Płynące po policzkach łzy są trochę jak katar i kaszel. Z jednej strony uciążliwe, bo zmuszają do ciągłego sięgania po chusteczkę. Z drugiej zaś niezbędne, gdyż wymywają spod powiek kurz i bakterie. Łzy, produkowane bez przerwy w gruczołach pod powiekami, przez cały czas powlekają oczy cienkim, ochronnym filmem. Jest niezbędny, bo je dezynfekuje i jednocześnie zabezpiecza przed wysychaniem. Sprawia również, że lepiej i wyraźniej widzisz, zwłaszcza gdy świeci słońce lub wieje silny wiatr. Kiedy mrugasz, a bezwiednie robisz to ok. 10 razy na minutę, łzy stale omywają oczy. Potem zbierają się w ich wewnętrznych kącikach.Tam wpływają do kanalików, którymi dalej wędrują do nosa i gardła (stąd katar, gdy płaczesz). Dopóki wszystko jest w porządku, nie czujesz pod powiekami stale przepływających łez. Zdarza się jednak, że coś zakłóci naturalną równowagę i zaczynasz łzawić. Oto 10 powodów, dla których czasami tak właśnie się dzieje.

1.JESTEŚ NA COŚ UCZULONA

Silne łzawienie najczęściej idzie w parze z katarem siennym, ale czasami jest oznaką wyłącznie sezonowego alergicznego zapalenia spojówek. Przez lata, poza pieczeniem i ciągłym strumieniem łez czy puchnięciem powiek, nie daje ono widocznych sygnałów. Dopiero później przeradza się w inny rodzaj uczulenia. Wówczas podrażnieniem spojówek zaczynasz reagować na unoszące się w powietrzu alergeny: pyłki roślin, kurz, sierść, aromatyczne olejki czy chemikalia.
CO ROBIĆ: Kiedy tylko czujesz szczypanie pod powiekami, od razu przemyj oczy przegotowaną wodą, roztworem soli fizjologicznej (jednorazowe ampułki kupisz w aptece) lub sztucznymi łzami (np. Biolan, Hyabak, Visine Suche Oczy, Artelac, Tears Naturale). Są jak „nawilżający krem” do oczu, bo nawadniają je i chronią przed wysychaniem. Jeśli mimo płukania podrażnienie nie minie, zgłoś się do okulisty lub alergologa. Przy silnym zapaleniu spojówek, dopóki w powietrzu unosi się to, co cię uczula, trzeba zakraplać do oczu leki (m.in. dostępne na receptę, ze sterydami).

2.OCZY STAŁY SIĘ ZA SUCHE

Zaczyna się niewinnie: zaczerwienieniem i pieczeniem, które ustępują, gdy odrywasz wzrok od książki czy komputera. Początkowo również łzawisz (ale po jakimś czasie przestajesz!). W ten sposób oko próbuje chronić nadmiernie wysuszoną rogówkę (sygnał popularnego ostatnio zespołu suchego oka). Potem z każdym tygodniem dolegliwości się nasilają i utrzymują dłużej. W końcu zaczynasz widzieć jak przez mgłę.
CO ROBIĆ: Zapisz się do okulisty, który ustali, czy cierpisz na tę przypadłość. Zwykle zaleca on prosty test (w kąciku oka umieszcza się pasek bibułki z podziałką i po 5 minutach sprawdza, w jakim stopniu nasiąka ona łzami). Może sprawdzić też, jak długo łza utrzymuje się na gałce (lekarz zakrapla na nią specjalny barwnik i obserwuje, jak szybko spływa on z jej powierzchni). Leczenie zależy od przyczyny. Czasami wystarczy zakraplać sztuczne łzy, nawet codziennie, 5–6 razy. Niekiedy konieczny jest zabieg (za pomocą specjalnych koreczków zamyka się ujścia kanalików, co utrudnia łzom odpływanie z oczu, więc dłużej utrzymują się one na gałce).

