Niekiedy trudno dociec, czy to bolą stawy, czy też mięśnie. Po prostu masz wrażenie, że łamie cię w kościach, więc cała jesteś obolała i rozbita. Zwykle znajdujesz sto wymówek, by nie pójść do lekarza.

Kiedy bowiem smarujesz tkliwe miejsca maścią rozgrzewającą lub łykasz przynoszącą ulgę tabletkę, dolegliwości rzeczywiście ustępują. Zdarza się jednak, że wcześniej czy później ból powraca.

Czasem nawet bardziej dokuczliwy i nasilony.
Dlatego tak ważne jest, byś ustaliła, co go spowodowało. Wówczas będziesz mogła leczyć przyczynę schorzenia, a nie tylko łagodzić jego objawy.
To ważne, gdy błahe z pozoru pobolewanie oznacza już chorobę.

DOPADŁA CIĘ  INFEKCJA WIRUSOWA

Najczęściej to jedynie przeziębienie, które najpierw daje o sobie znać drapaniem w gardle, kichaniem i katarem. Dopiero po dniu lub dwóch masz wrażenie, że boli cię całe ciało. Wręcz przeciwnie jest przy grypie, która zaczyna się silnym bólem wszystkich mięśni i stawów. Dolegliwościom tym towarzyszy i złe samopoczucie, i gorączka (często powyżej 39°C).
Cenne wskazówki
Żeby wyleczyć infekcję, powinnaś przez kilka dni poleżeć w łóżku (to wręcz niezbędne w razie grypy, której nie wolno przeziębić). Ponadto organizm szybciej rozprawi się z wirusami, jeśli do minimum ograniczysz codzienną aktywność fizyczną. Staraj się również pić ziołowe lub owocowe herbatki (np. z malin i imbiru). W ten sposób nie tylko nawilżysz śluzówkę gardła i nosa, ale i złagodzisz dolegliwości. Zaniedbana, ?przechodzona? grypa może doprowadzić nawet do poważnych komplikacji zdrowotnych, np. problemów z sercem, zapalenia płuc, lub przerodzić się w infekcję bakteryjną. Dlatego jeżeli po kilku dniach objawy nie mijają bądź też choroba powraca z nową siłą, skonsultuj się z lekarzem. W takiej sytuacji konieczne mogą okazać się leki wspomagające zwalczanie wirusów, a jeśli rozwinęło się już zakażenie bakteryjne ? odpowiednio dobrany antybiotyk.

SPOSOBY NA BÓL

Uporczywe łamanie w kościach powoli zniknie, gdy będziesz zażywać leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (np. wszelkie doustne preparaty z kwasem acetylosalicylowym lub ibuprofenem). Nie tylko uśmierzą ból mięśni, ale i obniżą gorączkę. Dopiero kiedy temperatura ciała spadnie, możesz smarować ręce, nogi czy plecy przeciwbólowymi i rozgrzewającymi maściami. Szybciej się wchłoną i zadziałają intensywniej, gdy zostaną wtarte w skórę podczas masażu.

CZY WIESZ, ŻE?

mylone z grypą bóle mięśni i stawów, a niekiedy i gorączka, mogą sygnalizować wirusowe zapalenie wątroby typu B i C. Zwykle dolegliwości pojawiają się po kilku czy kilkunastu tygodniach od zarażenia i ustępują w ciągu kilku dni. Ponieważ nie zawsze skóra jest zażółcona, wiele osób nie podejrzewa nawet, że zachorowało na WZW B lub C. Jeśli chcesz sprawdzić, czy nie jesteś zarażona wirusami żółtaczki (wtedy niezbędne jest leczenie), zrób specjalistyczne analizy krwi. O WZW typu B zwykle świadczy dodatni wyniki testu wykrywającego antygen HbsAg, typu C zaś ? obecność przeciwciał anty-HCV. Prywatnie każde z badań kosztuje ok. 30 zł.

Encopirin działa zarówno przeciwbólowo, jak i obniża gorączkę. 16 zł/100 tabl.
Dip Rilif żel rozgrzewający mięśnie i zmniejszający ich ból. 15 zł/50 ml.

MASZ OZNAKI REUMATOIDALNEGO ZAPALENIA STAWÓW

Na początku, kiedy odczuwasz jedynie łamanie w kościach i temperatura ciała jest podwyższona, choroba przypomina grypę. Po jakimś czasie nie ma wątpliwości: specyficznym objawem RZS są zarówno ból, jak i obrzęk stawów, najpierw drobnych i symetrycznych w palcach obu rąk (np. obu palców wskazujących czy środkowych). Potem dolegliwości się nasilają, a stawy ? nie tylko dłoni ? stają coraz bardziej opuchnięte i gorące. Do tego dochodzi ich poranna sztywność, która utrudnia wykonanie jakiejkolwiek czynności.

