć firmę oraz gdzie szukać środków, znajdziesz pod adresem www.franchising. pl oraz www.franczyzawpolsce.pl ■ praca tymczasowa – związek agencji pracy tymczasowej (www.zapt.pl) na swojej stronie internetowej zamieszcza nie tylko spis agencji oferujących pracę na krótki czas, ale i konkretne oferty. Na początku lutego było ich 300. Poszukiwano m.in. pracownika biurowego, księgowego lub księgowej, magazyniera, pracownika hurtowni i serwisanta turbin wiatrowych. Praca dorywcza, oprócz możliwości zarobienia paru groszy, daje też szansę na znalezienie stałego zajęcia. Przecież gdy pracownik sprawdza się, wiele firm proponuje mu trwalsze formy nawiązania współpracy! SZKOLENIA – GDZIE MOŻESZ SZUKAĆ ■ urzędy pracy – oferują bezpłatne kursy. Ich oferta uzależniona jest oczywiście od specyficznych potrzeb rynku pracy w danym regionie, ale wiele proponuje m.in. kursy językowe, prawa jazdy, rachunkowe czy obsługi komputera. Warto z nich skorzystać, bo po kursie dostaje się certyfikat, który można pokazać ewentualnemu pracodawcy. Jest też możliwość skorzystania z bezpłatnego kursu indywidualnego. Jego koszt – do wysokości 300 proc. średniego wynagrodzenia – pokrywa urząd pracy. Kurs trzeba znaleźć samemu i uzasadnić w urzędzie, że jego skończenie umożliwi nam podjęcie pracy. Z tych rozwiązań mogą korzystać bezrobotni, osoby będące w okresie wypowiedzenia, osoby zatrudnione u pracodawcy, wobec którego ogłoszono upadłość lub który jest w stanie likwidacji, a także pracownicy w wieku 45 lat i powyżej zainteresowanymi swoim rozwojem zawodowym.
Obowiązki się piętrzą, masz wrażenie, że robisz wszystko sama. Mąż nie rozumie dlaczego nie masz humoru. W powietrzu już wisi kryzys. Nie oszukuj się, zmiana tego zależy głównie od ciebie.
Wracasz z pracy, po drodze biegiem robisz zakupy, a po chwili już krzątasz się w kuchni. A jeszcze czeka cię sprzątanie, pranie, sterta rzeczy do prasowania, zadanie domowe dziecka. Lista obowiązków nie ma końca. Dziś pewnie znów padniesz na łóżko wyczerpana, gdy na zegarze będzie dobrze po północy. Myślisz: „Czy o tym właśnie marzyłam?”. Czujesz wściekłość i żal do męża, bo on w niczym ci nie pomaga. Zaraz wybuchniesz. Zanim jednak zrobisz mu awanturę, zastanów się, czy taka sytuacja w domu, to nie twoja wina? Czy, aby coś zmieniło się w twoim związku, nie powinnaś najpierw spróbować zmienić swego myślenia i nastawienia? Bo rodzice tak żyli Twój mąż pewnie dorastał w domu, w którym tata po pracy czytał tylko gazetę, a wszystkim zajmowała się mama. Wyręczała męża i syna także. To córkę zaganiała do prac domowych. Nie chodzi o to, byś w ten sposób go usprawiedliwiała, tylko zrozumiała jego zachowanie, które wcale nie musi oznacza braku szacunku. Zrób też rachunek sumienia i odpowiedz na pytanie: czy na początku małżeństwa nie chciałaś wykazać się, jaką jesteś dobrą żoną i synową i sama weszłaś w ramy utarte przez teściową? Najwyższy czas to zmienić! Sprawiedliwie rozdziel domowe obowiązki. Myślisz: rewolucja?! Wasz związek wyjdzie z niej zwycięsko – lepszy i silniejszy. Bo sama go zniechęciłaś Mogło zdarzyć się i tak, że na początku małżeństwa garnął się do pomocy, pytał, co i jak zrobić. Ale ty wolałaś sama wszystko zrobić, bo sądziłaś, że zrobisz to lepiej. Poza tym, jak miałaś mu mówić, gdzie co leży, traciłaś cierpliwość i sama szłaś do kuchni. Dlatego teraz to ty stoisz przy zlewie ze stertą naczyń, a mąż siedzi przed telewizorem. Nie chciałabyś by było odwrotnie? To może czas na zmianę swojego nastawienia. Niech dziś pozmywa mąż. To nic, że niezbyt dokładnie, ale za to ty będziesz mogła poczytać książkę. Bo nie mówisz czego oczekujesz Żeby równo podzielić obowiązki, trzeba jasno o nich mówić. Rzadko działa metoda: „może się domyśli”. Jeśli brodzik w prysznicu się zatyka, ty dzielnie znosisz wodę stojącą po kostki: „Niech mąż choć raz się domyśli i to zrobi”. A przecież prościej i skuteczniej jest powiedzieć mu, by przetkał ten brodzik. Nie rób mu też awantury po powrocie z wywiadówki, że znowu musiałaś zwalniać się z pracy. Lepiej porozmawiaj dwa dni wcześniej i powiedz: „Ostatnio ja byłam w szkole, teraz twoja kolej”. Domagaj się od męża wsparcia. Wszyscy na tym skorzystacie. On będzie zadowolony, że ci pomaga, a ty nie będziesz taka zmęczona. A o to chodzi. Nie rób sama wszystkiego Pamiętaj, że nie tylko kobiety potrafią zmywać i sprzątać. Mężczyzni też, więc nie wyręczaj męża w domowych pracach. Jeśli ty gotujesz obiad, niech on pozmywa. Wspólnie podzielcie się obowiązkami. Jeśli on ma problemy z zapamiętaniem ich, spiszcie to na kartce. Gdy słyszysz: „Staraj się, by było nam dobrze”, odpowiedz: „To nie zależy tylko od jednej strony, ty też się staraj”.