Anioł przebaczenia łagodzi emocje i pomaga zażegnać konflikt. Ale może doprowadzić do łez
Anioł przebaczenia to anioł Zafkiel, który potrafi załagodzić każdy konflikt. Niestety angelologia pokazuje, że jest też w stanie doprowadzić nas do łez. Dlaczego anioł wybaczenia działa w ten sposób? Przekonajcie się sami.
W tym artykule: Anioł przebaczenia pomaga załagodzić konflikty Anioł Zafkiel może doprowadzić do łez Anioły czuwają nad nami każdego dnia i pomagają nam w najtrudniejszych sytuacjach, które mogą spotkać nas w życiu. Szczególnie przydatne przydają się w relacjach międzyludzkich. Te bowiem często nie należą do udanych, a już na pewno trudno sprawić, że będą pozbawione kłótni - zwłaszcza gdy są to związki dla nas ważne i pełne emocji. Na szczęście anioł przebaczenia może nam pomóc załagodzić każdy konflikt. Musimy jednak wtedy uważać na jedną rzecz. Anioł przebaczenia pomaga załagodzić konflikty Przebaczenie to jedna z anielskich cnót, która jest szczególnie istotna w relacjach międzyludzkich i ziemskim życiu. To właśnie dzięki temu, że potrafimy wybaczać, jesteśmy w stanie oczyścić swoje wnętrze, wyciszyć wyrzuty sumienia i poprawić nasze więzi z innymi. Nie jest to jednak takie proste. Zobacz także: Anioł mądrości doradzi ci w trudnych sytuacjach. Ale tylko pod 1 warunkiem Dobrze mieć przy sobie swojego anioła stróża. Zwłaszcza w trudnych chwilach. Anioł mądrości może nas wesprzeć w takich sytuacjach. Stawia jednak pewien warunek. Co musimy zrobić? Na szczęście może nam w tym pomóc anioł przebaczenia, czyli anioł Zafkiel. Jeśli ten niebiański przyjaciel stwierdzi, że dana relacja jest dla nas dobra, z pewnością wesprze nas w wyjaśnieniu konfliktu. Pomoże zapomnieć o tym, co było złe, przyznać się do winy, a także zrzucić z siebie balast wyrzutów sumienia. Najpierw jednak... je spotęguje. Anioł Zafkiel może doprowadzić do łez Anioł Zafkiel zawsze sprawia, że sporo analizujemy. Zanim pomoże nam rozwiązać konflikt, zmusi nas do przemyślenia, co zrobiliśmy nie tak i w czym zawiniliśmy, że znajdujemy się w takiej, a nie innej sytuacji. Tym samym doprowadzi nas do wyrzutów sumienia, które będą tak silne, że mogą nawet wywołać łzy. Ostatecznie jednak te łzy będą dla nas oczyszczające. Nauczymy się na błędach i będziemy w stanie wyciągnąć rękę do zgody, jednocześnie wybaczając krzywdy, które ktoś wyrządził nam. Gra jest zatem warta świeczki. Co ciekawe, możemy zyskać jeszcze więcej, bo anioł przebaczenia jest w stanie pomóc także w czymś innym. Zobacz także: Te anioły chronią dom i rodzinę. Działają tylko pod 1 warunkiem Każdy z nas ma swojego anioła stróża, ale czasami warto poprosić też innych o pomoc. Zwłaszcza że te 4 anioły chronią dom i rodzinę, czyli najcenniejsze wartości dla większości z nas. Musicie jednak pamiętać, że działają wyłącznie pod 1 warunkiem. Zafkiel to też anioł największych pechowców. Jeżeli zatem odniesiesz wrażenie, że los przestał ci sprzyjać, koniecznie poproś go o wsparcie, a z pewnością wrócisz na właściwą ścieżkę w życiu.
Julia Wieniawa poszła do restauracji, którą skrytykowała Anna Mucha. Swoim komentarzem wbiła szpilę koleżance po fachu?
Anna Mucha w relacjach na Instastories ostro skrytykowała jedną z warszawskich restauracji, w której jadła ekskluzywne owoce morza, m.in. ostrygi i małże. Teraz ten sam lokal odwiedziła Julia Wieniawa. Aktorka, piosenkarka i influencerka również wydała swoją opinię. Wyszło zabawnie, czy niezręcznie?
Anna Mucha wraz z partnerem, Jakubem Wonsem wybrała się ostatnio na obiad do luksusowej, warszawskiej restauracji serwującej wyselekcjonowane owoce morza. Aktorka na Instagramie wyraziła swoje oburzenie jakością i cenami potraw. Do tego samego lokalu wybrała się Julia Wieniawa. Jak się okazuje, ani trochę nie podziela opinii koleżanki po fachu. "Afera ostrygowa": Julia Wieniawa zachwala jedzenie w restauracji skrytykowanej przez Annę Muchę Ostatnio głośno było o konflikcie Anny Muchy z jedną z warszawskich restauracji, którą skrytykowała na swoim instagramowym profilu. Właścicielka restauracji odniosła się do jej słów w rozmowie z "Faktem". Kobieta nie ukrywała rozczarowania bolesnym komentarzem i zarzuciła Musze bezpodstawny hejt oraz to, że nie zgłosiła swoich uwag obsłudze podczas wizyty w lokalu. Teraz do "rozsławionej" przez Annę Muchę restauracji wybrała się Julia Wieniawa wraz z koleżankami. Aktorka zdecydowała się zorganizować babski wieczór w miejscu, o którym koleżanka po fachu nie miała dobrego zdania. Relację z wizyty opublikowała na InstaStories. Julia Wieniawa pokazała również, jak je ostrygę. Warto zaznaczyć, że ostrygi są specyficzną potrawą. Ich smak nie każdemu przypadnie go gustu. Czy mimo to wybierzecie się do popularnego ostatnio lokalu?
5 sygnałów, że Wasz związek może się zakończyć rozwodem
Naukowcy przeanalizowali historie 168 związków na przestrzeni 13 lat, by zrozumieć co sprawia, że małżeństwa się rozpadają. Oto ich najważniejsze wnioski.
Dlaczego pary się rozwodzą? Trudno nie zgodzić się z tym, że każda relacja jest inna, a podwaliny każdego rozwodu to często skomplikowana sieć małżeńskich nieporozumień. Pary, które w przyszłości czeka rozwód, często łączą jednak te same zaniedbania i przewinienia. Naukowcy przeanalizowali historie 168 związków w ciągu 13 lat, by zrozumieć, co sprawia, że małżeństwa najczęściej się rozpadają. Dzięki tej dogłębnej analizie udało im się ustalić, jakie zachowania określają, czy parę czeka długa wspólna przyszłość – czy wprost przeciwnie. Oto 5 sygnałów, które wskazują na to, że w najbliższym czasie może Was czekać rozwód!
Uważaj! ON może nie być księciem z bajki
Czy twojemu mężczyźnie zdarza się znikać co jakiś czas, tworzyć swój własny świat, do którego ty nie masz wstępu, krytykować wszystkie twoje koleżanki, nie panować nad sobą po kolejnej lampce wina, wydać majątek na niepotrzebny bzdet? Takie sygnały powinny dać ci do myślenia.