CENNE WSKAZÓWKI

Jeśli niepokoją cię bóle i puchnięcie stawów, zgłoś się do lekarza pierwszego kontaktu. Oceni on sytuację i zleci analizy krwi: morfologię, OB, oznaczenie poziomu białka CRP oraz czynnika reumatoidalnego ? sprawdzą one, czy w organizmie jest jakiś stan zapalny. Pomocne bywa też zdjęcie RTG dłoni i stóp. Jeśli wyniki wskażą na chorobę, zostaniesz skierowana do reumatologa, który zadecyduje o dalszym leczeniu. Powinno się rozpocząć jak najszybciej ? zanim zmiany będą nieodwracalne. W RZS ważne jest, by mimo bólu sporo się ruszać. Pozwala to jak najdłużej zachować sprawność i lepsze samopoczucie. Lekarze polecają umiarkowany i systematyczny wysiłek: codzienne spacery, pływanie i lekkie ćwiczenia, które usprawnią uszkodzone stawy.

SPOSOBY NA BÓL

Ulgę przyniesie zażywanie preparatów z kwasem acetylosalicylowym, ibuprofenem, diklofenakiem i naproksenem. Ponieważ łagodzą infekcję toczącą się w stawach, uśmierzają też i ból. Jeżeli przyjmujesz je dłużej niż dwa tygodnie, lekarz powinien ci przepisać leki osłaniające śluzówkę żołądka. Rozgrzane, opuchnięte i bolesne stawy (objaw ostrego stanu zapalnego) lubią chłodne kąpiele. Możesz też przykładać zimny kompres (np. mokry ręcznik lub gotowy okład) czy naklejać chłodzący plaster. Czasami warto skorzystać z zabiegów kriostymulacji. Za pomocą kriosondy wydmuchuje się nad chorym miejscem (np. barkiem, łokciem, kolanem) chmurę powietrza o temperaturze do -80°C. Oziębienie stawu zmniejsza ból. Niekiedy ulgę mogą przynieść również metody alternatywne ? akupunktura lub akupresura, podobnie jak masaże wykonywane przez rehabilitanta.

CZY WIESZ, ŻE?

są już testy wykrywające chorobę, zanim da o sobie znać lub we wczesnym stadium. Wystarczy zgłosić się na badanie krwi (na czczo), by sprawdzić, czy masz specyficzne dla RZS przeciwciała anty-CCP. Wyniki są po kilku dniach. Cena ok. 80 zł. Więcej informacji m.in. na: www.synevo.pl

Vitaice chłodzące plastry przeciwbólowe i przeciwzapalne. 39,90 zł/3 szt.
Diclac LipoGel żel do smarowania bolących i opuchniętych stawów. 17,50 zł/50 g.

CZYMŚ SIĘ ZATRUŁAŚ

Jeśli masz tylko biegunkę i wymioty, zazwyczaj po dobie czy dwóch takie sensacje ustępują same. Wystarczy, że sięgniesz po dostępny bez recepty węgiel czy inne leki przeciwbiegunkowe. Niekiedy jednak, zamiast minąć, dolegliwości wręcz się nasilają. Do tego dochodzą jeszcze: wrażenie ogólnego rozbicia czy łamania w kościach, a także gorączka, dreszcze i bóle głowy. To sygnał, że rzeczywiście poważnie się zatrułaś. ?Winowajcą? może być wczorajsza sałatka czy zupa sprzed kilku dni, w których już są bakterie. Z nieświeżym pożywieniem trafiają one do jelit, gdzie znajdują dogodne warunki rozawoju. Wytwarzane przez nie toksyny przenikają do krwi i wraz z nią wędrują m.in. do mięśni. I to właśnie odkładające się w nich trucizny powodują silne bóle (podobnie jak przy zatruciu grzybami i lekami). Bywa też, że z pożywienia do krwi dostają się bakterie (np. salmonella). Wówczas infekcja nimi staje się groźna, bo zarazki rozprzestrzeniają się na cały organizm.

