Antybiotyki- prawdy i mity

Wszystko zaczęło się od penicyliny. Dzisiaj istnieje już ponad 100 antybiotyków i ciągle pojawiają się kolejne – coraz lepsze. Co do ich zażywania krąży wiele opinii. Nie zawsze prawdziwych.

Leczenie nimi wydaje się bezpieczne, bo jedynie lekarz może wypisać na nie receptę. Tymczasem po antybiotykach zdarza się najwięcej powikłań. Dlaczego? Bo zwykle nie wiemy, jak je zażywać, a lekarz, który je zleca, nie zawsze ma czas na takie porady. Sprawdź, jak unikać błędów i które opinie o antybiotykach są słuszne, a które nie.

SĄ NADUŻYWANYMI LEKAMI

PRAWDA Często lekarze przepisują je na wszelki wypadek, gdy jesteś przeziębiona lub złapałaś grypę. Niepotrzebnie! Tu sprawcami są wirusy, których antybiotyki nie niszczą, bo działają one wyłącznie na bakterie i grzyby. Jeśli lekarz nie ma pewności, czym się zaraziłaś, poproś, by zlecił lub wykonał test CRP (to badanie krwi z palca, oceniające przyczynę infekcji). Przy przeziębieniu antybiotyk ma sens, jeśli nie mija ono po kilku dniach, nasilił się kaszel, a katar wodnisty zamienił się w żółtozielony (sygnał, że zaatakowały cię bakterie). Pamiętaj też: nadużywanie antybiotyków zmniejsza ich skuteczność, bo bakterie szybko się na nie uodparniają. Potem, przy kolejnej infekcji nimi, trudno dobrać odpowiedni lek, który je zniszczy.

KURACJĘ MOŻNA PRZERWAĆ, GDY POCZUJESZ SIĘ LEPIEJ

FAŁSZ Nie odstawiaj antybiotyku, jeśli zaczynasz wracać do zdrowia. Leczenie musi trwać tyle, ile zalecił lekarz (niektóre zażywa się nawet kilkanaście dni), bo tylko wówczas zarazki są zabijane. Kończąc terapię za wcześnie, jedynie tłumisz aktywność bakterii, które wkrótce znów atakują i choroba powraca. A wtedy musisz dostać kolejny rodzaj antybiotyku, gdyż na ten już odstawiony zarazki stają się odporne. Podobnie się dzieje, jeśli między jedną a drugą dawką leku robisz zbyt długie przerwy (przy zaleceniu: 3 razy dziennie, przyjmuj go co 8 godzin).

NOWOCZESNE ANTYBIOTYKI BIERZESZ TYLKO PRZEZ 3 DNI

PRAWDA Należą do nich tzw. makrolidy, czyli antybiotyki nowej generacji (np. z azitromycyną, erytromycyną). Pełna kuracja to 3 tabletki – po jednej na dobę. Choć są dostępne od niedawna, stały się „modne”. Leczenie nimi jest skuteczne przy łagodnych zakażeniach lub w pierwszych dniach infekcji bakteryjnych.

ALKOHOL ZAKŁÓCA DZIAŁANIE KAŻDEGO ANTYBIOTYKU

FAŁSZ I PRAWDA Większość nowoczesnych antybiotyków nie reaguje na wysokoprocentowe trunki. Leczeniu nimi nie zaszkodzi więc lampka wina do posiłku czy rozgrzewająca herbatka „z prądem”. Nie więcej jednak, bo każdy alkohol, tak jak i wszelkie lekarstwa, obciąża wątrobę. Nie pij go, i to pod żadną postacią, gdy bierzesz antybiotyki starej generacji (np. ampicylinę), bo powoduje wysypki czy kołatania serca. Niebezpieczne bywa sięganie po trunki w trakcie zażywania środków antybakteryjnych typu sulfonamidy (Biseptol, Bactrim, Furagin, Metronidazol, Nifuroksazyd). Informacja, że danego leku nie wolno łączyć z alkoholem, jest w ulotce.

STARAJ SIĘ UNIKAĆ SŁOŃCA

PRAWDA Podobnie jak wizyt w solarium. Nie opalaj się więc przez cały czas leczenia i jeszcze kilka dni po wzięciu ostatniej dawki leku. Wiele antybiotyków (np. tetracykliny) i sulfonamidy powodują pod wpływem promieni UV ciemne przebarwienia na skórze.

ZMNIEJSZAJĄ SKUTECZNOŚĆ PIGUŁKI ANTYKONCEPCYJNEJ

PRAWDA Jednak dotyczy to wyłącznie leków stosowanych od lat (np. ampicylina, neomycyna). Ograniczają one aktywność hormonów zawartych w pigułce. Jeśli dzięki niej zabezpieczasz się przed ciążą, powiedz o tym lekarzowi. Wtedy dobierze on antybiotyk, który nie zakłóci działania środków antykoncepcyjnych.

ŁYKASZ JE W TRAKCIE JEDZENIA

FAŁSZ Antybiotyki mogą różnie reagować z pokarmami i być mniej skuteczne. Stąd większość z nich (zwłaszcza nowoczesne makrolidy) bierzesz albo 1,5 godziny przed, albo 2 godziny po posiłku. Tylko nieliczne z nich należy zażywać podczas jedzenia. Taką wskazówkę znajdziesz zawsze w ulotce, którą – zanim rozpoczniesz kurację – uważnie przeczytaj. Nie wolno też łączyć antybiotyków z nabiałem, bo zawarty w nich wapń sprawia, że gorzej się wchłaniają. Nie popijaj więc leków mlekiem ani jogurtem. Mleczne produkty możesz jeść nie później niż 2 godziny po wzięciu antybiotyku i nie wcześniej niż 2 godziny przed jego zażyciem.

WSPIERAJ SIĘ PROBIOTYKAMI

PRAWDA Kiedyś zdania lekarzy były podzielone: jedni je zalecali, inni nie. Dziś nie ma wątpliwości: w trakcie kuracji antybiotykami i co najmniej przez tydzień po jej zakończeniu trzeba zażywać preparaty z probiotykami. Antybiotyki działają przecież „na ślepo” i nie odróżniają złych od dobrych bakterii. Niszczą więc przyjazną florę w jelitach. By ją odbudować, sięgaj po doustne leki typu Trilac, Lacidofil, Lakcid. Mimo że wiele może być podawanych w tym samym czasie, co antybiotyk, lepiej zachować 2-godzinny odstęp między ich zażywaniem. Jeżeli nie bierzesz probiotyków, po chorobie często pojawia się biegunka i może spaść odporność.