Oto scenariusz charakterystyczny dla bardzo wielu związków: – Z Tomkiem spotykam się od kilku miesięcy, kocham go, naprawdę, ale jakoś brakuje mi radości życia – zwierza się Dorota. – Nie wiem, gdzie skrzydła, które rosną, kiedy jest się zakochanym, a przecież jestem w nim bardzo zakochana. Może to zmęczenie, może ta zima, która długo nie chciała się skończyć… Nie wiem, o co ochodzi – dodaje z niedowierzaniem. Być może chodzi o to, że Tomek – mówiąc bardzo oględnie i eufemistycznie – nie jest dla Doroty właściwym partnerem. – Tylko co to właściwie znaczy dobry partner? Przede wszystkim ciężko o taką genaralizację zasad – tłumaczą psychologowie. – Każda kobieta ma inne oczekiwania, potrzeby i inne granice wrażliwości. A kiedy pytamy o zachowania partnera, które powinny być dla nas sygnałem ostrzegawczym, należy wspomnieć właśnie o granicach konkretnej kobiety. Bo to właśnie tu zaczyna się rozmowa o tym, czego mężczyzna nie powinien robić w relacji. Przede wszystkim chodzi o to, żebyśmy to my same szanowały swoją przestrzeń, znały swoje oczekiwania i wyraźnie dawały znać partnerowi, za każdym razem, kiedy ten o nasze granice zacznie choćby się ocierać. Istotne jest, aby kobieta nauczyła się mówić – za każdym razem – jasno i wyraźnie: „Stop! Nie podoba mi się, co robisz, nie ma na to mojej zgody”. To jest podstawa. Reakcja drugiej strony wskaże nam, jakie jest jego podejście do relacji, jego gotowość do budowania bliskości. Będzie istotna dla podjęcia decyzji: zostaję czy uciekam. Tylko czy przypadkiem nie jest tak, że my bardzo często nie widzimy, nie czujemy, nie zdajemy sobie sprawy albo nie chcemy sobie jej zdawać, że zachowania partnera przekraczają nasze granice? Niekoniecznie. Często zdarza się bowiem, że kobiety tak naprawdę czują to wręcz fizycznie, w swoim ciele, ale bagatelizują te sygnały, bądź nie dają sobie prawa do złego samopoczucia. To właśnie w takich momentach wchodzimy w rolę „tłumacza” niewłaściwych zachowań partnera. Usprawiedliwiamy go same przed sobą. Bierzemy winę na siebie. Bez sensu. Bo wykonujemy całą masę działań, które do niczego dobrego nie prowadzą, a jedynie wysysają z nas energię i siłę. Jest cała pula zachowań, które powinny być jasnymi sygnałami: „Nie jest dobrze!”. Oczywiście pierwszym z nich, najczytelniejszym sygnałem do odwrotu jest fakt dopuszczania się przez naszego partnera jakiejkolwiek formy przemocy. „TY DURNA BABO”. Podniósł na ciebie głos, rękę! Sprawia, że się boisz. Nie ma przebacz. Od tego terroru trzeba uciekać! Jeśli partner przejawia choćby najmniejszą chęć wzbudzenia w tobie lęku, przestraszenia cię, rozwiązanie jest jedno: uciekaj! Mężczyzna, który próbuje zastraszać, krzyczy, wyzywa, poniża, upokarza, używa fizycznej przemocy, nie podlega resocjalizacji. W każdym razie na pewno nie jest to twoja rola. Jest takie powiedzenie, bardzo dosadne, ale prawdziwe: „Mężczyzna traktuje kobietę w taki sposób, na jaki ta sobie pozwoli”. Jeśli więc raz usłyszysz, że jesteś „durną babą” czy „prowokującą innych mężczyzn zdzirą”, i nie zareagujesz, możesz być pewna, że usłyszysz to po raz kolejny. Jeśli raz ciebie popchnie, zrobi to znowu. Akurat tu nie ma pola do pertraktacji! „W NIEBIESKIM JEST CI NAJLEPIEJ”. On zawsze wie, co dla ciebie dobre. Kontroluje twoje kroki, bo o ciebie „dba”. Mężczyzna wie lepiej. Wszystko. Zawsze. Ocenia, krytykuje, umniejsza wartość twoich osiągnięć, wymusza pewne zachowania, na przykład określony strój, mówiąc: „W niebieskim jest ci najładniej”. – Rzeczywiście, zdarza się, że Tomek mówi: „Jak ty się ubierasz?”. „Kochanie, przecież tyle razy ci powtarzałem, że ładnie wyglądają paznokcie pomalowane na jasno, jak ty możesz nosić ten wyzywający czerwony?”. Nie lubię, kiedy tak mówi, ale przecież to jest normalne, że chcę mu się podobać, ubierać się i wyglądać tak, jak on lubi – tłumaczy z uporem Dorota.Owszem, to jest normalne. Ale nie jest już normalne, jeśl i on sam ciągle zwraca ci na to uwagę. Mężczyzna-kontroler, bo tak można określić ten typ osobowości, potrafi też ograniczać swojej kobiecie kontakty ze znajomymi, z jej koleżankami. – Czy Tomek mówi , że moje koleżanki są głupie i dla mnie nieodpowiednie? – zastanawia się Dorota. – Zdarza mi się usłyszeć: „Naprawdę nie dostrzegasz, że przebywanie z nimi źle na ciebie wpływa?”. Co powinno cię więc zastanowić? Jeśli zauważysz, że on: wie lepiej, co jest dla ciebie dobre, wie lepiej, jakie lektury powinnaś czytać („czytasz głupie książki”), wie lepiej, jakie filmy są dla ciebie odpowiednie („znowu wybrałaś komedię romantyczną, jak może ci się to podobać?!”). Podczas spotkania ze znajomymi potrafi powiedzieć: „Oj, żebyście widzieli, jak moja Kaśka ostatnio się wygłupiła. Rozmawiamy z moimi rodzicami o planach na Boże Narodzenie, a ona, głupiutka, pyta, jak w tym roku wypadają święta”. Oczywiście, jak najbardziej w porządku jest, kiedy mówimy sobie w związku, co sądzimy o naszych zachowaniach, dajemy sobie informacje zwrotne, jednak komentarze tego typu, oceniające i pokpiwające, nic nie wnoszą, nic nie dają, jedynie ranią. Kontroler nie musi wcale działać wprost, może wydawać te wszystkie komunikaty w białych rękawiczkach. Spokojnie, łagodnie. Odbierasz to wręcz jako wyraz jego troski, miłości, dbania o ciebie, o twój rozwój. „ZAOPIEKUJ SIĘ MNĄ”. On jest „biedny”, więc ty jesteś zobowiązana do pomagania mu. przecież mówisz, że go kochasz. Twój partner jest bardzo biedny i tłumaczy to w różny sposób: dużo pracuje, często bywa zmęczony albo ma za sobą trudne doświadczenia, które ciągną się za nim całe życie. Uważa, że pomoc, troska i uwaga po prostu mu się należą. Ma partnerkę, więc ta powinna być dla niego oparciem. Kochasz, znaczy – musisz to robić. Jeśli się do tego nie dostosowujesz, będzie się nad sobą użalał. Słyszysz wtedy: „Niszczysz mnie!”, „Nie mogę na ciebie liczyć”, „Ja dla ciebie tyle robię, a ty tak mi dziękujesz”. Takie „biedactwo” będzie na różny sposób starało się wzbudzić w kobiecie poczucie winy. Nagle łapiesz się na tym, że sama już nie jesteś pewna, czy dajesz mu wystarczająco dużo serca i uwagi. „Kocham, więc powinnam odpowiadać na potrzeby mojego partnera”, zaczynasz myśleć. – Umówiłam się z kosmetyczką na jutro, ale Tomek jest przeziębiony, chce, bym wpadła po pracy do jego mamy z zakupami, odebrała mu filmy, które zamówił. No i muszę wrócić wcześnie do domu, zawsze mówi, że nie lubi być w domu sam, kiedy źle się czuje – opowiada Dorota. Czy robienie tego wszystkiego dla własnego partnera jest czymś złym? Nie! Oczywiście, pod warunkiem że on na tobie tego nie wymusza. Natomiast jeśli wiesz, że za pójście do kosmetyczki, czyli wybranie swojej potrzeby, zostaniesz ukarana jego smutkiem lub złym humorem, to już jest niedobry symptom. Bo co to oznacza? Mniej więcej tyle, że posiadanie przez ciebie własnego zdania, bycie samodzielną, postanowienie sobie czegoś i dążenie do celu spotyka się z powiedzeniem przez twojego partnera: „Jest mi źle”, „Zaniedbujesz mnie”, czyli z próbą wzbudzenia w tobie poczucia winy, wyrzutów sumienia. A taki sposób na przeszkadzanie kobiecie w real izowaniu siebie jest sygnałem, że zbyt dużo jest po drugiej stronie egoizmu, miłości własnej. „ZAMKNĘ SIĘ W SOBIE”. Musisz przeprosić, wyciągnąć pierwsza rękę, niezależnie od tego, czy on ma rację. Twój partner przez trzy dni jest ideałem, głaszcze, kocha i nadskakuje, aż nagle bez powodu znika w swoim świecie. Potrzebuje samotności, czasu wyłącznie dla siebie, wtedy nie masz do niego żadnego dostępu. I nie jest ważne, czy w takiej chwili ty go potrzebujesz, bo jego nie ma, i koniec. Musisz to zaakceptować, a wtedy on w którymś momencie do ciebie wróci. Jak gdyby nigdy nic się nie stało. Taka zabawa, kiedy on ucieka, a ty masz go gonić, niczego dobrego nie rokuje. To absurd, bo najlepiej, byś przeprosiła za coś, za co przepraszać nie musisz. Odizolowanie się, znikanie, przybliżanie się i oddalanie czy tak zwane ciche dni to próba wymuszenia uwagi. Kobieta ma się dopytywać: „Co ci jest?”, „Dlaczego się obraziłeś?”