Hashimoto – czym jest ta choroba?

Hashimoto to efekt dysfunkcji pracy układu odpornościowego. Niestety mechanizm powstawania chorób immunologicznych, w tym Hashimoto, nie jest do końca poznany. Badania wykazały, że główny czynnik rozwoju Hashimoto stanowią predyspozycje genetyczne. Mniejsze znaczenie mają natomiast czynniki środowiskowe, takie jak:

  • niedobór selenu,
  • nadmiar jodu w diecie,
  • niedowaga,
  • otyłość,
  • infekcje,
  • stosowanie niektórych leków,
  • przewlekły stres czy zbyt mała ilość snu.

Hashimoto - objawy

Hashimoto powoduje zaburzenia syntezy hormonów tarczycy, prowadząc zazwyczaj do jej niedoczynności. To dlatego objawy obu schorzeń są podobne. Należą do nich m.in.

  • zwiększenie masy ciała,
  • ciągłe uczucie zmęczenia,
  • senność nawet przy odpowiedniej długości snu,
  • niskie ciśnienie krwi,
  • wypadanie włosów,
  • osłabienie paznokci,
  • sucha skóra,
  • podatność na infekcje.

Hashimoto a dieta

W przypadku Hashimoto uzupełnienie farmakoterapii stanowi zdrowy styl życia, na który składają się m.in. zmniejszenie poziomu stresu i zadbanie o odpowiednią ilość snu, a także zdrowe żywienie. Na czym powinna bazować dieta w Hashimoto?

Warto zaznaczyć, że osoby z Hashimoto dużo częściej cierpią na celiakię oraz nietolerancję laktozy. Dlatego dobrze zdecydować się na diagnostykę w tym kierunku i w razie konieczności wyeliminować gluten i laktozę z diety. Osoby z chorobą Hashimoto powinny ograniczyć warzywa strączkowe i kapustne, ponieważ mogą zaburzać homeostazę tarczycy.

Dieta w Hashimoto musi też sprzyjać wchłanianiu się leków, w związku z czym najlepiej popijać je wodą, zaś między ich przyjęciem, a pierwszym posiłkiem odczekać przynajmniej 20 min.

Do składników niedoborowych w diecie osób z Hashimoto najczęściej należą: kwasy omega-3, jod, selen, witamina C i D. Zbilansowanie diety pod tym kątem jest bardzo ważne. Selen znajdziemy m.in. w orzechach brazylijskich, zaś jod w rybach morskich. Kwasy omega-3 ze względu na aktywność przeciwzapalną są niezbędne w diecie osób z Hashimoto. Kwasy pochodzenia roślinnego znajdziemy np. w nasionach chia czy pestkach dyni, a ich zwierzęce źródło stanowią: ryby, takie jak łosoś, makrela, śledź czy pstrąg tęczowy. Na zachowanie potencjału antyoksydacyjnego wpływa też witamina C. Zalecaną dzienną podaż zapewnimy organizmowi, spożywając 2 porcje owoców i 4 porcje warzyw dziennie.

Czy suplementy są konieczne w chorobie Hashimoto?

Co z dodatkową suplementacją wyżej wymienionych składników? Powinna być ona jedynie uzupełnieniem diety. O ile warto rozważyć suplementację selenu (rekomendowaną dzienną ilością jest 55 mcg), to jodu (rekomendowana dzienna ilość 160 mcg) już niekoniecznie, ponieważ wpływa negatywnie na osoby chore. Podobnie jest w przypadku witaminy C. Odpowiednią jej dawkę możemy dostarczyć wraz ze spożywanymi pokarmami w związku z czym dodatkowa suplementacja jest zbędna.

Najlepszym źródłem omega-3 (rekomendowana dzienna ilość 400 mg) są tłuste ryby morskie, których zazwyczaj spożywamy zbyt mało, więc tu suplementacja może okazać się zasadna. Ponadto lekarze przeważnie zalecają również suplementację witaminy D. Jej dzienna podaż to 2000-4000 IU.

Hashimoto: jaka powinna być kaloryczność diety?

Jeśli zależy nam na redukcji masy ciała, trzeba bardzo ostrożnie podejść do kwestii deficytu energetycznego. Aby redukcja przebiegała bezpiecznie, deficyt nie powinien być większy niż 300-400 kcal na dobę. Zbyt duży deficyt może pogorszyć stan chorego.

Co z rozkładem makroskładników w diecie osób z Hashimoto?

  • Warto zwiększyć podaż białka (z 0,9 na 1,2 g na kg masy ciała).
  • Podaż węglowodanów powinna wynosić 45-60%, a tłuszczów 20-35%.
  • Należy pamiętać o wyeliminowaniu z diety produktów przetworzonych.

Hashimoto nie da się wyleczyć, natomiast farmakoterapia połączona z odpowiednią dietą oraz szeroko pojętym zdrowym stylem życia mogą uregulować poziom hormonów i wyciszyć proces zapalny.

Michał Wrzosek, Dietetyk