CENNE WSKAZÓWKI

Ze zwykłym zatruciem pokarmowym możesz poradzić sobie sama. Leki przeciwbiegunkowe, lekko strawna dieta i picie dużej ilości płynów (zwłaszcza herbatek z rumianku czy mięty) złagodzą dolegliwości. Kiedy jednak są one wyjątkowo nasilone, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Czasami ? jeśli uzna on, że to konieczne ? przepisze antybiotyk, który będziesz musiała zażywać zgodnie z zaleceniami. Pod żadnym pozorem nie przerywaj kuracji, nawet gdy już poczujesz się lepiej. Lekarz może też zlecić dodatkowe analizy: np. posiew kału, a przy podejrzeniu ogólnoustrojowej infekcji badanie krwi, oznaczenie w niej OB i CRP. Jeśli są one podwyższone, to znak, że w organizmie toczy się jakiś stan zapalny.

SPOSOBY NA BÓL

Przy zatruciu pokarmowym powinnaś pobudzić krążenie krwi w mięśniach, bo ułatwia to ich oczyszczanie z toksyn. Jeśli nie masz wysokiej temperatury i nie jesteś osłabiona, zrób sobie kilkunastominutową kąpiel w gorącej wodzie. Możesz też nacierać ciało rozgrzewającymi olejkami (np. rozmarynowym) lub maściami. Ciepło nie tylko poprawia krążenie i przyspiesza odtruwanie, ale również uśmierza ból.

CZY WIESZ, ŻE?

niekiedy po kilku tygodniach od zatrucia pokarmowego nagle rozwija się zapalenie stawów (określane przez lekarzy jako reaktywne). Sygnałem są gorączka i osłabienie, a także obrzęk i ból jednego albo kilku stawów. Czasami tak samo dzieje się po bakteryjnej infekcji (np. anginie czy zapaleniu oskrzeli), a nawet przy próchnicy czy zapaleniu dziąseł i tkanek wokół korzeni zębów. Ponieważ gromadzące się w tych miejscach zarazki (paciorkowce) przedostają się do krwi, mogą powodować zapalenie mięśnia sercowego (a nawet uszkadzać w nim zastawki). Podobne powikłania niekiedy zdarzają się po infekcji intymnej i zakażeniu dróg moczowych. Silne bóle mięśniowe i zapalenie stawów towarzyszą też boreliozie (może rozwinąć się po ukąszeniu przez kleszcza). W każdym wypadku konieczne jest leczenie.

Balsam Kręgowy Ojca Grzegorza do rozgrzewającego masażu. 10 zł/100 g.
Nurofen żel do smarowania skóry, łagodzący ból. 12,90 zł/50 g.

STALE BOLĄ CIĘ WSZYSTKIE MIĘŚNIE

Tak się dzieje, gdy cierpisz na fibromialgię. Czasem silny i przewlekły ból obejmuje tylko szyję, kark, plecy i ręce; niekiedy tkliwe wydaje się całe ciało. Po śnie chorzy mają mięśnie i stawy zdrętwiałe i usztywnione, a w ciągu dnia są zazwyczaj zmęczeni, w nie najlepszym nastroju. Skarżą się też na suchość w ustach i uczucie zatkanego gardła.

CENNE WSKAZÓWKI

Przyczyna fibromialgii nie jest do końca znana. Wiadomo jednak, że chorobę nasilają nadmiar emocji i przedłużający się stres. Dlatego warto zapisać się na zajęcia relaksacyjne, np. jogę, podczas których gimnastykujesz i rozluźniasz mięśnie. Ważnym elementem jest również psychoterapia lub niekiedy regularne przyjmowanie preparatów ziołowych, które poprawiają nastrój. Czasem lekarz przepisuje silniejsze leki antydepresyjne ? tych nowej generacji nie musisz się obawiać, bo są bezpieczne i nie uzależniają.

SPOSOBY NA BÓL

Niestety, u wielu chorych tabletki czy maści przeciwbólowe nie przynoszą ulgi. Skuteczne natomiast mogą być preparaty roślinne (z wyciągiem ze stokrotek, winogron, ananasów i oliwek, np. Myalgan, dostępny jako doustne tabletki i maści do smarowania skóry). Niektórym pomagają masaże rozluźniające mięśnie, akupunktura i terapia ciepłem. Warto więc regularnie (raz albo dwa razy w tygodniu) chodzić do sauny lub korzystać z gorących kąpieli w wannie z dodatkiem olejków o działaniu odprężającym (np. lawendowym, różanym, jałowcowym) lub poprawiających nastrój (np. jaśminowym, bergamotowym).