. A ty, choć niby wiesz, że nic złego nie zrobiłaś, w końcu nie wytrzymujesz i próbujesz jednak nawiązać z nim jakąś łączność. Chodzi o to, żebyś to ty zrobiła pierwszy krok, żebyś to ty wyciągnęła rękę. To jest gra, którą taki mężczyzna będzie próbował prowadzić zawsze. Bo to on musi być w centrum uwagi. Jeżeli nie umiesz postawić granicy, lepiej, żebyś znalazła partnera, który w waszym związku zobaczy również ciebie. Tu chęć grania pierwszych skrzypiec jest zbyt istotna. „ALKOHOL TO CZĘŚĆ MOJEGO ŻYCIA”. Nic nadzwyczajnego. O co chodzi, przecież nie upija się, przecież pije tylko sporadycznie. Umiejętność dostrzeżenia u partnera symptomów podatności na wszelkie uzależnienia jest szalenie ważna. Oczywiście nie chodzi o żadne wyrokowanie, stawianie diagnoz. Chodzi o zauważenie sygnałów, które pominięte, mogą źle się skończyć. Chodzi o to, żebyś stała trzeźwo na ziemi i umiała nazywać rzeczy po imieniu. Jeśli partner traci kontrolę nad piciem, a więc upija się na jakiejś imprezie, co może zdarzać się nawet bardzo rzadko – znaczy, że ma problem. Ma kłopot, gdy biorąc do ręki pierwszy kieliszek, kończy picie kompletnie nieprzytomny. Nie widzi granicy, momentu, gdy należałoby już przestać. Innym alarmowym sygnałem jest fakt, że twój partner sięga po alkohol bardzo często. To nie są duże ilości: dwa, trzy piwa, trzy kieliszki wina. Nie upija się, jednak widzisz, że to jego rytuał, robi to prawie codziennie i celebruje również jako stały element codzienności. Używa alkoholu, aby odreagować, lepiej spać, bo lubi ten smak, bo, jak mówi, sprawia mu to zwyczajnie przyjemność. Warto, abyś pamiętała, że równie istotnym sygnałem jest brak kontroli w intensywności, ilości jednorazowego wypicia alkoholu, jak i w braku kontroli w kwestii częstotliwości jego spożywania. Moment, w którym zauważysz, że partnerowi coraz częściej alkohol po prostu towarzyszy i wpisuje się na stałe w jego sposób życia – to chwila gdy zdecydowanie powinien ci się zapalić czerwony sygnalizator. Nie czekaj na rozwój sytuacji! „PIENIĄDZE? MAM NA NIE POMYSŁ”. Szasta nimi lub obsesyjnie je oszczędza. On o nich decyduje. Jeśli widzisz, że on ma tendencję do szastania pieniędzmi, niezależnie ile ich akurat ma, być może któregoś dnia wróci do domu bez ważnych zakupów, które miał zrobić, za to z nowym modelem snowboardu. Ważnym sygnałem jest również chorobliwa potrzeba oszczędzania. Obsesja tworzenia planów awaryjnych, które mają zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Tyle że one odbierają jemu i, w perspektywie, tobie możliwość smakowania życia. Słyszeć będziesz w kółko: „Czy to niezbędne?”, „Czy warte jest tej ceny?”. Jednak najistotniejszym sygnałem dotyczącym stosunku do pieniędzy jest skłonność do wydzielania ich partnerce, decydowania o nich. Jeśli idziecie razem na zakupy, znajdujesz sobie wymarzone buty, kupujesz je, a za chwilę słyszysz: „Czy musiałaś wybrać takie drogie?” – uważaj! „MAM SWOJE SPRAWY”. Ty nie musisz mieć do nich dostępu. Każdy mężczyzna ma tajemnice. Jego kumple, komputer, telefon należą wyłącznie do niego. To naturalne, że każdy z partnerów ma prawo do swojej przestrzeni, do swojego świata. Jednak nie wszystko jedno, co mieści się w takiej przestrzeni. I sygnałem ostrzegawczym powinien być fakt, że nie masz kompletnie żadnego dostępu do jego świata. Jeśli mężczyzna robi tajemnicę z tego, z kim spędza czas, jeśli komórka i telefon to przedmioty, które trzyma zawsze przy sobie, jeśli nie masz pojęcia, dokąd idzie, gdy umawiacie się na wieczór w oddzielnym gronie – zainteresuj się tym! Nie pozwól na uczynienie zasady, normy z tego, że do jego „męskiego” świata nie masz dostępu. „Przecież to nor- malne” – słyszysz. Nie, to nie jest normalne. Może za to oznaczać, że ma jakieś drugie „ja”, którego nie chce przed tobą ujawnić. W związku nie ma tajemnic, w każdym razie nie powinno ich być. Trzeba pamiętać, że poprzez rodzinę i przyjaciół partnera poznajemy też jego samego, czegoś się o nim dowia- dujemy. Więc skoro on próbuje nas od nich izolować, być może nie chce czegoś o sobie powiedzieć, ujawnić jakiegoś kawałka swojego „ja”. Istotnym sygnałem alarmującym jest też przyłapywanie go na drobnych kłamstewkach. Widzisz, że on kręci, choćby w nieistotnych sprawach. Konfabuluje, zmyśla. Przekonujesz się podczas spotkania z jego kumplami czy obiadu u jego rodziców, że coś, o czym ci opowiadał, w rzeczywistości wyglądało zupełnie inaczej – takich rzeczy nie zostawiaj bez reakcji. I jeszcze jedno: po każdym z wymienionych tu zachowań możesz usłyszeć: „To był ostatni raz”. Ostrożnie z wiarą w takie obietnice!
Można się dogadać! rady dla młodych mężatek (i nie tylko)
Gdy się poznaliście, czuliście, że jesteście jak dwie połówki jabłka. Mieliście sobie czytać w myślach, tego samego pragnąć. Gdy założyliście rodzinę, zamieszkaliście razem, nagle okazało się, że w wielu sprawach kompletnie nie możecie dojść do porozumienia. W jakich sprawach? Oto pięć sytuacji z życia, które komentuje psycholog. Czemu czasem tak trudno jest nam się dogadać? I jak to zmienić?
UMÓWILIŚMY SIĘ PRZECIEŻ INACZEJ Edyta zawsze marzyła o własnym psie. Wychowywała się ze zwierzętami. Przez dwa lata przed ślubem wynajmowali z Marcinem mieszkanie, i nie było mowy o własnym czworonogu. Gdy wprowadzili się do swojego M, Edyta była przekonana, że z czasem w świeżo wykończonych wnętrzach pojawi się także jej wymarzony futrzak… Mówiła o tym Marcinowi, ale on zbywał to tylko krótkimi: „Yhmm…”, „Może kiedyś”. Okazja nadarzyła się jednak sama. Pewnego zimowego wieczoru Edyta wracała z biura. Na przystanku tramwajowym dostrzegła puszystą, umorusaną błotem kuleczkę. Kilkumiesięcznego kundelka! Uszczęśliwiona tym wyjątkowym zbiegiem okoliczności zabrała psiaka do domu. „Zobacz, kochanie, rodzina nam się powiększyła!” – oświadczyła od progu lekko zbaraniałemu mężowi. „Jesteś w ciąży?” – rozradował się on. „Nie… Mamy pieska!” – zaśmiała się ona. „Aha… Ale tylko na jedną noc. Jutro rano odwieziemy go do schroniska” – zadeklarował Marcin. Rozpętała się burza z piorunami, podczas której wyszło na jaw, że Edyta całkiem opacznie odbierała „Yhmm…” Marcina. On wcale nie chciał mieć psa, a już na pewno nie teraz, gdy wprowadzili się do pięknie urządzonego, nowego mieszkania. Jednak uległ żonie, ale jasno oświadczył: „Zachowaj sobie sierściucha, jak tak się upierasz. Ale to twój pies, i ja do niego dotykać się nie będę”. Przez trzy miesiące Edyta karmiła i wyprowadzała na spacery Tramka (od tramwaju), licząc na to, że mąż przekona się do znajdy. Przyszedł dzień, gdy wróciła wykończona z pracy, z objawami grypy, i poprosiła Marcina, by wyręczył ją podczas spaceru z Tramkiem. „Chyba żartujesz. Nie tak się umawialiśmy. W życiu trzeba ponosić konsekwencje swoich czynów” – powiedział lodowato Marcin. I wyszedł do drugiego pokoju. ZDANIEM PSYCHOLOGA: KOMPROMIS ZAWSZE JEST MOŻLIWY! Z pewnością byłoby idealnie, gdyby wszystkie decyzje, jak ta o wzięciu do domu znalezionego psa, były podejmowane przez oboje partnerów. To jest poważna sprawa, zobowiązanie na wiele lat – nowi opiekunowie muszą być w pełni tego świadomi, wszak zwierzę – to nie rzecz. Marcin nie powiedział wprost, że zatrzymanie znajdy nie jest możliwe, „skapitulował” przed żoną, czyli… w pewnym sensie jednak się zgodził na obecność Tramka w domu. Jego słowa trzy miesiące później to rodzaj odwetu, prztyczka w nos… To mogło zapoczątkować niebezpieczną grę: „Ty mnie tak, to ja tobie – tak!”