3.WZROK WYMAGA KOREKTY

Charakterystyczne jest nie tylko łzawienie,szczypanie i pieczenie, ale bóle głowy i oczu (czasami w jednym oku są one bardziej dotkliwe). Także kiedy czytasz, litery wydają się rozmyte. To znak, że albo idealny do tej pory wzrok teraz zaczyna szwankować, albo pogłębia się zdiagnozowana wcześniej jego wada. To oznacza, że już czas zmienić szkła na mocniejsze lub przeciwnie – słabsze.
CO ROBIĆ: Pójdź na badanie wzroku, które oceni, w jakim stopniu jesteś krótkoczy dalekowidzem, i pozwoli dobrać odpowiednie okulary. Często wystarczy badanie tradycyjne, polegające na odczytywaniu liter z tablicy. Zwykle okulista wykonuje je za pomocą komputera (do oka 4.Jaskra Wysyła pierwsze sygnały Właśnie stale płynące łzy zwiastują jeden z rodzajów jaskry (najczęściej u osób z dużą nadwzrocznością i po 60. roku życia). Jej atak się zaczyna, gdy nagle rośnie ciśnienie w gałce ocznej i czujesz silny ból. Wszystko, co widzisz, wydaje się rozmyte, patrząc zaś na zapaloną lampę (czy inne źródło światła), masz wrażenie, jakby wokół niej powstała tęcza. Co robić Jak najszybciej skontaktuj się z okulistą. Od razu będzie wiedział, co się dzieje, gdy tylko zajrzy do oczu i zmierzy ciśnienie w gałkach. Przy podwyższonym poda leki (krople lub doustne tabletki), które szybko je unormują. Potem czeka cię dalsze leczenie, a niekiedy operacja.

5.ZBYT DŁUGO NOSISZ SOCZEWKI

Szkła kontaktowe mają wiele zalet. Jednak jeśli korzystasz z nich przez wiele miesięcy czy lat, oczy się do nich przyzwyczajają i stają mniej wrażliwe na ucisk. Nie czujesz więc, gdy zaczyna uwierać cię niedopasowana lub uszkodzona soczewka (co bywa groźne dla wzroku!). Wtedy widocznym sygnałem jest łzawienie. Podobnie reagujesz, kiedy za długo nosisz szkła, np. ponad miesiąc dla soczewek 30-dniowych, i w nich śpisz.
CO ROBIĆ: Na pewno przez jakiś czas powinnaś odpocząć od soczewek. A to oznacza powrót do noszenia okularów. Zapisz się też do okulisty, by sprawdził, czy rogówka nie jest obrzęknięta i nie rozrosły się w niej nadmiernie naczynia krwionośne. To niebezpieczne powikłanie, które zdarza się przy niedopasowanych lub „przenoszonych” szkłach kontaktowych.

6.ROZWINĘŁA SIĘ INFEKCJA

Pierwszym sygnałem są silnie przekrwione białka. Czujesz swędzenie, piasek pod powiekami, przy tym są one opuchnięte i razi cię światło. Jeśli zakażenie spowodowały bakterie, zwykle po dniu równocześnie z obu oczu sączy się mniej lub bardziej gęsta, wodnistoropna wydzielina. Z kolei przy infekcji wirusowej najczęściej najpierw przez kilka dniłzawi jedno oko, dopiero potem drugie.
CO ROBIĆ: Przez dobę, co godzinę, przemywaj oczy odkażającymi kroplami (np. Berberil, Cincol, Oculosan, Starazolin). Okuliści odradzają natomiast stosowanie środków ze świetlikiem i herbatki z rumianku, bo mogą one uczulać. Jeśli po takiej kuracji nie zauważysz poprawy, następnego dnia pójdź do lekarza. Przy infekcji bakteryjnej przepisze ci krople lub maści z sulfoamidami lub antybiotykiem (gentamycyną, neomyconą), które stosuje się przez tydzień. Zapalenie spojówek wywołane przez wirusy czasami wymaga zakraplania zarówno leków, które hamują ich namnażanie (typu Zovirax), jak i łagodzących obrzęk i łzawienie.