CZY WIESZ, ŻE?

fibromialgii nie można wykryć ani w badaniu krwi, ani też w USG czy RTG. Jedyne kryterium stanowi ocena bólu mięśni. Jeżeli jest on rozległy i nie mija po kilku dniach, trzeba wykonać test tzw. bolesnych punktów. To 18 miejsc położonych symetrycznie po obu stronach ciała. Podczas badania lekarz uciska je palcem. O chorobie świadczy ból w przynajmniej 11 z nich.

Myalgan lek roślinny zmniejszający bóle mięśni spowodowane fibromialgią. 38 zł/30 tabl.
Mahanarayan olejek do masażu o działaniu rozgrzewającym. 37 zł/150 ml.

DOKUCZA CI ZWYRODNIENIE STAWÓW

Czasami po wysiłku lub wielu godzinach za biurkiem pobolewają cię kolana i trudno wyprostować plecy. Niekiedy wydaje ci się, że wręcz boli już całe ciało. W ten sposób daje o sobie znać postępujące wraz z wiekiem zwyrodnienie stawów. Najpierw sygnałem jest ból nasilający się przy ruchu. Później, gdy choroba jest już zaawansowana, stawy są opuchnięte, stają się sztywne i trzeszczą. Coraz cieńsza jest też wyścielająca je chrząstka.

CENNE WSKAZÓWKI

Żeby stawy były w dobrej kondycji, powinnaś dbać o prawidłową wagę i jak najwięcej się ruszać. Najlepszy jest umiarkowany wysiłek fizyczny, przynajmniej trzy razy w tygodniu: spacery, pływanie, joga, pilates czy taniec. Odbudowę chrząstki stawowej stymulują dostępne bez recepty preparaty z glukozaminą i chondroityną. Zażywane regularnie, chronią stawy przed zwyrodnieniem. Gdy dolegliwości są nasilone, niezbędne jest leczenie specjalistyczne.

SPOSOBY NA BÓL

Szybką ulgę poczujesz po wmasowaniu w chore miejsce przeciwbólowej maści czy żelu. Warto też regularnie zażywać tabletki z wyciągiem z dzikiej róży (np. Litozin) i korzystać z zabiegów, które poprawiają ukrwienie i rozluźniają mięśnie. Są to terapie z wykorzystaniem biostymulującego lasera, schładzanie oparami lodowatego powietrza i seanse w kriokomorze (po konsultacji z lekarzem). W zaciszu domowym możesz naświetlać obolałe stawy lampami (np. Soluks lub Bioptron). W początkowym stadium choroby wystarczy doraźnie sięgać po przeciwbólowe tabletki z ibuprofenem, diklofenakiem i naproksenem. Potem ich przyjmowanie staje się nieodzowne. Z czasem konieczne są jeszcze silniejsze leki, przepisywane przez reumatologa.

CZY WIESZ, ŻE?

dziś prawie każdy zniszczony staw można wymienić na nowy ? sztuczny. Zwykle endoprotezą zastępuje się stawy biodrowe i kolanowe, rzadziej łokciowe i te drobne w palcach rąk. O konieczności i rodzaju operacji decyduje ortopeda.

Litozin Forte łagodzi dolegliwości spowodowane zwyrodnieniem stawów. 69 zł/120 kaps.
Glukozamina Pharma Nord pobudza regenerację chrząstek w stawach. 40 zł/90 kaps.

NASZ EKSPERT RADZI

Maria Maślińska
lek. med., specjalista chorób wewnętrznych z Instytutu Reumatologii w Warszawie
Często wrażenie łamania w kościach bywa oznaką ?przepracowania? mięśni i stawów. Do ich przeciążenia, a w końcu uszkodzenia mogą prowadzić zarówno zbyt intensywne treningi, np. w siłowni, jak i bezruch. Zwłaszcza kręgosłupowi nie służy, gdy wiele godzin siedzimy w jednej pozycji przed komputerem (dlatego w pracy róbmy krótkie przerwy na ćwiczenia rozciągające). Podobny w skutkach jest stres. Ciągłe napięcie ciała powoduje, że mięśnie stale są przykurczone, a stawy usztywnione. Najpierw czujemy, że wszystko nas boli. Jeśli jednak nie poradzimy sobie ze stresem, ból będzie się tylko nasilał. Zachęcam więc do codziennych odprężających spacerów i relaksujących ćwiczeń, a nawet szukania pomocy u psychologa.

BEZPŁATNE PORADY

Specjalista lek. med. Maria Maślińska dyżuruje 8 stycznia w godz. 14.00?16.00 pod nr. tel. 0-800 100 130. Połączenie jest bezpłatne.