. To do niczego dobrego nie prowadzi. Jak inaczej można to było przeprowadzić? Po pierwsze – rozmawiać konkretnie, i to zanim do domu zawita pies. Marcin mówił, że może kiedyś mogliby mieć jakiegoś pupila? Kiedy to mogłoby się stać? Warto było podjąć próbę dojścia do porozumienia. On miałby poczucie, że jego zdanie jest szanowane i brane pod uwagę, a ona – mogłaby sobie coś zaplanować, zamiast iść na żywioł. Po drugie: jeśli już zdarzyło się tak, jak się zdarzyło, dobrze byłoby poczekać, aż emocje opadną. Może miesiąc? W tym czasie Marcin przekonałby się, że pies to wcale nie niszczycielska siła, która zrujnuje wychuchane mieszkanie, że jest nawet sympatyczny. Wtedy powinni usiąść i porozmawiać. Przeprosić za zamieszanie, zaproponować ustalenie reguł. Przecież to oczywiste, że kiedyś Edyta może zachorować, i choć to ona opiekuje się psem, będzie potrzebowała pomocy. Wtedy powinna liczyć na męża. Należałoby też pomyśleć o jakiejś wymianie, np. Marcin wyszedłby czasem z psem, choć to jej obowiązek, ona zaś – zrobiłaby za niego coś, co zazwyczaj robi on, a czego nie lubi (pozmywa naczynia, pojedzie autem do myjni). W końcu związek na tym polega – na wypracowywaniu kompromisów. ON CHCE JEŚĆ JAK U MAMUSI Ania i Robert byli przykładem na to, że przeciwieństwa się przyciągają. Ona – z artystycznej rodziny, lubiła zmiany, była spontaniczna. Jego rodzice byli tradycjonalistami, uważali, że jeśli coś jest dobre, to po co to zmieniać? Te różnice widać było także w ich upodobaniach kulinarnych. Tyle że z początku im to nie przeszkadzało. Rzadko jadali razem. Sytuacja zmieniła się po ślubie. Z tytułem żony w kieszeni, Ania zabrała się za kulinarną edukację męża. Zaczęły się: sałatki, płatki z jogurtem i kotlety sojowe. Początkowo Robert starał się robić dobrą minę do złej gry. Udawał, że je płatki, a gdy Ania wychodziła z kuchni, wyrzucał je do śmieci. Potem zaczął przynosić w słoikach… obiady gotowane przez mamę i powiedział, iż pragnie ona udzielić Ani paru wskazówek. Ance mina rzedła coraz bardziej. Gdy któregoś popołudnia zastała w kuchni teściową, wybuchła: „Robert! Nie możesz tak jeść! To jest niezdrowe!”. „Nie jestem królikiem. Nie najem się marchewką” – odpowiedział on. „Jesteś bardzo zacofany. Powinieneś zastanowić się nad swoimi nawykami żywieniowymi” – wściekła się Ania. „Powinienem się zastanowić, zanim się z Tobą ożeniłem!” – krzyknął on. Przestali się do siebie odzywać. ZDANIEM PSYCHOLOGA: DOBRZE JEST MÓWIĆ O SWOICH OCZEKIWANIACH Złudne jest liczenie na to, że po ślubie uda się kogoś zmienić. Warto zapytać samą siebie: czy ja chciałabym, żeby mężczyzna tak o mnie myślał: „Jak już razem zamieszkamy, to ja ją sobie wychowam”. To inżynieria, a nie partnerstwo. W związku, zwłaszcza świeżym, trzeba ustalać granice, wyznaczać je, mówić o nich partnerowi, żeby wiedział, gdzie one się znajdują. Robert, zamiast wyrzucać ukradkiem jedzenie do kosza, powinien powiedzieć żonie: „Ja lubię na śniadanie kanapki z szynką, i tak właśnie chcę jeść”. Nie utwierdzać jej w przekonaniu, że lubi płatki z jogurtem. Ania z kolei powinna jasno postawić tę granicę, kiedy na jej stole lądują słoiki od teściowej. Powiedzieć: „W mojej kuchni gotuję ja. Nie chcę, żeby twoja mama mnie uczyła”. Może to jest na pozór trochę ostre, ale natychmiast pozwala uciąć wszelkie wątpliwości. Chciałabym też zwrócić uwagę na sposób konstruowania wypowiedzi: „Jesteś zacofany…”. W rozmowach z partnerem najskuteczniejsze są tak zwane „ja-komunikaty” w miejsce „ty-komunikatów”. Mówimy o sobie i swoich odczuciach: „Ja uwielbiam sałatki i płatki, uważam, że to zdrowa, energetyzująca kuchnia”. Taką opinię łatwiej jest przyjąć – bo to nie oskarżenie, a informacja o stanowisku partnera. No i na koniec: warto umawiać się na kompromisy. Nie zmieniać partnera na siłę, a uszanować jego odmienność. Można np. umówić się: raz w tygodniu jemy kiełki w restauracji, którą ja wybieram, a raz – idziemy na obiad do twojej matki. SEKS NA PRZEPROSINY? Małżeństwo Marty i Tomka przechodziło kryzys. Byli pięć lat po ślubie, mieli dwójkę dzieci. Dużo razem przeszli, ale Marcie brakowało dawnej bliskości: rozmów we dwoje, kolacji przy świecach, wypadów za miasto, namiętnych pocałunków… Czasami miała wrażenie, że z kobiety, kochanki, zamieniła się w kucharkę, praczkę, opiekunkę do dzieci i sprzątaczkę swojego męża. „Marteczko, gdzie moje spinki do mankietów?”, „Martuś, wyprasuj mi koszulę, wychodzę za kwadrans!” – i tak dalej, i tak dalej… A gdzie ona? Gdzie miłość? Gdy w niedzielny wieczór Tomek poprosił ją, by wypastowała mu buty, bo on musi iść jeszcze coś porobić przy aucie, cierpliwość Marty się skończyła. „Kim właściwie ja dla ciebie jestem? Darmową obsługą hotelową?” – wrzasnęła. Pokłócili się. Marta krzyczała, że czuje się zaniedbywana, że pragnie czułości, bliskości… Tomek – że nie wie, o co jej chodzi. Czy nie ma wszystkiego, czego trzeba? On się zaharowuje, żeby mogli za kilka lat kupić większe mieszkanie, mieli auto, i żeby żona mogła pracować sobie na pół etatu w szkole. I co dostaje w zamian? Same pretensje! Marta się popłakała. Tomek wyszedł z domu, ona wcześniej położyła się do łóżka. Gdy on wrócił, prawie spała. Jednak w pewnej chwili zorientowała się, że kładzie się koło niej i zaczyna całować w szyję… „Nie sądzisz, że po tym wszystkim będziemy się kochać!” – wysyczała. „Przecież mówiłaś, że potrzebujesz czułości!” – zdumiał się Tomek. „Idź spać na kanapę!” – rozkazała mu Marta. Coś takiego zdarzyło im się po raz pierwszy od ślubu. ZDANIEM PSYCHOLOGA: CZUŁOŚĆ TO NIE ZNACZY ZAWSZE TO SAMO Partnerzy często mają wrażenie, że się świetnie dogadują. Oboje mówią np., że potrzebują bliskości. Cieszą się, że osiągnęli takie porozumienie – a tymczasem chcą czegoś całkiem innego. Ona – przyjaźni, zwierzania się, porozumienia dusz. A on – może… seksu? Mężczyźni rzadko potrafi ą okazywać kobietom czułość w takim wydaniu, w jakim one by tego pragnęły. Okazują ją w sposób seksualny, i takiej też często oczekują odpowiedzi. Dlatego Marta nie doszła do porozumienia z Tomkiem. Wykrzyczała mu kilka haseł, których nie wyjaśniła – a on zrozumiał ją po swojemu. I po swojemu chciał jej okazać, iż pragnie zaspokoić jej marzenia. A wystarczyło uszczegółowić wypowiedź. „Potrzebuję bliskości – chciałabym, żebyś ze mną rozmawiał, opowiadał mi o swojej pracy, pytał o moją, podzielał moje pasje. Potrzebuję czułości – chciałabym, żebyś częściej mnie przytulał, przynosił kwiaty i mówił, że jestem dla ciebie ważna”. Wtedy pewnie by ją zrozumiał. Warto też wiedzieć, że są ludzie – głównie mężczyźni – którzy pobudzenie emocjonalne, będące efektem np. kłótni, interpretują jako podniecenie seksualne. Niektóre pary rozładowują napięcia po sprzeczce właśnie seksem. DRUGA KOBIETA W JEGO ŻYCIU Kasia była na urlopie wychowawczym, zajmowała się domem i synkiem. Adam natomiast realizował się zawodowo: był handlowcem. Wracał z biura około 18.00 i opowiadał żonie: co zdarzyło się w pracy, co powiedział Staszek, a co szef? Kasia była szczęśliwa, że tak dobrze się rozumieją, że jest dla męża przyjaciółką, powiernicą. Gdy do biura została przyjęta nowa pracownica, Agata, Kasia oczywiście wiedziała o tym pierwsza. Że jest świeżo po studiach, ma figurę modelki, loki i nosi czerwone szpilki. Zaświeciła