7.ZMĘCZONE OCZY DOMAGAJĄ SIĘ URLOPU

To naturalne, że po bezsennej nocy, wielu godzinach wpatrywania się w ekran telewizora czy komputera lub ślęczenia nad książką oczy stają się szkliste i zaczerwienione. Jeśli w pewnym momencie zbierają się w nich łzy i rozmywają się obrazy, zacznij intensywnie mrugać powiekami. Gdy po chwili odzyskasz ostrość widzenia, możesz być pewna, że winę ponosi jedynie przepracowanie.
CO ROBIĆ: Staraj się nie dopuszczać, by oczy były przemęczone. Po każdej godzinie pracy rób 10-minutową przerwę. W trakcie nie tylko odrywaj wzrok od monitora, ale i wyjdź z pokoju, by oczy odpoczęły od intensywnego oświetlenia. Kup sobie też okulary z powłoką antyrefleksyjną (przy dobrym wzroku, bez jakiekolwiek wady, są to tzw. zerówki). Zakładaj je zawsze, kiedy piszesz na komputerze lub czytasz przy zapalonej lampce. Sporadycznie, gdy dolegliwości się nasilają, zakraplaj preparaty zmniejszające przekrwienie (np. Visine Classic, Alergocrom, Starazolin). Zażywaj też suplementy z luteiną czy wyciągiem z borówki oraz przeciwutleniaczami: witaminami A, C, E oraz cynkiem i selenem, które chronią wzrok.

8.REAGUJESZ NA SŁOŃCE, WIATR I MRÓZ

Podobnie jak w upały, również w mroźne dni powietrze jest wyjątkowo suche, więc z oczu szybciej odparowuje ochronny film. Wysuszają je też intensywne słońce i silny wiatr. Wtedy bronią się łzawieniem, które nawilża gałkę. Taka „nadwrażliwość na pogodę” często się zdarza, gdy stosujesz pigułkę antykoncepcyjną lub hormonalną terapię zastępczą. Winę ponoszą dodatkowe dawki syntetycznych estrogenów.
CO ROBIĆ: Jeśli w słoneczne czy wietrzne i zimne dni nie udaje ci się opanować łez, noś okulary – nie tylko latem, ale też zimą. Wybieraj te z fotochromatycznymi szkłami (przyciemniają się i rozjaśniają w zależności od intensywności światła) lub gradalne (jaśniejsze u dołu, a ciemniejsze u góry), w których oczy są mniej narażone na podrażnienia. Zawsze po powrocie do domu zakraplaj sztuczne łzy, by od razu nawilżyć przesuszone spojówki.

9.KIEDY DO OKA WPADŁ PAPROCH

Ziarenko piasku, rzęsa czy pyłek – gdy znajdą się pod powieką, dają o sobie znać nie tylko strumieniem łez, ale również przykrym uciskiem czy kłuciem.
CO ROBIĆ: Najpierw spróbuj wypłukać „intruza” z oka. Staraj się przemyć oko przegotowaną wodą lub solą fizjologiczną. Jednak nie wyjmuj piasku czy rzęsy rogiem chusteczki albo gazikiem, bo wtedy łatwo zadrapać rogówkę. Jeśli „mycie” nie oczyści oka, wybierz się do okulisty. Lekarz jest w stanie bezpiecznie odchylić powiekę i zdjąć z rogówki przyklejony do niej paproch. Po jego usunięciu przez dobę warto zakraplać do oka któryś z odkażających leków (np. Berberil, Cincol, Oculosan, Starazolin) lub przemywać je solą fiizjologiczną.

10.MASZ ZAPALENIE DRÓG ŁZOWYCH

Czasami się zdarza, że łzy ciekną po policzkach, zamiast spływać do worka łzowego w kąciku oka, a następnie kanalikami do nosa i gardła. Tak się dzieje, gdy z powodu obrzęku i infekcji drobne rureczki po prostu są zatkane.
CO ROBIĆ: Od razu pójdź do lekarza pierwszego kontaktu, zwłaszcza gdy masz temperaturę albo grzbiet nosa jest spuchnięty i tworzy się na nim ropna narośl. Świadczy to o zakażeniu bakteriami lub grzybami i konieczny jest antybiotyk.