Czym jest poczucie własnej wartości?

Żyjemy w wyidealizowanym świecie mediów społecznościowych. Otaczają nas piękne zdjęcia perfekcyjnych związków, wakacji marzeń, rodziny z obrazka i życia pełnego sukcesów zawodowych. Jednocześnie do gabinetów psychoterapeutycznych zgłasza się coraz więcej osób mówiąc o problemie z poczuciem wartości. Pojawiają się pytania: dlaczego innym się udaje, a mi nie? Co ze mną jest nie tak, że moje życie nie jest pasmem sukcesów? To dlatego, że mam niskie poczucie wartości !

Zacznijmy od tego czym jest poczucie własnej wartości. Najogólniej mówiąc jest to nasza wewnętrzna narracja jaką mamy na własny temat. Można ją określić jako połączenie tego jak myślimy o sobie, z tym jak inni nas odbierają i jak my w związku z tym siebie widzimy. Na poczucie wartości składają się także nasze kompetencje, doświadczenie i predyspozycje, dlatego często wraz z podejmowanymi działaniami wzrastamy we własnych oczach.

Poczucie własnej wartości wynosimy z domu

Poczucie własnej wartości kształtujemy już od najmłodszych lat. To dom rodzinny jest pierwszym dla dziecka światem. Obserwując stosunek rodziców do siebie oraz do nas, uczymy się ile jesteśmy warci. To w jaki sposób rozwiązują oni problemy i ze sobą rozmawiają lub okazują bliskość stanowią bazę wyjściową  na której budujemy pewność siebie i pewność swojego kroku, kiedy wkraczamy w dorosłą rzeczywistość. Rodzice powinni nas wspierać i zachęcać do podejmowania nowych aktywności, bo to właśnie kształtuje w nas chęć do działania. Zdobyte kompetencje zaś stanowią podstawę do dobrego myślenia na własny temat. Jeśli jednak dom rodzinny nie był przyjaznym miejscem - to nic nie stoi na przeszkodzie, abyśmy sami, w dorosłym życiu zatroszczyli się o realny obraz siebie. Jest to możliwe poprzez realizacje wyznaczonych celów, docenianie siebie i wspieranie w sytuacjach porażki.

Co osłabia poczucie własnej wartości?

Zaburzenie widzenia własnej wartości może być również wywołane ciągłym porównywaniem do innych. To szczególnie niszczące w erze Facebooka i Instagrama. Na fotografii widzimy jednak jedynie zaaranżowany fragment rzeczywistości, a nie ogrom włożonej pracy, poświęcenia i drogi, która poprowadziła daną osobę do zajmowanej tej pozycji. To przez to popularne staje się przeświadczenie, że osiągnięcie sukcesu jest niezwykle łatwe i wystarczy trochę szczęścia. Zamiast więc działać, bezczynnie czekamy na „wygraną w totka”. Zapominamy, że to my sami decydujemy o tym jak ma wyglądać nasze życie i zazwyczaj to nie poczucie swojej wartości stanowi przeszkodę do jego zmiany, a my sami.

Co zrobić, kiedy mamy niskie poczucie własnej wartości?

To często nie niskie poczucie wartości sprawia, że nie osiągamy sukcesów, a nasza bierność. Takie oczekiwanie, że „samo się zrobi” i flustracja kiedy się nie wydarza. Gdy przychodzi taka myśl, rozważmy odwrotną sytuację - co byśmy zrobili gdybyśmy mieli wysokie poczucie wartości? Zastanówmy się co realnie stoi na przeszkodzie, aby osiągnąć ten cel. Określmy drogę jaką przebyć, by ten cel osiągnąć i działajmy. To właśnie próba wyruszenia w ta podróż pozwoli nam ocenić co jest prawdziwym powodem porażek.

Zamiast marnować czas na zazdroszczenie sukcesów innych ludziom, przekierujmy energię na wyruszenie swoją  własną drogą, bo dzięki tym staraniom możemy sami zmienić rzeczywistość na taką, która będzie nas bardziej zadowalać. A my sami będziemy myśleć o sobie lepiej.

Karolina Jarmołowicz, Psychoterapeuta, Pedagog, Socjolog, Ośrodek CENTRUM