jej się w głowie lampka: „Adam opowiadał, jakby był Agatą lekko zauroczony…”. Kolejne tygodnie utwierdziły Kasię w tym przekonaniu. „Agata powiedziała…”, „Zdaniem Agaty…”, „A wiesz, Agata zgadza się z tobą, ona też uważa, że…”. Kasia próbowała być twarda, ale czuła, że jest coraz bardziej zazdrosna. Gdy jednak powiedziała o tym Adamowi, wybuchnął śmiechem. „No, co ty? Kicia, nie masz o co, to superbabka, ale ja kocham ciebie!” – beztrosko odrzekł Adam. Kasia nie była jednak taka pewna. „Znajdź jakiegoś amanta na Sympatii i też opowiadaj o tym Adamowi. Zobaczymy, jak zareaguje!” – namawiała ją koleżanka. Kasia tak właśnie postanowiła uczynić. Zalogowała się na portalu randkowym i… zaczęła flirtować w sieci. Żeby wzbudzić zazdrość męża i odsunąć w ten sposób Agatę na dalszy plan. ZDANIEM PSYCHOLOGA: CHCEMY CZUĆ SIĘ BEZPIECZNIE Psychologowie wyróżniają dwa rodzaje zdrady: emocjonalną i seksualną. Czasami mówi się, że dla kobiet bardziej bolesna jest ta pierwsza, a dla mężczyzn – druga. To, co robi Adam, Kasia interpretuje właśnie jako zdradę emocjonalną. Wątpliwości budzi zachowanie Adama. Co właściwie chce osiągnąć, opowiadając żonie tak często o atrakcyjnej koleżance z biura? Szczerość w związku – to nie znaczy brak reguł. Nie wszystko można i trzeba powiedzieć. Należy natomiast zawsze mieć na uwadze, by nie czynić drugiemu zła, nie ranić, nie krzywdzić. Być uważnym na partnera. Zanim mu się zwierzymy, dobrze jest pomyśleć: „Czy to wyznanie nie będzie dla niego bolesne?”. Ale z tekstu wynika, że Kasia w zasadzie nie mówi mężowi otwarcie o swoich wrażeniach. A może powinna, np. tak: „Kiedy opowiadasz o Agacie, jest mi przykro. Mam poczucie, że ona jest dla ciebie ważna. Nie czuję się przez to bezpiecznie”. To Adam musi zrozumieć, że robi żonie krzywdę, i przestać. Pomysł odpłacania pięknym za nadobne, czyli – szukanie fl irtu w sieci, wydaje mi się bardzo niebezpieczny. Jeśli sprawa wyjdzie na jaw, skutki mogą być opłakane. Adam może zareagować wcale nie tak, jak życzyłaby sobie tego Kasia. A co, jeśli posądzi żonę o romans? Zażąda rozwodu? To igranie z ogniem. Poza tym: Kasia całkiem przypadkowo może w ten sposób kogoś poznać. I na koniec: spójrzmy też z perspektywy wirtualnego znajomego Kasi. Jak on będzie się czuł, gdy dowie się, że był jedynie narzędziem zemsty zazdrosnej mężatki? NIEZAPOWIEDZIANA WIZYTA KUMPLI Ewa i Krzysiek nie mieli możliwości, by mieszkać razem przed ślubem. Żyli u rodziców, każde u swoich. Po ślubie wynajęli mieszkanie. Ona z upodobaniem je urządzała: kupowała kwiaty, makatki, żeby surowe wnętrze kawalerki zamienić w prawdziwy dom. Jego pierwszą inwestycją był wielki telewizor, który został ustawiony w centralnym miejscu pokoju. Już wtedy zazgrzytało. Ewa miała do męża pretensje, uważała, że pieniądze, które otrzymali na weselu, powinni wpłacić na lokatę. On był lekko obrażony, mówił, że sądził, że i ona ucieszy się z nowego nabytku. Mieli dwa ciche dni i wszystko wróciło do normy. Tydzień później wypadała rocznica ich poznania się. Ewa pomyślała, że to świetna okazja, by urządzić romantyczną kolację. Zrobiła spaghetti, zapaliła świece i... dotarło do niej, że zapomniała kupić czerwone wino – pobiegła więc do sklepu. Po powrocie zastała… Krzyśka pałaszującego makaron. I jego trzech kumpli, też nad talerzami. „Dzięki, Ewka, że o tym pomyślałaś. Dzisiaj najważniejszy mecz Lecha Poznań!” – ucieszył się mąż na jej widok. Ewa bez słowa poszła pakować walizkę. Krzysiek nawet nie zauważył, jak wyszła. Dzwonił potem do jej rodziców, ale ona nie chciała podnieść słuchawki. „Ewa, co cię ugryzło? Nic nie rozumiem!” – przysłał jej wiadomość SMS-em. ZDANIEM PSYCHOLOGA: NA NIESPODZIANKI NAJLEPIEJ SIĘ UMÓWIĆ Odnoszę wrażenie, że decydując się na ślub, Ewa i Krzysiek w ogóle nie porozmawiali o tym, co jest dla każdego z nich ważne, czego oczekują od małżeństwa, jak sobie je wyobrażają. Nie ustalili nawet, co zrobią z otrzymanymi od gości weselnych pieniędzmi! Tutaj znowu kłania nam się… konieczność rozmawiania. Niespodzianki są urocze – ale w ich charakter wpisane jest ryzyko niepowodzenia. Dlatego, gdy zbliża się ważna rocznica, a partner np. nie ma głowy do dat, lepiej przypomnieć mu o tym doniosłym wydarzeniu. „W środę jest nasza rocznica. Co planujemy?” – mogła zapytać Ewa. Nie doradzałabym delikatnych aluzji typu: „Zosia dostała od Zbyszka na rocznicę pierścionek” – bo jest ogromne prawdopodobieństwo, że mężczyzna nie zrozumie, po co mu się to mówi. Ewa pewnie wiedziała przed ślubem, że Krzysiek jest kibicem. Gdyby więc w odpowiedzi na swoje przypomnienie usłyszała: „W środę jest mecz…” – mogliby razem poszukać rozwiązania. Dla niego to naprawdę może być ważne, nawet jeśli ona nie bardzo to rozumie. Warto wtedy zastanowić się: jak pogodzić te sprawy? Meczu się nie przesunie. Ale można świętować rocznicę dwa dni później. A jeśli już stało się tak, jak się stało, warto poprosić męża do kuchni i powiedzieć: „Dzisiaj nasza rocznica. Chciałam to uczcić. Co zamierzasz?”. Wyprowadzanie się to niepotrzebna eskalacja konfliktu. komentarz psychologiczny: Sylwia Sitkowska, www.przystan-psychologiczna.pl
Specjaliści zawodowo zajmujący się rozwiązywaniem konfliktów korzystają z bardzo ciekawego narzędzia do określania przyczyn zatargów. To słynne „koło konfliktu”, opracowane przez amerykańskiego negocjatora Christophera Moore’a. Dzieli on powody pojawiania się sytuacji konfliktowych na pięć grup. Ich znajomość może nam się przydać w następnej domowej albo biurowej sprzeczce – a może w ogóle do niej nie dojdzie?
Warto odnaleźć prawdziwe przyczyny kłótni (zwłaszcza jeśli nieporozumienia się powtarzają). Inaczej nieujawnione źródła konfliktu będą wciąż szukać ujścia. Napięcie będzie raz na jakiś czas osiągać maksimum i prowadzić do wybuchu negatywnych emocji. Tymczasem z pięciu typów konfliktów, o których mowa w tym artykule, tylko jeden – konflikt wartości – czasem pozostaje nierozwiązany. Całą resztę można zakończyć w sposób pozytywny i satysfakcjonujący dla wszystkich stron! Co więcej, mamy szansę ochronić siebie i bliskich przed nawrotami wciąż tych samych zarzutów. Wymaga to, oczywiście, trochę wysiłku. Teoria rozwiązywania konfliktów międzyludzkich mówi: trzeba rozmawiać, pytać i słuchać odpowiedzi. Nie jest to łatwe w sytuacjach, kiedy nerwy są już napięte do granic możliwości, a głos podniósł się o kilka decybeli. Jednak bez wysłuchania siebie nawzajem nie da się rozpoznać, o co właściwie się kłócimy, a więc trudniej jest znaleźć rozwiązanie. KONFLIKT RELACJI Ma on związek z konkretną osobą. Wywołują go silne, trudne emocje przeżywane w relacji z danym człowiekiem. Wzajemna niechęć może pojawiać się nawet wtedy, gdy nie ma obiektywnych powodów do konfliktu. Przyczyną bywają stereotypy, uprzedzenia, zła komunikacja, czasem też plotki. Konflikt relacji może np. pojawiać się za każdym razem, kiedy w drzwiach naszego gniazdka miłości staje najlepszy przyjaciel naszego ukochanego albo… mama! JAK ROZPOZNAĆ TEN TYP KONFLIKTU? – Większość zachowań danej osoby jest dla nas bardzo irytująca. Często jeszcze przed bezpośrednim z nią spotkaniem mamy przeczucie, że źle się ono skończy. – Typowe jest to, że bliskie nam osoby nie rozumieją tak głębokiej niechęci, jaką żywimy do tego konkretnego człowieka. My z kolei mamy wrażenie, że bliscy lubią tego kogoś jakby nam na złość, „przeciwko nam”. CO MOŻE POMÓC W NAPIĘTEJ SYTUACJI? – Jeśli to osoba, z którą nie możemy zakończyć lub przynajmniej znacznie ograniczyć kontaktów, najlepiej byłoby doprowadzić do poprawy stosunków. Pomóc może proste ćwiczenie: do