"Tybetańczycy — mimo wielowiekowej izolacji od świata — w niczym nam nie ustępują, a nawet są bardziej pragmatyczni i skuteczni w codziennym działaniu, zachowując przy tym wiele tradycyjnych wartości duchowych, które często u nas popadły w zapomnienie lub są wstydliwie ukrywane" - opowiada Marek Kalmus, autor książki. "Z drugiej strony baśniowy świat tybetańskich mitów i legend przeplata się z normalnym życiem i jego cudownością. Rzeczywistość jest bowiem znacznie bogatsza, niż nam się to wydaje".

"Tybet. Legenda i rzeczywistość" jest najobszerniejszą i najbardziej gruntowną monografią polskiego autora na temat Tybetu i buddyzmu tybetańskiego. To zarazem monografia nietypowa, demitologizująca wiele stereotypów. Przedstawienie skomplikowanych dziejów na tle ponad 1500 lat relacji tybetańsko-chińskich pozwala lepiej zrozumieć aktualne problemy tego kraju.

Marek Kalmus opisuje najbardziej istotne kwestie buddyzmu tybetańskiego, ezoteryczną sztukę wadżrajany, rytuały, inicjacje i medytacje oraz znaczenie mandali. Wprowadzenie w unikalną medycynę tybetańską, systemy wróżebne, rozpoznawanie inkarnowanych lamów, znaczenie amuletów zhi, tradycję "ukrytych skarbów" i ich odkrywców – mistrzów duchowych, daje wyobrażenie o specyfice i bogactwie kultury Kraju Śniegów.

Kilkaset zdjęć ilustrujących tekst ukazuje niezwykłe krajobrazy Dachu Świata, stare klasztory, rytuały religijne, życie mnichów i zwykłych ludzi. Są tu również unikalne zdjęcia dokumentujące nieistniejące już oblicze Tybetu. To także fotograficzna relacja z wieloletnich wędrówek autora po tym fascynującym kraju, po miejscach znanych i nieznanych.

"Pierwszy raz zetknąłem się bezpośrednio z kulturą tybetańską w 1979 roku w Nepalu" - wspomina Marek Kalmus. Zaprzyjaźniłem się z rodziną uchodźców tybetańskich prowadzących sympatyczną knajpkę Mandarin na Freak Street w Katmandu. Często tam przesiadywałem, rozmawiając z nimi i obserwując, jak w wolnych chwilach Kusang rzeźbił w kości lub malował religijne obrazy zwane thangka. Wtedy po raz pierwszy usłyszałem o tragedii narodu tybetańskiego, brutalnie spacyfikowanego i okupowanego przez komunistyczne Chiny".

Nowe wydanie książki-albumu pt. "Tybet. Legenda i rzeczywistość" jest rezultatem 30 lat zainteresowań i fascynacji autora. Podczas ponad dwudziestu podróży Marek Kalmus przebył wiele tysięcy kilometrów różnymi środkami lokomocji, wędrując po starych szlakach karawanowych i odwiedzając miejsca pielgrzymkowe. Pobyty w klasztorach, spotkania z Dalaj Lamą i z licznymi inkarnowanymi lamami oraz uczonymi tybetańskimi, bezpośredni kontakt z pielgrzymami oraz zwykłymi Tybetańczykami dały mu wielką wiedzę praktyczną i doświadczenie. Dzięki temu „Tybet. Legenda i rzeczywistość” to książka o żywej narracji, wciągająca i autentyczna.

Marek Kalmus, „Tybet. Legenda i rzeczywistość”, Wydawnictwo Bezdroża, wyd. II, Kraków 2009, 394 s.