każdej denerwującej nas cechy lub zachowania „tego potwora” znajdźmy przeciwwagę, czyli pozytywne zachowanie, np. teściowa zagląda do naszej komody z bielizną, mówiąc: „O, przepraszam, ale w tych nowych mieszkaniach bez kuchni nigdy nie wiadomo, gdzie leżą czyste ściereczki”. Doprowadza nas to do szału, lecz przypominamy sobie, że kiedy leżałyśmy półprzytomne po resekcji ósemek, kupowała nam lody, żeby szybciej zeszła opuchlizna. Zadanie polega na tym, by pozytywów zawsze było tyle samo, co negatywów. Przy uczciwym ćwiczeniu zacietrzewienie zazwyczaj mija. – Jeśli pozytywów nie widzimy nawet przez szkło powiększające, spróbujmy innego ćwiczenia, często polecanego przez terapeutów przy trudnych, zawikłanych relacjach: kiedy czujemy, że za chwilę powiemy coś, co znowu rozpęta burzę, wyobraźmy sobie przedmiot swojej niechęci w jakiejś zabawnej scenerii lub sytuacji, np. przemądrzałą szwagierkę przebierzmy w wyobraźni za pękatą pszczółkę w żółtych rajstopkach. Zmiana nastroju gwarantowana! KONFLIKT DANYCH Pojawia się, kiedy strony zatargu nie dysponują potrzebnymi informacjami, mają różną wiedzę o danej sprawie lub inaczej ją interpretują. Zarzucają sobie: „Szkoda, że tego nie wiedziałam, bo wtedy zachowałabym się inaczej”; „Wszyscy dookoła wiedzieli, tylko ja wyszedłem na głupka” itp. W tej sytuacji mniej ważne jest to, co konkretnie się wydarzyło. Gniew wywołuje samo niedoinformowanie albo różna ocena faktów. Konflikt danych często pojawia się np. w sytuacjach z dziećmi – kiepskie oceny naszego słodkiego potomka jeszcze dałoby się znieść, ale dowiedzieliśmy się o nich dopiero na wywiadówce. Co gorsza, pozostali rodzice zachowywali się tak, jakby ich dzieci wszystko im mówiły. Łącznie z tym, jakie stopnie otrzymywała przez całe półrocze nasza pociecha! JAK ROZPOZNAĆ TEN TYP KONFLIKTU? – Pojawiają się tu zarzuty typu: „Dowiaduję się ostatni/a”; „W życiu nie słyszałem/am podobnej bzdury”; „Dlaczego nic o tym nie wiem?”. – Sytuację zaostrzają zwykle oskarżenia o zatajenie czegoś, o celowe wprowadzenie w błąd. CO MOŻE POMÓC W NAPIĘTEJ SYTUACJI? – Dobrze byłoby zastanowić się, dlaczego ktoś (albo ty) woli ukryć jakąś informację, zwłaszcza jeśli naraża się na nieprzyjemności po jej odkryciu. – Jedną z przyczyn niemówienia wprost jest obawa przed reakcją rozmówcy. Kluczowe więc byłoby pytanie o to, czy poprzeczka nie jest zawieszona zbyt wysoko. Być może dziecko lub partner milczy, bo nasza reakcja na najmniejsze przewinienie jak tak przykra, że wolą przeżyć jedną wielką awanturę, ale raz na pół roku, zamiast ciągłego suszenia głowy. – Z drugiej strony, ktoś, kto zablokował nam dostęp do jakiejś informacji, nie musiał mieć złych intencji. Czasem po prostu chce się komuś zdjąć z głowy kolejny kłopot albo, najzwyczajniej w świecie, zapomina się o czymś uprzedzić… KONFLIKT INTERESÓW To ten rodzaj kłótni, który najbardziej kojarzy się z konfliktem w ogóle. Na zdrowy rozum przecież ludzie kłócą się wtedy, kiedy na czymś im zależy lub protestują w obronie ważnych dla siebie kwestii. Innymi słowy, ten rodzaj konfliktu jest związany z niemożnością realizacji swoich potrzeb, osiągnięcia celów. „Interesy” to nie tylko pieniądze czy obowiązki do wykonania. To także psychologiczne potrzeby, których niezaspokojenie prowadzi do frustracji, a ta do walki o swoje, np. szacunek, którego ktoś okazuje za mało, albo zaburzone poczucie bezpieczeństwa żony, kiedy mąż wraca stale o innej porze, niż zapowiedział. JAK ROZPOZNAĆ TEN TYP KONFLIKTU? – Przypomina zabawę w przeciąganie liny: każda ze stron uważa, że „potrzebuje”, „musi”, że jej „się należy”, np. większy udział. – W tego typu kłótniach przedmiot sporu jest zazwyczaj wyraźnie nazwany. Częściej niż w innych sytuacjach walczący myślą, że wiedzą, o co chodzi drugiemu, a konflikt przypomina negocjacje handlowe. CO MOŻE POMÓC W NAPIĘTEJ SYTUACJI? – Eksperci polecają tutaj cierpliwie się dopytywać o konkrety, ustalać szczegóły zapotrzebowania przeciwnej strony, zazwyczaj bowiem okazuje się, że potrzeby obu stron nie wykluczają się w stu procentach i można znaleźć sensowne rozwiązanie. – Typowy konflikt interesów obrazowo przedstawia znana w psychologii negocjacji historyjka: dwie przyjaciółki pokłóciły się o pomarańczę, każda chciała dostać cały owoc. Wreszcie, niezadowolone, zgodziły się podzielić go na pół. Ku obopólnemu zdziwieniu jedna zjadła ze smakiem swoją część i wyrzuciła skórkę, druga zaś wyrzuciła miąższ, a skórkę usmażyła w cukrze i dodała do ciasta. Morał z tej anegdotki jest optymistyczny: wystarczy być trochę uważniejszym i każdy może dostać cały owoc, chociaż jest tylko jeden. KONFLIKT STRUKTURALNY Ten konflikt jest właściwie niezależny od ludzi biorących w nim udział. Wynika bezpośrednio ze struktury sytuacji. W pracy powstaje, kiedy kompetencje stanowisk są niejasno określone albo kilka osób naraz musi coś wydrukować, a drukarka na piętrze jest tylko jedna. Z kolei w domu dzieci wciąż szarpią się o czas siedzenia przy komputerze. W każdej z powyższych sytuacji kłótnie nie wynikają z aspołecznych skłonności uczestników. Po prostu otoczenie, w którym muszą przebywać, jest nieodpowiednio zorganizowane. Prowokuje kłótnie niejako mechanicznie. JAK ROZPOZNAĆ TEN TYP KONFLIKTU? – Na pierwszy rzut oka widać, że gdyby nie określone warunki, nie doszłoby do kłótni: drukarek jest za mało, czas na wykonanie zadania jest za krótki, mama kupiła jeden jogurt morelowy i nagle wszyscy go polubili itp. CO MOŻE POMÓC W NAPIĘTEJ SYTUACJI? – Ponieważ do zatargów prowadzi zła organizacja czy struktura, to ją właśnie należy poprawić. – Jeśli domownicy kłócą się o dostęp do jakiegoś sprzętu, dobrze jest ustalić nowe zasady jego użytkowania i konsekwentnie ich przestrzegać. – Gdy w pracy zarówno my, jak i koleżanka mamy wykonać zadanie, używając tych samych narzędzi, np. napisać dwa różne skróty z opasłego raportu, podczas gdy w całej firmie jest tylko jeden egzemplarz, to zamiast kłócić się, która pierwsza go znalazła, spróbujmy wynegocjować u szefa różne terminy. Jeśli on nie widzi takiej potrzeby, ustalmy grafik między sobą. Napięcie powinno opaść! KONFLIKT WARTOŚCI Jest on najtrudniejszy w negocjowaniu. Najczęściej ze wszystkich konfliktów pozostaje bez szczęśliwego rozwiązania. Wynika z różnych systemów wartości, odmiennych światopoglądów. Dotyczy stałych, ważnych przekonań, według których żyjemy: zasad wiary, definicji moralnych i etycznych, pojmowania kobiecych i męskich ról społecznych itp. JAK ROZPOZNAĆ TEN TYP KONFLIKTU? – Dotyczy kwestii absolutnie kluczowych, których zmiana jest dla uczestników konfliktu niewyobrażalna (np. ochrona płodu, wybaczalność zdrady, kara śmierci). – Czasem jedna strona nawet nie jest w stanie zrozumieć drugiej – jej poglądy w żaden sposób nie przystają do tych, które wyznaje przeciwnik. W każdej dyskutowanej kwestii stanowiska są krańcowo różne. CO MOŻE POMÓC W NAPIĘTEJ SYTUACJI? – Jeśli dyskutowane światopoglądy są odmienne, ale wyznające je osoby są elastyczne i otwarte, zawsze warto podjąć rozmowę. Przykładowo: jeśli kobieta nie uważa za słuszne pozostawienia wszystkich obowiązków domowych na jej głowie, a mężczyzna pochodzi z rodziny konserwatywnej, gdzie ojciec był głównie dostarczycielem pieniędzy i nigdy nie dotknął pieluszki, mógłby pojawić się konflikt wartości. Ale nie musi do niego dojść, jeśli mężczyzna zdecyduje się uczestniczyć w pracach domowych, wychodząc naprzeciw partnerce. – Najczęściej jednak ten rodzaj nieporozumień kończy się podobnie: albo obie strony akceptują swoją odmienność w kwestiach zasadniczych, albo się rozstają.
Jestem mężatką z 3-letnim stażem. Moje małżeństwo układa się dobrze, ale wtedy, gdy w sprawy między mną a mężem nie wtrąca się teściowa! Uważa, że ma prawo wygłaszać krytyczne uwagi i wie najlepiej, czego trzeba jej synowi. Mam tego serdecznie dosyć. Co robić? Katarzyna z Warszawy
Pani Kasiu, na pocieszenie mogę pani powiedzieć, że opisywana przez panią sytuacja jest typowa. Chcę panią jednak przestrzec, by nie powielała pani błędu wielu kobiet, uznając, że pani małżeństwo jest polem rywalizacji z matką męża. Nie możecie sobie wydzierać ukochanego mężczyzny jak kawałka materiału. Małżeństwo to pożegnanie z rolą syna i córki. Nie ma już dwóch autonomicznych osób. Teraz jest związek, który ma wspólne ja. Pani mąż, wiążąc się z panią, w pewnym sensie powiedział: „Mamo, nie masz już na mnie wpływu. Już nie ma mnie, twojego syna, jesteśmy my – ja i żona. O naszych rodzinnych sprawach decydujemy wspólnie”. Mając tę świadomość, łatwiej będzie pani uniknąć podstawowych wpadek w rodzaju wypominania mężowi, jaka to jest jego mamusia i wyszukiwania argumentów przeciwko niej. Warto przyjrzeć się rodzinie własnej i rodzinie męża. Każda bowiem, a więc i wasze, ma swój sposób porozumiewania się, inny styl wychowywania dzieci, decydowania o ważnych sprawach, hierarchię rodzinną itp. [adsense] TRZEBA ZROZUMIEĆ SIEBIE NAWZAJEM Warto je porównać ze sobą – nie po to, aby uznać którąś za lepszą, ale po to, aby wykryć ewentualne zarzewia konfliktu. Co to znaczy? Przykładowo, jeśli pani mama była osobą cichą i potulną, odruchowo takich samych cech będzie pani oczekiwała od teściowej. A przecież ona nie ma obowiązku być do niej podobna. Ważne, aby do naszych rodzinnych „inności” odnosić się z szacunkiem. Pani rola polega na tym, by tak postawić teściowej granice, żeby w codziennym życiu nie musiała pani okazywać jej ani uległości, ani agresji. RAMIE W RAMIE Najważniejsze, aby dało się zbudować z mężem pewną jednomyślność wobec matki. Oboje państwo muszą mówić: MY tak to widzimy, MY się na coś godzimy lub nie itp. Wtedy działania wobec teściowej będą skuteczne. Zrozumie ona, że nie zbuduje sojuszu z mężem przeciwko żonie. Pragnąc dojść do takiego porozumienia z partnerem, musi pani dość starannie ważyć słowa. Proszę nie używać zwrotów w rodzaju: „Bo twoja matka zawsze...”. Niech pani pamięta, że mąż kocha mamę. A pani – kochając jego – bierze go wraz z tą miłością. Nie zmieni pani teściowej, może pani natomiast wzmocnić swoje małżeństwo. KONIECZNE POROZUMIENIE Żona nie powinna wymagać od męża, aby spod rządów matki przeszedł pod jej rządy i był ślepo posłuszny. Nie można też żądać, by np. rozluźnił kontakty z matką i przestał do niej wpaidać na herbatę. Rolą związku w pierwszych latach trwania jest znalezienie porozumienia. Oczywiście, nie musi być tak, że absolutnie w każdej sprawie mają państwo ustalone jednomyślne stanowisko. Jednak w kluczowych sprawach – wychowania dzieci, organizacji rodziny, kwestii finansowych – trzeba się dogadać. SKAD TE KONFLIKTY Młoda żona zwykle chce udowodnić, że jest równie dobra, jak mama męża. I ambitnie odrzuca jej rady. Teściowa, wtrącając się do różnych spraw, mówi: „Zrób to, co sprawdzone”. Aby nie doszło do konfliktu, trzeba wzajemnie szanować swoje poglądy. Gdy ktoś dzieli się dobrą radą, to nie znaczy, że ma prawo wcisnąć nam ją na siłę. Jednak warto umieć przyjmować rady doświadczonej kobiety. Jeśli są dobre, nie muszą wzbudzać irytacji. Na pewno pomaga poczucie, że związek z mężem jest mocny i stabilny. Wtedy nie trzeba się obawiać, że kilka rad od serca, np. o zakładaniu pieluch i gotowaniu zupy, może go naruszyć.
O matce męża zwykle myślimy jako o zaciętej rywalce i surowym krytyku naszych poczynań. Czy jednak ten wizerunek jest prawdziwy? Przecież większość z tego to niesprawiedliwe stereotypy!
Czy zdarzyło ci się przed wizytą matki męża nerwowo biegać, wymiatając kurz z najbardziej niedostępnych miejsc? A potem ze ściągniętą twarzą przyglądać się, jak uważnie lustruje ona mieszkanie, dzieci albo poprawia kołnierz przy marynarce TWOJEGO mężczyzny? Aż wreszcie pada sakramentalne zdanie, które nie pozwala ci wątpić, że inspekcja nie wypadła pomyślnie: „Ja bym to zrobiła inaczej!”. Zwykle wtedy mówisz coś na odczepnego i profilaktycznie fukasz na męża: nie daj Bóg przyzna mamusi rację... I wychodzisz wtedy na zołzę. Czy można stosunki z teściową ułożyć inaczej? Można! Najlepszy dowód, że wiele kobiet żyje z matkami mężów w dużej zażyłości. Jest na to kilka sposobów. [adsense] Odrzuć stereotypy Zapomnij o dowcipach w stylu: „Mamusia zamiata czy odlatuje?” (na widok teściowej z miotłą). Przy następnej wizycie skup się na pozytywach. Na początku może być ciężko, bo jesteś przyzwyczajona do czegoś innego. Ale uśmiechaj się. Porzuć napięcie, przestań spodziewać się krytyki. Zastanów się, czego pragniesz ze strony swojej teściowej Serdeczności? Pochwały? Szacunku? Zrozumienia? Może chciałabyś wreszcie usłyszeć: „Cieszę się, że mój mąż ma tak fantastyczną żonę!”. Jeśli tak, daj jej dokładnie to, czego sama potrzebujesz. Bądź serdeczna, pochwal jej kuchnię, strój, makijaż. Powiedz: „Jak to dobrze, że właśnie ty urodziłaś mężczyznę, którego kocham”. Bezsensowne miotanie się przed wizytą zastąp miłymi gestami Upiecz ciasto według jej przepisu. Jeśli ma u was nocować – postaw przy jej łóżku kwiaty. Oczywiście, jeżeli dotąd nie żyłyście w przyjaźni, nie wypadnie to specjalnie naturalnie. Jednak znacznie lepiej jest zdecydować się na wymuszoną serdeczność, która z czasem może przerodzić się w rzeczywistą sympatię, niż na otwartą wrogość, która nigdy nie prowadzi do niczego dobrego. Pamiętaj, że do tanga trzeba dwojga. Jeśli na początku znajomości się nie polubiłyście, to najprawdopodobniej odpowiedzialność za ten stan rzeczy dzieli się na was dwie. Jeżeli ty zmienisz podejście, może zrobi to także teściowa. Zamień próby sprostania wymaganiom teściowej na działania dla stworzenia miłej atmosfery. Uderz w sedno problemu To znaczy, zdaj sobie sprawę, z czego bierze się wasza wzajemna niechęć i porównywanie się, zawsze na niekorzyść drugiej strony. Najpewniej wynikają one z zazdrości o tego samego mężczyznę, o miejsce w jego sercu i myślach. Jest trochę tak, jakbyście przeciągały – każda na swoją stronę – tę samą parę spodni, podczas gdy tylko jedna może je nosić. Tymczasem z miłością jest inaczej niż z innymi dobrami na tym świecie. To, że kogoś się bardzo kocha, nie oznacza, że dla innej osoby nie wystarczy już uczucia. Mąż może kochać jednocześnie swoją mamę i ciebie. Nie każcie mu wybierać między lojalnością wobec żony i wobec własnej matki. Często bywa tak, że przypierany do muru mężczyzna wybiera wówczas... trzecie rozwiązanie. Uwierz w siebie Jesteś wspaniałą żoną! Doskonałą panią domu, matką, kucharką. Jeśli będziesz znać swoją wartość, drobna uwaga w rodzaju: „Ja dodaję szafranu do rosołu” nie złamie ci serca. Na początek poprzestań na małym Jeśli dotąd wasze relacje były nie najlepsze, w jednej chwili nie zbudujesz przyjaźni. Zrób krok w dobrym kierunku. Powiedz sobie: na razie wystarczy mi, że będziemy się traktować jak życzliwe znajome.
Dlaczego tak trudno się porozumieć? Chcesz powiedzieć mężowi coś ważnego, a kończy się na kłótni. W pracy starasz się uspokoić zdenerwowanego klienta, ale on doprowadza cię do łez. Może trzeba rozmawiać inaczej?
Od kilku tygodni twój mąż chodzi zamknięty w sobie, wyraźnie coś go gryzie. Prawie się nie odzywa. Jesteś wściekła, sfrustrowana i bardzo za nim stęskniona. Postanawiasz coś z tym zrobić – jeszcze tego samego wieczora chcesz odbyć poważną rozmowę o tym, co się dzieje między wami. On wraca z pracy, siada przed telewizorem – bo akurat polska reprezentacja walczy o awans gdzieś na końcu świata – i otwiera puszkę piwa. Ty, zirytowana, mówisz mu: „Mam tego dosyć, kochasz tylko Legię, ja się już w ogóle dla ciebie nie liczę!”. I oczywiście zaczyna się słowna przepychanka. Chciałaś dobrze, ale swój stan emocjonalny i swoje potrzeby opisałaś, używając słownej agresji, surowo oceniając partnera, starając się go dotknąć. Gdybyś przemawiała językiem serca, zabrzmiałoby to tak: „Kochanie, mam ci coś ważnego do powiedzenia, zanim zaczniesz oglądać mecz”. Jasno komunikujesz w ten sposób, o co ci chodzi, pokazujesz, że nie jesteś wrogo nastawiona, określasz czas, w którym chciałabyś, by twoje potrzeby zostały spełnione (Oczywiście możecie umówić się, że porozmawiacie jednak po meczu). Staraj się nie dać ponieść emocjom, nie dawaj się też podpuścić (w pierwszej chwili zirytowany mąż może zechcieć wciągnąć cię w słowną przepychankę). Słowem – w pewnym sensie powinnaś wznieść się ponad otaczającą cię rzeczywistość, nawet jeśli okropnie cię denerwuje, że ten facet tkwi jak kołek przed ekranem. Twój spokój może zdziałać cuda, naprawdę! Twojemu mężowi w gruncie rzeczy zależy na tym, żebyś się czuła z nim szczęśliwa i żebyś była z niego zadowolona. Aprobata życiowej partnerki jest mężczyznom potrzebna jak powietrze! A oto kilka innych przykładów, które podpowiedzą ci, jak używać języka serca. Twoja przyjaciółka się zakochała. Nie ma dla ciebie czasu. Jak jej pokazać, że chcesz nadal być dla niej ważna? Powiedz: „Czuje się samotna, gdy nie dzwonisz i nie spotykasz się ze mną. Bardzo chciałabym się z tobą umówić”. Staraj się unikać słów, które zawierają w sobie krytykę drugiej strony, np. nie mów, że czujesz się „ignorowana” albo „opuszczona”, bo sugerujesz tym winę, podkreślasz urazę. Twoim zamiarem nie powinno być wykazanie jej, że zrobiła coś źle. Chcesz tylko opisać jej, co przezywasz. Twój szef sugeruje ci, że zaniedbałaś się w służbowych obowiązkach. Piekli się i grozi, że nie popracujesz w jego firmie długo. Jesteś smutna i jednocześnie zła na niego – bo uważasz, ze to niesprawiedliwe. Co powiedzieć? Staraj się własnymi słowami powtórzyć jego zarzut, żeby mieć całkowitą pewność, że dobrze go zrozumiałaś. „Jeśli rozumiem, chodzi panu o to, że ostatnio nie czuje pan, bym była tak zaangażowana w prace, jak to kiedyś bywało?”. Nie dopuszczaj do głosu emocji. Spraw, by on nazwał swoje, by sprecyzował, co chce powiedzieć. Łatwiej będzie ci poprowadzić rozmowę w sposób pokojowy i znaleźć jakieś rozwiązanie albo wytłumaczyć, czemu przełożony odniósł takie wrażenie. Prosisz córkę, żeby posprzątała swój pokój. Rzuca ci wściekłym tonem: „Nie będę sprzątać, przestań się mnie czepiać!”. Co teraz? Powiedz: „Rozumiem, że dzisiaj nie masz czasu, by posprzątać. Czy możemy się umówić, że zrobisz to jutro?”. Córka jest być może w złym nastroju i podświadomie dąży do konfrontacji z tobą. Nie idź na to, bo niczego nie osiągniesz. Bądź spokojna, ale jednocześnie stanowcza. Twój mąż wraca podminowany z pracy i od progu wrzeszczy: „No tak! Obiad w lesie, pranie mokre dalej w pralce, w zlewie syf, a ty ględzisz przez telefon z mamusią!”. Jak to rozumieć? Często pod agresywnymi postawami kryją się niezaspokojone potrzeby. Staraj się dojść do tego, jaką potrzebę twój maż przykrywa taką złością. Może chodzi o to, że chciałby – zwłaszcza gdy cos mu się nie udało, gdy jest zły i smutny – byś postawiła go na pierwszym miejscu, zajęła się nim. Gdy odkryjesz właściwą potrzebę, rozwiązanie nasunie się samo.
Wiele osób lubi krytykować. Choć może nie zdajemy sobie z tego sprawy, nawet stosunkowo niegroźna krytyka jest jednak pewną formą agresji, która może nas osłabiać, podkopywać nasze samopoczucie. Nie musimy, a nawet nie powinniśmy się na nią godzić.
Pani Kowalska zaprosiła na kolację przyjaciółkę. Gdy dorośli byli przy stole, do pokoju wszedł nastoletni syn pani Kowalskiej. Miał na ręku brzydką kurzajkę. Przyjaciółka wykrzyknęła: – Mój Boże, jak mogliście tak zapuścić to dziecko! Przecież ta kurzajka jest ogromna! Pani Kowalska skrzywiła się, ale puściła sprawę mimo uszu. Chwilę później zaczęła wyganiać spać młodszego syna (a była późna godzina) i kategorycznie sprzeciwiła się, by ten „jeszcze tylko zrobił sobie herbatkę”. Na to znajoma znowu rzuciła: – Jaka ty straszna jesteś dla tego dziecka! Prawda była taka, że pani Kowalska już dwukrotnie próbowała usunąć kurzajkę z dłoni starszego syna, niestety, bez powodzenia. Natomiast młodszy syn po prostu miał w zwyczaju przeciągać w nieskończoność moment pójścia spać i w końcu trzeba było kategorycznie wysłać go do łóżka. Niesprawiedliwie potraktowana pani Kowalska, zirytowanym głosem, odrobinę za głośno powiedziała: – Zachowujesz się bardzo nieprzyjemnie! Najpierw mówisz, że jesteśmy niedbałymi rodzicami, potem – że źle traktujemy dziecko. Nie masz pojęcia, jak wygląda cała nasza sytuacja od środka! DOBRA I ZŁA KRYTYKA – Nic dziwnego, że pani Kowalska nie przyjęła tak podanej krytyki – mówi psycholog Elżbieta Brodowska. – Uwagi przyjaciółki były negatywne i kompletnie nic nie wniosły, poza tym, że wywołały wzburzenie gospodyni. Wszystkie oceny w stylu: „Źle robisz, nie rób tak” działają na nas destrukcyjnie, podcinają nam skrzydła, zabierają dobrą energię. Nie wspierają nas. Psychologia dawno odkryła, że pomagają nam pozytywne reakcje, pochwały, dobre słowa. Tymczasem w podtekście tamtej wypowiedzi pobrzmiewa: „Nie troszczysz się o zdrowie dziecka, nie dasz pić spragnionemu maluchowi – jesteś złą, niedbałą matką”. Jeśli słyszymy takie rzeczy od osób bliskich: mamy, teściowej czy przyjaciółki, czyli tych, z których zdaniem się liczymy – bardzo nas bolą. Zwłaszcza gdy są niesprawiedliwe i dotyczą tak delikatnych kwestii jak: wychowywanie dzieci, stosunki z mężem czy prowadzenie domu. I nasze święte prawo protestować, gdy czujemy się skrzywdzone. To nieprawda, że osobom bliskim wolno powiedzieć więcej. Bliskość nie polega na tym, że dokopujemy sobie bez ograniczeń – to przede wszystkim miłość, przyjaźń, zrozumienie. Gdy jesteśmy z kimś zaprzyjaźnione, nie spodziewamy się przecież, że zwróci się on przeciwko nam. A tak mogą być odczytywane bezproduktywne krytyczne uwagi. Przyjaciółka czy teściowa mogą sobie pozwolić na uwagi w tonie krytycznym, ale dobra, serdeczna krytyka to taka, która zawiera troskę o osobę, której zwraca się uwagę. Przyjaciółka, widząc kurzajkę na ręku dziecka, powinna zapytać: „Czego próbowaliście, żeby dolegliwość wyleczyć? Dlaczego odmówiliście dziecku prawa do zrobienia herbaty?” – bo w tych pytaniach widać szczerą troskę. STAWIAJ GRANICE OD POCZATKU Bywa że na początku znajomości, przyjaźni puszczamy krytyczne uwagi mimo uszu. Bo nie chcemy do siebie zrazić (na przykład teściowej), zyskać opinii „niemiłej”. I gdy nowa mama mówi: „Dlaczego powiesiłaś te okropne firanki, przecież przez nie światło nie przechodzi”, uśmiechasz się przepraszająco. Błąd! Czy to w rodzinie, czy w przyjaźni dobre zasady należy wprowadzać od razu. Można powiedzieć: „Tak mama uważa? Moim zdaniem są doskonałe!”. Gdyby mimo to teściowa nalegała, można z uśmiechem zakończyć sprawę: „Widocznie w kwestii firanek mamy inne upodobania”. W większości przypadków taka uwaga wypowiedziana sympatycznym tonem zamyka sprawę. – Jestem zdania, że odważne formułowanie swoich racji zawsze się opłaca – mówi Elżbieta Brodowska. – Gdyby pani Kowalska na początku znajomości z przyjaciółką przeciwstawiła się jej krytykanckim zapędom, ta prawdopodobnie nie odważyłaby się tak bezwzględnie formułować swoich opinii. Z opisu sytuacji wynika jednak, że pani Kowalskia po prostu „wybuchła”, bo na wcześniejszych etapach znajomości nie wytyczyła przyjaciółce granic. Moc takiego wybuchu nie zawsze jest adekwatna do sytuacji, a reakcje nieadekwatne zyskują nam opinię osób dziwacznych, histerycznych. DORADCA ZBYT IDEALNY A może być i tak, że mama albo przyjaciółka swoje uwagi wygłaszają w sposób nienaganny. Angażują się całym sercem w to, by pomóc nam w rozwiązaniu problemów. Niby wszystko jest podszyte życzliwością, a my mimo to nie chcemy, aby bliskie osoby wtrącały się w nasze sprawy. I do tego mamy święte prawo. To my jesteśmy najbardziej zainteresowane pomyślnym rozwiązaniem własnych problemów. Pomaganie na siłę zwykle bywa drażniące. I w takiej sytuacji można po prostu powiedzieć: „Dziękuję ci, kochana. Wiem, że chcesz dla mnie dobrze, ale ja nie mam ochoty już rozmawiać na ten temat. Jestem ci wdzięczna za troskę, ale poradzę sobie sama”. W przyjaźni, w układach rodzinnych częściej niż „ekspertów” od rozwiązywania problemów lub wydawania ocen potrzebujemy kogoś, kto nas po prostu wysłucha i zrozumie.